II SA/Gl 1026/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-11-13
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód netto wynosi 3503 zł miesięcznie, a stałe wydatki około 900 zł, może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, biorąc pod uwagę zaciągnięte zobowiązania kredytowe na zakup dóbr konsumpcyjnych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ sytuacja materialna skarżącego nie uzasadniała przyznania zwolnienia. Dochód rodziny skarżącego (3503 zł netto miesięcznie) przy stałych, niezbędnych wydatkach (około 900 zł) pozwalał na poniesienie kosztów sądowych (320 zł wpisu od skargi). Zaciągnięte zobowiązania kredytowe na dobra konsumpcyjne nie mogły być przedkładane nad obowiązki publicznoprawne.Stan faktyczny
Skarżący Z.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym dotyczącym kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Skarżący wskazał na dochody ze świadczeń emerytalnych w wysokości 3503 zł miesięcznie, posiadanie jedynie jednego, dziesięcioletniego samochodu oraz bieżące wydatki i spłatę zobowiązań kredytowych. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc, iż wspólnie z małżonką prowadzą gospodarstwo domowe, poza samochodem marki AUDI (dziesięcioletnim) nie posiadają żadnego innego majątku. Źródłem ich utrzymania się są dochody ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 3503 zł miesięcznie. W druku formularza zaznaczono, że znaczącą część dochodów skarżących pochłaniają bieżące koszty utrzymania oraz spłata zaciągniętych zobowiązań kredytowych. Do druku formularza dołączono szereg dokumentów obrazujących wydatki wnioskodawcy oraz poziom i strukturę dochodów osiąganych w jego rodzinie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Sytuacja materialna osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest oceniania przy uwzględnieniu poziomu dochodów oraz wysokości i rodzaju wydatków przeznaczanych na utrzymanie się oraz z perspektywy kosztów do poniesienia których strona może być zobowiązana.
Z treści urzędowego formularza oraz dokumentów przy nim nadesłanych wynika, że dochód w rodzinie skarżących wynosi 3503 zł netto miesięcznie. Stałe, miesięczne wydatki, związane z opłaceniem czynszu za mieszkanie oraz opłatami na media, usługi telekomunikacyjne oraz zakupem lekarstw kształtują się na poziomie około 900 zł. Do bieżących wydatków nie można jednak zaliczyć rat spłat zaciągniętych kredytów o charakterze konsumpcyjnym (na zakup roweru lub aparatu fotograficznego).
W niniejszej sprawie wpis od skargi, będący zasadniczym wydatkiem na tym etapie postępowania sądowego wynosi 320 zł – zgodnie z treścią § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jest to zaś zasadniczy wydatek, do poniesienia którego strona jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania. Mając więc na względzie wysokość dochodu w rodzinie wnioskodawcy (3500 zł) oraz poziom stałych i niezbędnych wydatków (około 900 zł) nietrudno stwierdzić, że opłacenie wpisu od skargi a także innych, ewentualnych kosztów postępowania sądowego nie powinno nastręczać skarżącemu znaczących trudności, a z pewnością nie można uznać, że w jego sytuacji materialnej byłoby to niemożliwe lub znacząco utrudnione. Trudno zaś zaakceptować stanowisko, że to zobowiązania prywatnoprawne (kredyty konsumpcyjne) zaciągnięte na zakup przedmiotów, które nie są dobrami niezbędnymi stronie w codziennej egzystencji (aparat fotograficzny, rower), powinny być przedkładane nad zobowiązania o charakterze publicznoprawnym, do jakich niewątpliwie zaliczają się koszty sądowe.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło