II SA/Gl 1025/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi F. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy B., działając na podstawie art. 264 w zw. z art. 262 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej k.p.a.) oraz art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm. – dalej k.c.) ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę [...] zł oraz obciążył nimi: H. N. w wysokości [...] zł, A. N.-K. w wysokości [...] zł, H. i F. J. w wysokości [...] zł , D. K. od udziału dz. nr 1 w wysokości [...] zł, A. P. od udziału dz. nr 2 w wysokości [...] zł, D. K. od udziału dz. nr 3 w wysokości [...] zł, A. P. od udziału dz. nr 3 w wysokości 46,60 zł, B. i L. F. w wysokości [...] zł i L. K. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu podano m. in., że w dniu [...] r. Wójt Gminy B. wydał decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości objętej księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w B. nr [...] oznaczonej jako działka nr 4 obręb G., stanowiącej własność ½ udziału H. N. oraz ½ udziału A. N.-K., z nieruchomościami stanowiącymi działki: 5, 6, 3, 7, 8 obręb G. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek właścicieli. W toku postępowania poniesione zostały koszty za czynności wykonane przez uprawnionego geodetę na podstawie umowy z dnia [...] r. Za wykonaną pracę została wystawiona faktura nr [...] z dnia [...] r. na kwotę [...] złotych. Od powyższego postanowienia zażalenie złożył F. J. W zażaleniu Strona odwołująca się podniosła, iż przeprowadzono już rozgraniczenie działki nr 4 położonej w obrębie G., Gmina B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej SKO), postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], wydanym na podstawie art. 264 § 1, art. 262 § 1 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano m. in., że Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c, stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. W przedmiotowej sprawie zgodnie z tą zasadą połowę kosztów, tj. [...] zł, ponosi wnioskodawca, zaś pozostałe koszty w wysokości [...] zł ponoszą właściciele nieruchomości sąsiednich. Kolegium prowadziło postępowanie wyjaśniające związane z przedłożeniem dokumentów potwierdzających dokonanie rozgraniczenia działki nr 4 i uzyskało informacje z organu I instancji, że granica między działką 4, a 6 nie była wcześniej przedmiotem rozgraniczenia. Skargę z dnia 14 października 2015 r. na powyższą decyzję SKO złożył F. J. podając, że przeprowadzono już rozgraniczenie nieruchomości, przez co nie zgadza się z rozstrzygnięciem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które m. in. zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Z kolei wg art. 264 § 1 i 2 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. W wyroku NSA z dnia 30 stycznia 2015 r., I OSK 2211/14, podzielono w pełni stanowisko, wyrażone w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. (sygn. akt I OPS 5/06), w której Sąd - odnosząc się stricte do zagadnienia obciążania kosztami stron uczestniczących w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym przed organem administracji publicznej - przyjął, iż w tego rodzaju postępowaniu istnieje możliwość obciążenia kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony, będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Pogląd ten ma bowiem oparcie w unormowaniach, zawartych w art. 152 k.c. i jest związany z faktem istnienia interesu każdego z właścicieli nieruchomości w ustaleniu przebiegu granic, które stały się sporne. Nie oznacza to jednak, jak dalej stwierdza NSA, że z tezy ww. uchwały wynika, iż w każdym przypadku organ, prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe, musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby, biorące w nim udział. We wspomnianej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił bowiem jedynie możliwość obciążenia właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami, nie stwierdzając jednak kategorycznie, że tego rodzaju rozstrzygnięcie musi zawsze zapaść w takim postępowaniu. Przeciwne stanowisko ograniczałoby bowiem organowi swobodę stosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym art. 262 § 1 k.p.a. Zatem NSA wskazuje tu na pewną swobodę organów administracyjnych przy kształtowaniu rozstrzygnięcia, a tego prawa Sąd organom odbierać nie może. Kontrola takich rozstrzygnięć jest oczywiście możliwa, jednak z koniecznością uwzględnienia specyfiki omawianych rozstrzygnięć. Przede wszystkim będzie to kontrola, czy argumentacja organu jest oparta na przesłankach znajdujących pokrycie w zgromadzonym materiale dowodowym i czy granice tej swobody przyznanej organom, o której pisze NSA, nie zostały przekroczone. W wyroku WSA w Gliwicach z 6 czerwca 2014 r., sygn. II SA/Gl 180/14, stwierdzono, że nie jest uprawnione twierdzenie, iż interes prawny w postępowaniu rozgraniczeniowym posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania oraz, że postępowanie toczy się tylko w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie. Twierdzenie takie pozostałoby bowiem w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Nie jest także zasadne twierdzenie, że w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Dodać tu należy, że nie można oczywiście przyjmować automatyzmu w obciążaniu stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego, jednak organ ma pełne prawo, by obciążenia tego dokonać. W niniejszej sprawie niewątpliwie nie naruszono prawa. Granice sąsiadujących z sobą nieruchomości były sporne i w interesie wszystkich sąsiadów było, by zostały one uregulowane, nawet jeśli skarżący ma tu inne zdanie. Nie stwierdzono tu sytuacji, by postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte np. po raz kolejny, w krótkim odstępie czasu, ze złej woli i tylko po to, by generować dla sąsiadów zbędne koszty. Takie postępowanie nie było w ostatnich latach przeprowadzane, co przeczy argumentom skargi. Postępowanie z [...] r., na które powołuje się skarżący, było postępowaniem dotyczącym podziału nieruchomości gruntowej, co wynika nawet z załączników do skargi, a nie postępowaniem rozgraniczeniowym. Dodatkowo, o interesie skarżącego świadczy fakt, iż brał on udział w czynności podpisywania protokołu granicznego, w związku z zakończeniem procedury ustalenia przebiegu granic w dniu [...] r. Protokół ten osobiście podpisał. Organy przekonująco i szeroko uzasadniły swe stanowisko oraz dokonały niezbędnych wyliczeń, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniach decyzji oraz ma podstawę w zgromadzonych dowodach. Skarga z kolei nie zawiera żadnych argumentów, które winny skutkować jej uwzględnieniem. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.