II SA/Gl 1014/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-01-13
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca współwłaścicielką nieruchomości, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jej dochody i wydatki wskazują na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony częściowo, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, ale jednocześnie posiada znaczące składniki majątkowe, takie jak nieruchomości, które przeczą tezie o całkowicie trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z emerytur i znaczne wydatki. Zadeklarowała, że nie posiada oszczędności, ale jest współwłaścicielką kilku nieruchomości. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji, referendarz sądowy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącą z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 100 zł i oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 100 (sto) zł, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek podniosła, że wraz z mężem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w lokalu o pow. 70 m2. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 1645 m2 oraz dwie nieruchomości o pow. odpowiednio: 2190 m2 oraz 1,806 ha stanowiące współwłasność B. M. z innymi spadkobiercami jej dziadków. Skarżąca zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jedynym źródłem utrzymania się jej oraz małżonka są świadczenia emerytalne uzyskiwane w łącznej kwocie 2726 zł brutto miesięcznie. Strona sporządziła również zestawienie swoich miesięcznych wydatków, z treści którego wynika, że 602 zł przeznacza na czynsz za lokal mieszkalny; 100 zł dostawy wody; 100 zł na energię elektryczną; 120 zł na usługi telekomunikacyjne a lekarstwa i leczenie pochłaniają średnio 175 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty obrazujące poziom uzyskiwanych przez nią dochodów oraz wysokość i strukturę wydatków o stałym charakterze.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Pod uwagę bierze się również składniki majątkowe wnioskodawcy gdyż również one maja wpływ na ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Patrząc z tej perspektywy na sytuację materialna skarżącej znaleziono podstawy jedynie do częściowego uwzględnienia jej wniosku.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zarówno skarżąca jak i jej małżonek dysponują stałym źródłem utrzymania, które przynosi dochód rzędu 2726 zł netto miesięcznie. Stałe, miesięczne wydatki, których wysokość ustalono w oparciu o nadesłane przez stronę dokumenty kształtują się zaś na poziomie około 1000 zł. Mając na uwadze, że wpis od skargi wynosi 500 zł uznano, że zobowiązanie do jego uiszczenia w pełnej wysokości mogłoby narazić skarżącą i jej małżonka na problemy z wygospodarowaniem środków na ten cel. Stąd tez uznano, że strona będzie w stanie uiścić jedynie część tego wpisu, tj. kwotę 100 zł.
Oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano, że skarżąca będzie w stanie wygospodarować środki na ewentualne, pozostałe koszty postępowania sądowego, które zasadniczo mogą sprowadzić się do opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem (w razie oddalenia skargi) oraz wpisu od skargi kasacyjnej. Nie są to jednakże kwoty na tyle znaczące, że ich uiszczenie leżałoby poza możliwościami finansowymi strony.
Na koniec zauważyć przyjdzie, że trudno całkowicie zwolnić od kosztów sądowych osobę, która jest współwłaścicielką trzech nieruchomości gruntowych. Posiadanie tego rodzaju składników majątkowych przeczy bowiem tezie o trudnym położeniu materialnym i wpływa na ocenę kondycji materialnej takiej strony.
Wobec tego , działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło