II SA/Gl 1024/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-22
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że jej sytuacja materialna jest trudna, a dochody są bardzo ograniczone?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, powinien uwzględnić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny. Instytucja prawa pomocy ma na celu zagwarantowanie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej, co stanowi realizację konstytucyjnych praw jednostki.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Starszy Referendarz Sądowy oddalił ten wniosek, uznając, że skarżący nie wykazał zasadności wniosku. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, kwestionując ustalenia sądu pierwszej instancji. Sąd rozpoznał sprzeciw i zmienił postanowienie referendarza, zwalniając skarżącego od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Zmienił postanowienie Starszego Referendarza Sądowego z dnia 21 grudnia 2017 r. w ten sposób, że zwolnił skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. B. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1024/17 o oddaleniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne postanawia: zmienić postanowienie Starszego Referendarza Sądowego z dnia 21 grudnia 2017 r. w ten sposób, że zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Sygn. akt II SA/GI 1024/17
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2017 r. Starszy Referendarz Sądowy
w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach po rozpoznaniu wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia
od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu oddalił wniosek
o przyznanie prawa pomocy.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w nadesłanym druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jedynym składnikiem majątku jest lokal mieszkalny o pow. 42 m2, a źródłem utrzymania się jest zasiłek okresowy w wysokości 253 zł miesięcznie. Skarżący zaznaczył, że czynsz za lokal mieszkalny pokrywa MOS
w G., za gaz płaci 120 zł miesięcznie, za energię elektryczną 90 zł (co dwa miesiące), koszty leczenia to kwota 300 zł (z czego 200 zł pokrywa MOPS
w G.). Do druku formularza dołączono kopię decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącemu, do dnia [...] r. zasiłku celowego w kwocie 253,40 zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza skarżący w piśmie procesowym
z dnia 11 grudnia 2017 r. podał, że wraz z nim mieszka jego brat, który jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a wszelkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania ponosi skarżący. Do wspomnianego pisma dołączono decyzję z dnia
[...] r. o przyznaniu wnioskodawcy zasiłku okresowego w kwocie 253 zł miesięcznie, datowaną na ten sam dzień decyzje o przyznaniu zasiłku celowego na zakup lekarstw, decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w kwocie 127,91 zł oraz rachunki za gaz i energię elektryczną. W ocenie referendarza obowiązkiem strony było wykazanie zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy czego skarżący nie uczynił.
W ustawowym terminie strona skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia
z dnia 21 grudnia 2017 r. domagając się jego zmiany i kwestionując ustalenia poczynione przez referendarza sądowego. Skarżący wskazał, że jest właścicielem mieszkania w którym zamieszkuje i ponosi koszty utrzymanie. W mieszkaniu tym mieszka jego brat, który utrzymuje się z pracy dorywczej, zbierania złomu i makulatury. Miesięcznie uzyskuje on około 400 zł z których co drugi miesiąc opłaca gaz, światło, jak również ponosi koszt zakupu własnych lekarstw. Obecnie stara się on o zasiłek okresowy z MOPS w G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. - art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. w obecnie obowiązującym brzmieniu, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy - art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stanowi ona realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze. zm).
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Sytuacja materialna osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest oceniania przy uwzględnieniu poziomu dochodów oraz wysokości i rodzaju wydatków przeznaczanych na utrzymanie się oraz z perspektywy kosztów do poniesienia których strona może być zobowiązana.
Z informacji złożonych przez wnioskodawcę wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z bratem, który utrzymuje się z dorywczych prac, zbiera złom i makulaturę. W dniu składania wniosku skarżący utrzymywał się
z zasiłku celowego w wysokości 253,40 zł. Mając na względzie informacje podane przez skarżącego, które znalazły potwierdzenie w nadesłanych do Sądu dokumentach uznano, że uzasadnionym będzie zwolnienie go z kosztów sądowych .
W ocenie Sądu skarżący wykazał w sposób dostateczny i przekonujący,
że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów sądowych. Prawo pomocy przysługuje osobom, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Wobec oświadczenia skarżącego zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie, a także w świetle dołączonych dokumentów należy przychylić się do złożonego wniosku.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2,
w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
-----------------------
Sygn. akt II SA/GI 1024/17
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło