II SA/Gl 1016/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant referent Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy Z. orzekł o pobraniu od K. F. opłaty planistycznej w kwocie [...] zł w związku ze sprzedażą przez niego działki nr [...] k.m. [...] d. [...] obręb Z., o powierzchni [...] m2, której wartość wzrosła na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta została przesłana na adres K. F. przy ul. [...] w Z. i odebrana przez jego żonę A. F. dnia 7 maja 2009 r. W odwołaniu od tej decyzji, która wpłynęła do Urzędu Gminy Z. w dniu 21 maja 2010 r. K. F. wniósł o przywrócenie mu terminu do jego wniesienia. Podał, że wcześniej przebywał w areszcie, nie miał kontaktu z żoną, która decyzję odebrała ale nie miała możliwości mu przekazać, gdyż nie zezwalała na to prokuratura. Dlatego też decyzja nie została mu "dostarczona". Na okoliczność pozbawienia wolności przedłożył świadectwo zwolnienia z aresztu śledczego z którego wynika, że był pozbawiony wolności w okresie od [...] r. do [...] r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i 2 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu postanowienia stwierdziło, że zgodnie z art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Zdaniem SKO ustanie przyczyny uchybienia terminu w rozpatrywanej sprawie nastąpiło w dniu [...] r., tj. w dniu zwolnienia K. F. z Aresztu Śledczego w Z. Tym samym termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i do złożenia odwołania upłynął z dniem [...] r., gdy tymczasem odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu wpłynęło do organu pierwszej instancji dopiero 21 maja 2010 r. Wniosek został zatem złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia, co musiało skutkować odmową jego przywrócenia. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie SKO w K. K. F. wniósł o jego uchylenie jako wydanego z naruszeniem art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 7, 9 i 10 kpa, przez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu. Nadto zarzucono naruszenie art. 47 § 3 w zw. z art. 7, 9 i 10 kpa przez przyjęcie, że decyzja została doręczona stronie bez wcześniejszego wyjaśnienia czy osoba ją odbierająca była uprawniona do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w związku z trwającym przez [...] lata tymczasowym aresztowaniem skarżący po odzyskaniu wolności obarczony był wieloma wymagającymi załatwienia sprawami. Uniemożliwiało mu to złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od daty opuszczenia miejsca odosobnienia, tym bardziej, że o decyzji dowiedział się dopiero 20 maja 2010 r. Wówczas bowiem "odnalazł decyzję w domu". Decyzja ta została doręczona jego żonie chociaż dotyczyła jego majątku odrębnego. Z żoną posiadał rozdzielność majątkową i ona nie miała jego pełnomocnictwa do odbioru jego korespondencji. Nie przekazała mu też takiej korespondencji po opuszczeniu aresztu śledczego. SKO przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie wezwało go do uzupełnienia wniosku przez podanie kiedy dowiedział się o decyzji. Tym samym nie zapewniło mu czynnego udziału w postępowaniu. Wcześniej w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie zawiadomiono go o wszczęciu postępowania i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Dalej skarżący zarzucił, że w okolicznościach sprawy brak było podstaw do przyjęcia, iż decyzja organu pierwszej instancji została mu skutecznie doręczona w trybie art. 43 kpa, w sytuacji gdy w dacie jej odbioru przez żonę nie mieszkał pod adresem doręczenia decyzji. Nie był to zatem adres jego zamieszkania. Jego nieobecność pod tym adresem miała przy tym charakter długotrwały. Doręczenie decyzji powinno nastąpić w takiej sytuacji w miejscu jego faktycznego zamieszkania. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że termin do wniesienia odwołania od decyzji w ogóle zaczął bieg co oznacza, że strona nie musi składać w takiej sytuacji wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo podniosło, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona żonie skarżącego jako domownikowi, w sytuacji gdy odbierała ona również wcześniejszą korespondencję kierowaną do niego w przedmiotowej sprawie. Nie poinformowała ona przy tym organu pierwszej instancji o tym, że skarżący nie przebywa w miejscu zamieszkania i nie może mu przekazać kierowanej do niego korespondencji. Skarżący powinien też wystąpić o zgodę na otrzymywanie korespondencji. Nadto wskazał organ odwoławczy, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wskazuje na inne niż w skardze do sądu przyczyny uchybienia terminu. W piśmie z dnia 23 lutego pełnomocnik skarżącego wniósł o odroczenie terminu rozprawy w dniu 17 marca podając, że w tym samym terminie musi być obecny na rozprawach wyznaczonych w innych sądach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy w sytuacji gdy stawił się na niej pracownik kancelarii pełnomocnika skarżącego z pełnomocnictwem substytucyjnym dla rad. pr. A. Z. (zawierającym jednocześnie wniosek o zasądzenie kosztów postępowania), a nie zostało wykazane aby również po jej stronie zachodziła przeszkoda uczestniczenia w rozprawie sądowej wyznaczonej na dzień 17 marca 2011 r. Rozpoznając skargę Sąd uznał ją za zasadną aczkolwiek nie podziela sformułowanego w niej zarzutu niedoręczenia skarżącemu decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] r. Zarzut ten pozostaje przede wszystkim w oczywistej sprzeczności z wnioskiem o przywrócenie terminu, zarówno co do jego istoty jak i jego uzasadnienia. Przez sam fakt złożenia wniosku o przywrócenie terminu skarżący przyznał, że decyzja o obciążeniu go rentą planistyczną została mu doręczona. Gdyby było inaczej to nie powinien składać wniosku o przywrócenie terminu skoro ten w ogóle nie rozpoczął jeszcze biegu. W sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji została doręczona tylko jemu należałoby zresztą wówczas przyjąć, że w świetle treści art. 110 w zw. z art. 109 § 1 kpa, nie weszła ona dotychczas w ogóle do obrotu. Bezprzedmiotowy byłby zatem nie tylko wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ale również samo odwołanie. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie kwestionował faktu doręczenia decyzji jego żonie jako domownikowi w rozumieniu art. 43 kpa. Nie twierdził też, że żona nie była upoważniona do odbioru kierowanej do niego korespondencji a jedynie, że nie mogła mu decyzji przekazać, gdyż nie wyrażała na to zgody prokuratura. Nie jest prawdziwe twierdzenie, że wcześniej organ nie kierował do niego innej korespondencji. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika bowiem, że organ pierwszej instancji wysłał skarżącemu zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania jak i zawiadomienie o sporządzeniu operatu szacunkowego i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Również tę korespondencję odebrała A. F. jako jego dorosły domownik nie informując ani doręczyciela ani organu pierwszej instancji o tym, że nie odda czy też nie ma możliwości oddania korespondencji mężowi. W ogóle brak jest podstaw do przyjęcia, że organowi znany był fakt pozbawienia skarżącego wolności. W konsekwencji zasadnie przyjęło SKO, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w trybie art. 43 kpa. Zasadnie zarzuca natomiast skarżący, że sprawa nie została wyjaśniona należycie przez SKO w zakresie naruszenia przez skarżącego treści art. 58 § 2 kpa, które to uchybienie proceduralne mogło mieć też istotny wpływ na wynik rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Przyjęcie, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu opuszczenia przez skarżącego aresztu śledczego, nastąpiło zdaniem Sądu z naruszeniem treści art. 77, art. 64 § 2, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie wskazał ani kiedy dowiedział się o decyzji od której złożył odwołanie ani też nie wskazał kiedy ustała przyczyna opóźnienia wniesienia odwołania i złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W takiej sytuacji SKO powinno wezwać wnioskodawcę w trybie art. 64 § 2 kpa do usunięcia przedmiotowego braku wniosku, czego z naruszeniem tego przepisu nie uczyniło arbitralnie przyjmując, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu [...] r. Tymczasem nie można wykluczyć, że skarżący czy to później dowiedział się o decyzji i jej treści czy też dopiero później mógł sporządzić odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu. W związku z treścią skargi konieczne wydaje się w tym zakresie przesłuchanie żony skarżącego względnie odebranie od niej oświadczenia czy i kiedy przekazała ona decyzję organu pierwszej instancji mężowi, czy informowała go i kiedy, że decyzja została jej doręczona, jeżeli nie przekazała tej decyzji lub uczyniła to ze znacznym opóźnieniem, względnie jeżeli nie poinformowała o decyzji skarżącego, to dlaczego. W razie potrzeby dopuści też SKO z urzędu względnie na wniosek skarżącego inne dowody istotne dla ustalenia przyczyn opóźnienia i daty ich ustania. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego ponownie orzeknie w przedmiocie zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy w przedstawionym wyżej zakresie zasadny jest też zarzut skargi wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa materialnego – art. 58 § 2 kpa. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 tej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1c w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz .... (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). SW