II SA/Gl 1022/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną na skutek sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 11 marca 2010 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca zwróciła się na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonkiem (który nie posiada stałego zatrudnienia) oraz studiującą córką. Rodzina skarżącej utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego uzyskiwanego przez E. L. w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Wedle złożonych oświadczeń małżonek strony uzyskuje jedynie sporadycznie dochody rzędu [...]zł. Córka natomiast studiuje. Wnioskodawczyni określiła stałe, miesięczne wydatki na kwotę około [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca przedstawiła szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. W szczególności nadesłała zaświadczenia wystawione przez urząd pracy, z których wynika, że rzeczywiście jej małżonek jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Przedstawiono również dokument potwierdzający, iż córka E. L. studiuje, a na okres od października [...]r. uzyskała stypendium socjalne w wysokości [...]zł miesięcznie. Z przedstawionych kserokopii rachunków wynika, że rachunek za paliwo gazowe w miesiącu grudniu wyniósł [...]zł, a rachunek za wodę [...] zł. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku E. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, zwolnił skarżącą z wpisu od skargi oraz oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała przede wszystkim, że koszty utrzymania domu są znacznie wyższe niż wykazała to w druku PPF, faktycznie wynoszą one bowiem [...]zł. Należy do nich zaliczyć także koszty zakupu węgla, które w przeliczeniu na miesiąc wynoszą [...]zł, podatek gruntowy ([...]zł), wywóz śmieci ([...]zł) oraz energia elektryczna ([...]zł). Tymczasem przychód jej męża jest przychodem okazjonalnym i nie zawsze jest osiągany. Nadto oświadczyła, że dochód jej rodziny wynosi [...]zł. Tym samym skarżąca nie miała możliwości poczynić stosownych oszczędności na potrzeby niniejszego procesu, a jakiekolwiek czynienie takich oszczędności odbyłoby się z uszczerbkiem dla skarżącej i jej rodziny. Wobec powyższego skarżąca wnosi ponownie o ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy w tym miejscu, iż w myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia E. L. od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącej oraz okoliczności sprawy, uznać przyjdzie, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Osiągany przez skarżącą obecnie dochód w postaci emerytury oraz pomocy finansowej od męża, jak również stypendium socjalnego córki w wysokości [...]zł stanowi zaledwie kwotę ok. [...]zł, z czego skarżąca obowiązana jest pokryć koszty związane z mieszkaniem w kwocie ok. [...]zł. Uwzględnić również należy, że wskazane powyższe wydatki obejmują jedynie podstawowe kwestie dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego takie jak media i podatki, brak wśród nich kosztów ponoszonych przez skarżącą np. na środki czystości czy żywność. Ocena stanu rodzinnego i majątkowego skarżącej, jak również jej możliwości finansowych – dokonana w oparciu o podniesione przez nią okoliczności poparte załączonymi dokumentami - prowadzi zatem do wniosku, iż wykazała ona w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia adwokata. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 260 p.p.s.a.