II SA/Gl 1022/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-12-21
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który mieszka z bratem w lokalu o powierzchni 42 m2, ale twierdzi, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości swojej trudnej sytuacji materialnej. Sąd uznał, że twierdzenie o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego przez dwie dorosłe osoby mieszkające razem w lokalu o powierzchni 42 m2 jest mało wiarygodne i budzi wątpliwości co do rzeczywistego podziału kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący W. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą skierowania na kurs reedukacyjny. Skarżący podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jego jedynym majątkiem jest lokal mieszkalny o pow. 42 m2, a jego dochody to zasiłek okresowy w wysokości 253 zł miesięcznie. Po wezwaniu do uzupełnienia, skarżący oświadczył, że mieszka z nim brat, który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Sąd uznał, że przedstawione okoliczności budzą wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kurs reedukacyjny w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika. W druku formularza podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jedynym składnikiem majątku jest lokal mieszkalny o pow. 42 m2, a źródłem utrzymania się jest zasiłek okresowy w wysokości 253 zł miesięcznie. Skarżący zaznaczył, że czynsz za lokal mieszkalny pokrywa MOS w G., za gaz płaci 120 zł miesięcznie, za energię elektryczną 90 zł (co dwa miesiące), koszty leczenia to kwota 300 zł (z czego 200 zł pokrywa MOPS w G.). Do druku formularza dołączono kopię decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącemu, do dnia [...] r. zasiłku celowego w kwocie 253,40 zł.
Pismem z dnia 29 listopada 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do udokumentowania wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się oraz wskazania, kim jest osoba odbierająca korespondencję pod nieobecność strony w miejscu zamieszkania.
W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący oświadczył, że wraz z nim mieszka jego brat, który wszakże prowadzi odrębne odeń gospodarstwo domowe, a skarżący ponosi wszelkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Do wspomnianego pisma dołączono decyzję z dnia [...] r. o przyznaniu wnioskodawcy zasiłku okresowego w kwocie 253 zł miesięcznie, datowaną na ten sam dzień decyzje o przyznaniu zasiłku celowego na zakup lekarstw, decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w kwocie 127,91 zł oraz rachunki za gaz i energię elektryczną.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.
W okolicznościach niniejszej sprawy sytuacja materialna strony budzi wątpliwości, które nie zostały rozwiane, a wobec tego nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że zasadnym byłoby uwzględnienie wniosku.
Przedłożone dokumenty, zwłaszcza decyzje organów przyznających środki z pomocy społecznej mogłyby wskazywać na to, że skarżący rzeczywiście znajduje się w trudnym położeniu materialnym. Opierając się więc wyłącznie na tych danych wniosek zasługiwałby przynajmniej na częściowe uwzględnienie. Jednakowoż zważyć trzeba, ze wraz ze skarżącym zamieszkuje jego brat. O osobie tej właściwie nic nie wiadomo, brak jest jakichkolwiek informacji na temat źródła i wysokości dochodów przezeń uzyskiwanych. Co więcej, wnioskodawca zaznaczył, że nie prowadzi z bratem wspólnego gospodarstwa domowego, gdy tymczasem zamieszkują razem w lokalu o pow. 42 m2. Trudno zaakceptować pogląd, że lokal o takiej powierzchni pozwala na prowadzenie dwóch odrębnych gospodarstw domowych przez dwie dorosłe i spokrewnione osoby. Oświadczenie strony jest w tej materii mało wiarygodne i budzi wątpliwości. Nie podano bowiem żadnych powodów, dla których brat skarżącego, zamieszkując razem z nim nie partycypuje w kosztach utrzymania wspólnie zajmowanego lokalu mieszkalnego. Okoliczności te nie są zaś obojętne dla wszechstronnej i rzetelnej oceny stanu majątkowego strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza, że przepis art. 3246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wprost nakłada na stronę obowiązek "wykazania" iż zasługuje na przyznanie prawa pomocy.
W świetle wskazanych wyżej okoliczności nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, a wobec tego działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło