II SA/Gl 102/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2022 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 12 listopada 2021 r. nr SKO.IV/424/3705/1077/2021 w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. . U Z A S A D N I E N I E . . Prezydent Miasta B. decyzją z 10 września 2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 4, art. 5, art. 8, art. 18 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r. poz. 2407) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił T.G. (dalej jako strona lub skarżący) przyznania świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci za okres od 1 sierpnia 2021 r. do 31 maja 2022 r. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił działania podejmowane w sprawie dotyczącej przyznania stronie przedmiotowego świadczenia, jak również przybliżył orzeczenia sądów powszechnych wydawane w stosunku do rodziny strony. Organ administracji publicznej podkreślił, że w wyroku sądu powszechnego orzekającego o rozwodzie postanowiono, że dzieci są przy matce, a ojciec ma ustanowione kontakty, nadto zasądzono od strony na rzecz dzieci stosowne alimenty. W oparciu o ustalony stan faktyczny organ ten stwierdził, że w sprawie tej nie można mówić o pieczy naprzemiennej. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. W ocenie odwołującego się organ pierwszej instancji wadliwie zinterpretował wyrok sądu powszechnego, ponieważ wynika z niego w sposób precyzyjny zakres kontaktów strony z dziećmi i jest on porównywalny do zakresu sprawowanego przez ich matkę. W tej sytuacji oczekuje przyznania wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu tym strona wskazała na stanowisko wyrażone przez sąd administracyjny w Olsztynie, który nakazuje oceniać treść orzeczenia sądu powszechnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją z 12 listopada 2021 r. nr SKO.IV/424/3705/1077/2021 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przedstawił stan normatywny w omawianym zakresie. W dalszej kolejności przybliżył stan faktyczny występujący w przedmiotowej sprawie i odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 395/21 oraz do orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych podkreślił, że w wyroku sądu powszechnego wydanego w rozpoznawanej sprawie nie zawarto regulacji dotyczących pieczy naprzemiennej i okoliczność ta wyłącza możliwość przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu tym podkreślono, że córki strony mieszkają z matką, jak również zasądzone zostały od strony alimenty na ich rzecz. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyraziła swoją dezaprobatę dla działań organów administracji publicznej. W jej ocenie organy administracji publicznej przy wydawaniu spornych decyzji dopuściły się naruszenia art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i dokonanie dowolnej a nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, jak również nie rozstrzygnęły wątpliwości na korzyść strony. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia art. 5 ust.2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie. W rozbudowanym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił własne argumenty przemawiające za zasadnością wniesionej przez niego skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej wniosło o oddalenie skargi i przedstawiło analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; . Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. . Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. Nr 329) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. . Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W rozpoznawanej sprawie istota sporu między skarżącym a organami administracji publicznej obu instancji sprowadza się do tego, czy w sytuacji faktycznej występującej w przypadku skarżącego wyczerpana została przesłanka opieki naprzemiennej, czy też nie i czy skarżącemu przysługuje świadczenie wychowawcze na dzieci wymienione w osnowie decyzji organu pierwszej instancji, czy też takie świadczenie nie przysługuje. Na wstępie niniejszych rozważań przywołać należy w pierwszej kolejności kluczowy dla sprawy przepis. Zgodnie z art. 5 ust. 2a. w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Treść przywołanego powyżej przepisu jak się wydaje jest jednoznaczna, ponieważ wskazuje się w nim, że w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. W przywołanym przepisie ustawodawca w sposób jednoznaczny wskazał, że o opiece naprzemiennej można mówić wyłącznie wówczas, gdy wynika ona z orzeczenia sądu. Oczywiście stwierdzenie takie nie jest precyzyjne, ponieważ rodzice dziecka mogą przed sądem zawrzeć ugodę i ona również będzie wypełniała treść przywołanego unormowania. Podkreślić trzeba, że o ile w przypadku orzeczeń, które zapadały przed dniem wejścia w życie przywoływanego przepisu, można domagać się od organów administracji działań zmierzających do wyjaśnienia sytuacji faktycznej dziecka po rozstaniu się rodziców, to już w przypadku orzeczeń zapadających po wejściu w życie tego unormowania sytuacja wydaje się być klarowna, a mianowicie tylko w tych przypadkach, w których sąd orzeknie o opiece naprzemiennej, w kontekście omawianej ustawy o takiej sytuacji będzie można mówić. Przedstawiona tu wykładnia przedmiotowego przepisu jak się wydaje nie odbiega od powszechnie przyjmowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych. Co więcej w orzecznictwie tym akcentuje się, że ustanowienie opieki naprzemiennej obojga rozwiedzionych rodziców nad dzieckiem należy do kompetencji sądu powszechnego, a w braku takiego orzeczenia sądowego, istnienia tego rodzaju opieki nie można domniemywać w toku postępowania o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego (wyrok NSA z 24 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2997/17 Lex 2496736). Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie we współczesnym orzecznictwie, w którym akcentuje się, że ustalenie w postępowaniu o przyznanie świadczenia wychowawczego występowania opieki naprzemiennej nie może abstrahować od istnienia czy nieistnienia w tym zakresie orzeczenia sądu powszechnego, a przez co oczywiście należy rozumieć także faktu zawarcia przez strony ugody sądowej, gdyż jej zawarcie skutkuje wydaniem przez sąd postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego w części uzgodnionej (Zob. wyrok NSA z 8 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 597/21, LEX nr 3331056). Po przywołaniu stanu normatywnego oraz stanowiska sądów administracyjnych w omawianym zakresie, odnieść należy się do stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie. Dla oceny prawidłowości działań organów administracji kluczową funkcję pełni treść orzeczenia Sądu Okręgowego w B. z [...] r. W wyroku tym w pkt. 3 unormowano zasady kontaktów skarżącego z dziećmi, w tym w sposób rozbudowany określono w jakich dniach przysługują one skarżącemu. Z kolei w pkt. 4 tego wyroku unormowano kwestie związane z utrzymaniem córek i obowiązek taki nałożono na obie strony i z tego powodu zasądzono od skarżącego na rzecz dzieci kwotę 700 zł i 600 zł alimentów. Treść przywołanego wyroku zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie jest czytelna i wynika z niego, że córki skarżącego zamieszkują z matką, a skarżący jest zobowiązany do płacenia alimentów na ich rzecz. Powyższe ustalenia przywoływanego wyroku pozwalają w sposób jednoznaczny stwierdzić, że sąd ten nie orzekał o opiece naprzemiennej i z treści tego orzeczenia nie można także wywodzić domniemania występowania opieki naprzemiennej. W skardze do tutejszego Sądu skarżący podniósł zarzut naruszenia przez organy administracji publicznej art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i dokonanie dowolnej a nie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, jak również nie rozstrzygnęły wątpliwości na korzyść strony. Tak sformułowany zarzut nie może być uwzględniony, ponieważ w ramach prowadzonego postępowania organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, a przeprowadzona przez te organy interpretacja mających zastosowanie norm prawnych nie przybrała charakteru dowolnego, lecz posiada swoje umocowanie w stanie faktycznym i prawnym. Ponadto w skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie. Także i ten zarzut nie okazał się zasadny, ponieważ organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały przywołany przepis i nie dopuściły się w tym zakresie naruszenia prawa. Można zasygnalizować, że interpretacja przywoływanego tu przepisu przez organy administracji publicznej jest zbieżna ze stanowiskiem sądów administracyjnych. W świetle przedstawionej analizy stanu normatywnego i faktycznego występującego w sprawie nie sposób doszukać się w działaniu organów administracji naruszeń prawa. Na marginesie niniejszych rozważań przyjdzie jedynie stwierdzić, że kierując się dobrem dziecka i mając na uwadze obowiązek wynikający z postanowień art. 96 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego kontakty skarżącego z córkami są jak najbardziej wskazane i zasadne, jednakże nie dają podstaw dla uznania, że w sprawie występuje opieka naprzemienna, a tym samym brak podstaw do przyznania świadczenia wychowawczego na córki. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. . .