II SA/Gl 1021/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku, jest zobowiązany do łożenia na trójkę swoich dzieci i nie uzyskuje obecnie żadnego dochodu. Do druku formularza dołączono zaświadczenie z urzędu pracy, datowane na dzień [...] r. z treści którego wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Pismem z dnia 9 grudnia 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wskazanie źródła utrzymania się oraz podanie, gdzie skarżący obecnie zamieszkuje i do kogo należy to lokum. W odpowiedzi skarżący, w dniu 17 grudnia 2015 r. złożył pismo procesowe (sporządzone w sposób znacząco utrudniający identyfikację jego treści), z którego wynika, że utrzymuje się ze wsparcia "osób dobrej woli", przyjaciół oraz krewnych. Oświadczył, że nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej i nie posiada miejsca stałego pobytu. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że tylko w sytuacji, gdy sąd lub referendarz sądowy jest w pełni przekonany co do trudnej sytuacji materialnej strony, możliwe jest przyznanie prawa pomocy. Kluczowe jest więc przedstawienie informacji, które pozwolą stwierdzić, że rzeczywiście obiektywne okoliczności wykluczają lub też w sposób istotny ograniczają możliwość poniesienia przez stronę kosztów sądowych. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę słowo "wykazać", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W realiach niniejszej sprawy istnieje zbyt wiele wątpliwości dotyczących rzeczywistej sytuacji materialnej strony aby można było bezkrytycznie uznać, iż zasadnym jest uwzględnienie złożonego wniosku. Przede wszystkim jedyna pewną informacją dotyczącą sytuacji materialnej skarżącego jest to, iż w chwili obecnej nie ma on (przynajmniej oficjalnie) stałego zatrudnienia. Potwierdza to nadesłane do Sądu zaświadczenie wystawione przez właściwy urząd pracy. Jednakże nie wiadomo nic na temat źródeł dochodu strony. Wnioskodawca powołał się ogólnikowo na wsparcie rodziny, znajomych oraz ludzi dobrej woli nie podając zarazem ani formy tego wsparcia (pieniężne lub rzeczowe) ani też jego rozmiaru. Co więcej rodzi się wątpliwość odnośnie powodów, dla których osoba znajdująca się w trudnym, jak twierdzi, położeniu materialnym i osobistym nie podejmuje prób polepszenia swojej sytuacji np. poprzez uzyskanie wsparcia z pomocy społecznej. Tego rodzaju okoliczności nie pozwalają bezkrytycznie uznać zasadności złożonego wniosku a wobec tego uznano, że brak jest podstaw do przychylenia się do wniosku strony. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.