II SA/Gl 1017/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie usunięcia drzewa oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. J. C. zwrócił się do Urzędu Miasta U. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia w dniu [...] r. drzewa ([...]), rosnącego w granicach działek o nr [...] i nr [...], wskazując, iż jest współwłaścicielem działki [...] a tym samym i usuniętego drzewa. Pismem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta U. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z prośbą o wyznaczenie organu do przeprowadzenia postępowania w tej sprawie, dodając, iż jest współwłaścicielem jednej z działek w granicach których rosło przedmiotowe drzewo. Pismem z dnia [...] r. Starosta Powiatowy w C. zawiadomił o wszczęciu postępowania z wniosku J. C., informując jednocześnie strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Starosta C., działając na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) umorzył postępowanie administracyjnego w sprawie usunięcia drzewa, tj. [...] o obwodzie pnia [...] cm, rosnącego w U. w granicy działek nr [...] i nr [...], będących własnością: działka nr [...] – Gminy U., a działka nr [...] – stanowiącą współwłasność osób fizycznych (E. C. w [...] części, J. C. w [...], R. i A. K. w [...] części i A. C. i K. T.- C. w [...] części. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniono, że przedmiotowe drzewo wycięto w dniu [...] r. na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...] r. zezwalającej na jego usunięcie drzewa. Mając powyższe na uwadze, stwierdzono brak podstaw do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł, działający przez pełnomocnika, J. C. Stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 88 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niezastosowanie w sprawie i przez to pominięcie kwestii opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, art. 88 tej ustawy – poprzez błędne zastosowanie i nie wymierzenie kary za wycinkę drzewa oraz przepisów prawa procesowego poprzez całkowicie błędne zastosowanie w sprawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego prowadzące w konsekwencji do umorzenia postępowania i art. 77 tego Kodeksu poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a także art. 5. art. 6., art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego a to poprzez podważenie zasad praworządności i pogłębiania zaufania do organów państwa, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji umarzającej i nakazanie organowi rozpoznania sprawy zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu J. C. wskazał ponadto, iż w orzekający w sprawie organ nie uwzględnił podnoszonej przez niego okoliczności, iż decyzja ostateczna, a którą powołał się Starosta była zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, o czym wiedziała Gmina U. dopuszczając do wykonania wycięcia przedmiotowego drzewa. Nie podlega także dyskusji, iż wyrokiem tego Sądu z dnia 9 stycznia 2008 r. decyzja ta została uchylona. Pomimo informacji o toczącym się w tej kwestii postępowaniem, nie wstrzymano się z wycinką drzewa i dlatego zgodnie z art. 88 ustawy o ochronie przyrody organ powinien orzec o naliczeniu kar. Wyjaśnił, iż nie można uznać sprawy za bezprzedmiotową, w sytuacji gdy podmioty postępowanie nadal istnieją, a sprawa dotyczy czynności – dokonania wycięcia drzewa. Podkreślając, iż nie zachodzi w sprawie bezprzedmiotowość postępowania domagał się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zaskarżoną w sprawie decyzją nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu podniosło, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. W niniejszej sprawie wydana została przez organ pierwszej instancji decyzja zezwalająca na usunięcie przedmiotowego drzewa- [...] rosnącego w granicy dwóch działek [...] o [...], utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego. Fakt zaskarżenia tej drugiej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie wstrzymuje wykonania takiej decyzji, a odrębnego postanowienia w tym zakresie, wobec braku wniosku do Sądu o wstrzymanie wykonania tej decyzji, nie było. Stąd też decyzja zezwalając na usunięcie przedmiotowego drzewa została wykonana, a drzewo wycięte w dniu [...] r. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że postępowanie w takiej sytuacji, jako bezprzedmiotowe, powinno podlegać umorzeniu. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza bowiem brak któregokolwiek z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia J. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej powtórzył zarzuty sformułowane już w odwołaniu, a mianowicie naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 84 i art. 88 ustawy o ochronie przyrody poprzez ich niezastosowanie w sprawie i przez to pominięcie kwestii opłaty za usunięcie drzew lub krzewów oraz niewymierzenie kary za wycinkę drzewa i naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez całkowicie błędne zastosowanie w sprawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego prowadzące w konsekwencji do umorzenia postępowania i art. 77 tego Kodeksu poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a także art. 5. art. 6., art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego a to poprzez podważenie zasad praworządności i pogłębiania zaufania do organów państwa, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty C. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż orzekające w sprawie organ administracyjne całkowicie pominęły w postępowaniu zgłaszane przez niego kwestie, uznając, że skoro drzewo zostało wycięte to sprawa jest bezprzedmiotowa. W jego ocenie taka interpretacja jest niedopuszczalna. Organy powinny ocenić legalność wszystkich działań w sprawie, a przede wszystkim stwierdzić, czy wycięcie przedmiotowego drzewa było legalne. Utożsamienie przedmiotu legalności wycinki z istnieniem drzewa jest, zdaniem skarżącego, niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie złożonej skargi. Na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 r. skarżący podtrzymał swoją skargę, nadto wyjaśniając, że domagał się wymierzenia opłaty oraz kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Dodatkowo wnosił o kontrolę działalności organów administracyjnych, działających w niniejszej sprawie od momentu złożenia przez dyrektora przedszkola wniosku o udzielenie zezwolenia na wycięcie drzewa. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Analiza treści wniesionej skargi prowadzi do wniosku, iż skarżący zarzucając organom naruszenie art. 84 i art. 88 ustawy o ochronie przyrody, domagał się nałożenia na "winnych wycięcia drzewa" opłaty za jego usunięcie i wymierzenia kary za uczynienie tego bez wymaganego zezwolenia. Dodatkowo w czasie rozprawy, skarżący wyjaśnił, że oprócz wymierzenia wymienionych opłaty i kary, domaga się także kontroli działających w sprawie organów, zwracając uwagę na nieprawidłowości ich postępowania. W pierwszej kolejności wyjaśnić wypada, że w myśli art. 84 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, a zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia. Tak więc wzajemnie się one wykluczają. Gdy uiszczamy opłatę z tytułu usunięcia drzewa na mocy uzyskanego zezwolenia, nie może być już mowy o karze, bo ta nakładana jest w przypadku braku takiego zezwolenia. Zatem w pierwszej kolejności organ powinien ustalić, czy przedmiotowe drzewo usunięte zostało bez wymaganego zezwolenia. W omawianej sprawie nie miało to miejsca. Wbrew bowiem wnioskowi skarżącego J. C., w rozpatrywanej sprawie na usunięcie drzewa – [...], rosnącego w granicach dwóch działek [...] – będącej własnością Gminy U. i działki nr [...] będącej współwłasnością osób fizycznych – w tym skarżącego J. C., wydane zostało zezwolenie – a mianowicie decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] r. W decyzji tej zezwolono Dyrektorowi Przedszkola Nr [...] w U. na usunięcie przedmiotowego drzewa, zwalniając jednocześnie wnioskodawcę od opłat z tego tytułu. Decyzja ta pomimo wniesionego odwołania, została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., a następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, gdzie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2008 r. Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Kolegium Odwoławczego w B., jak i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. Jednakże z akt sprawy wynika, że wycięcie przedmiotowego drzewa nastąpiło w dniu [...] r., a zatem w czasie, kiedy decyzje te funkcjonowały jeszcze w obrocie prawnym. Wniesienie skargi do Sądu (co miało miejsce w niniejszej sprawie) nie wstrzymuje bowiem wykonania decyzji, a jak ustalono w trakcie postępowania, skarżący J. C. nie złożył wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (pismo Z dnia [...] r. – w aktach administracyjnych), a Sąd nie wydał postanowienia w tym przedmiocie. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dacie wycięcia przedmiotowego drzewa wymienione decyzje pozostawały w obrocie prawnym, czyli nie można powiedzieć o jego wycięciu bez zezwolenia. Skoro zaś postępowanie dotyczyło wycięcia drzewa, które zostało już wycięte, to słusznie organy uznały, że w tym zakresie, wobec braku przedmiotu sprawy, postępowanie należy uznać za bez przedmiotowe, a postępowanie w tym zakresie umorzyć. W zakresie kolejnego żądania skargi, które sprecyzował skarżący dopiero na rozprawie, to należy podkreślić, że postępowanie w tym zakresie nie mieści się w kompetencji sądu administracyjnego. Skarga na organy administracyjne – w szczególności ich zaniedbania lub nienależyte wykonywanie zadań, naruszenie praworządności lub interesów skarżącego to rodzaj skargi powszechnej, o bardzo szerokim zakresie przedmiotowym uregulowanym w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie jednak ze wskazaniami zawartymi w wymienionych przepisach skargę taką składa się od kompetentnego organu, w tym przypadku do rady gminy (miejskiej). Mając na względzie powyższe argumenty, nie stwierdzając naruszenia prawa skutkującego uznaniem skargi za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę. .