II SA/Gl 1026/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. K. (K.) na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie uprawnienia do udziału w nieruchomości oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku E. K. i A. K. o ustalenie należnego ich poprzednikom prawnym prawa we Wspólnocie Gruntowej i Leśnej wsi K. orzekł umorzyć postępowanie w sprawie wpisania W. P., J. P., F. P., A. P., R. R. jako uprawnionych do udziału w nieruchomości objętej decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] znak [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ ustalił, że przedmiotowy wniosek dotyczy sprawy rozstrzygniętej już co do istoty (art. 8o ustawy o wspólnotach gruntowych), a stąd postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co skutkować musiało jego umorzeniem. Pismem z dnia [...] r. E. K. i A. K. złożyli odwołanie, zarzucając rozstrzygnięciu Starosty [...] naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda Śląski, przywołując w podstawie prawnej art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podał, że przed rozpoznaniem merytorycznym odwołania, organ w pierwszej kolejności podejmuje czynności sprawdzające, mające na celu zbadanie czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Stosowanie do art. 129 § 2 odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Wymieniona powyżej decyzja Starosty [...] doręczona została E. K. i A. K. w dniu 26 maja 2017 r., co wynika ze zwrotnych potwierdzeń jej odbioru znajdujących się aktach sprawy. Zatem termin dla wniesienia od niej odwołania upłynął w dniu 9 czerwca 2017 r. W związku z faktem, iż w nadesłanych aktach brakowało koperty, w której ewentualnie zostało nadane odwołanie, a na odwołaniu nie zamieszczono adnotacji, że zostało wniesione zostało osobiście, organ odwoławczy pismem z dnia 13 lipca 2017 r. wystąpił do Starosty [...] o wyjaśnienie sposobu jego złożenia. Starosta [...] w piśmie z dnia 20 lipca 2017 r. wskazał, że powyższe odwołanie złożone zostało przez platformę elektroniczną w dniu 10 czerwca 2017 r. oraz bezpośrednio w Kancelarii Ogólnej Starostwa Powiatowego w Z. w dniu 12 czerwca 2017 r. W związku z powyższym organ odwoławczy zmuszony był stwierdzić, że przedmiotowe odwołanie złożone ostało z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że każde uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, chyba, że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego, a wniosek ten zostanie uwzględniony. W niniejszej przypadku do odwołania nie dołączono wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Przekroczenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia skutkuje zaś stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 29 września 2017 r. E. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższe postanowienie Wojewody Śląskiego. Podniósł, iż "niedotrzymanie w dn. 9 czerwca 2017 r. ujawnionego w postanowieniu Wojewody Śląskiego z dn. [...] r. ws. [...] terminu do wniesienia środka odwoławczego ws. [...] - powoduje dla skarżącego poważne konsekwencje", bowiem skarżący utracił uprawnienie do złożenia odwołania, przez co decyzja Starosty [...] stała się ostateczna. Dodał, że Wojewoda może przywrócić termin proceduralny na zasadach art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołując się do licznych orzeczeń sądów administracyjnych stwierdził, iż przywrócenie terminu może nastąpić na wniosek, który należy złożyć w terminie 7 dni. Datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest data uzyskania przez skarżącego wiadomości o upływie terminu. W dniu 10 czerwca 2017 r. skarżący nie wiedział jeszcze o upływie terminu, stąd termin dla prośby o przywrócenie terminu liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Zdaniem skarżącego, "7-dniowy termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu zaczął biec dopiero po dn. 29 września 2017 r., tj. od dnia skargi na jw. postanowienie Wojewody Śląskiego, bo treść pisma Starosty [...] ujawnia, że skarżący miał wątpliwość co do terminu jego odwołania". Dalej skarżący stwierdził, że wnosi wraz ze skargą o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem skarżącego spełnił warunki wymagane do przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Przywołując przepis art. art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego podniósł, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a wady te mają istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zwracając szczególnie uwagę na fakt, iż odwołanie złożone zostało z naruszeniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego a do odwołania nie dołączono wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Skutkować to musiało stwierdzeniem uchybienia terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Nadto trzeba dodać, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod względem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., w którym stwierdzono, uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...]. Wskazać trzeba, że warunkiem skuteczności czynności procesowej w postaci wniesienia środka odwoławczego, jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tego środka, następstwem czego jest ostateczność kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (...).O przysługującym stronie prawie i trybie zaskarżenia decyzji strona powinna być pouczona (art. 107 § 1wymienionego Kodeksu). Mając na uwadze wskazaną powyżej regulację należy uznać, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. W kontrolowanej sprawie z przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż w postępowaniu prowadzonym przez Starostę [...] w sprawie ustalenia prawa należnego poprzednikom prawnym wnioskodawców – E. K. i A. K. - do udziału we wspólnocie Gruntowej i Leśnej wsi K. jest bezprzedmiotowe, co skutkować musiało jego umorzeniem. Wydaną decyzję z dnia [...] r. doręczono odrębnymi przesyłkami E. K. i A. K. w dniu 26 maja 2017 r. (o czym świadczą zwrotne potwierdzenia jej odbioru załączone do akt sprawy). Zostało zatem bezspornie udokumentowane, że skarżący odebrał przedmiotową decyzję osobiście w dniu 26 maja 2017 r. Od tej zatem daty rozpoczął bieg termin do wniesienia od tej decyzji odwołania. Stąd też organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że termin do wniesienia odwołania od prawidłowo doręczonej w dniu 26 maja 2017 r. decyzji upływał w dniu 9 czerwca 2017 r. Uwzględniając fakt, iż odwołanie od tej decyzji napisane zostało w dniu 9 czerwca 2017 r., ale nadane zostało przez platformę elektroniczną w dniu 10 czerwca 2017 r. należy uznać, iż skarżący uchybił terminowi do jego wniesienia. Wbrew argumentacji skarżącego wraz z tym odwołaniem nie został złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do jego złożenia. Wskazać przy tym trzeba, że Kodeks postępowania administracyjnego regulujący postępowanie przed organami administracji publicznej przewiduje przywrócenie uchybionego terminu do złożenia przewidzianego środka zaskarżenia, na warunkach określonych w art. 58 § 1. Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 – prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustalania przyczyny uchybienia terminu a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Poza sporem pozostaje fakt, iż w chwili wniesienia niniejszego odwołania, skarżący nie złożył równocześnie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Należy przyznać, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie może nastąpić przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, ale podkreślić trzeba, że może to nastąpić tylko pod warunkiem równoczesnego złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Sytuacja taka nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Skarżący nie złożył bowiem wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Dodać o podkreślić trzeba, iż skarżący został prawidłowo pouczony o możliwości wniesienia odwołania do Wojewody Śląskiego w terminie 14 dni od dnia decyzji organu pierwszej instancji. Zatem rzeczą Skarżącego było takie wykonanie i skorzystanie z tego uprawnienia, by nastąpiło ono zgodnie z wymienionymi przepisami, czyli w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Skoro doręczenie nastąpiło, jak wskazano powyżej w dniu 26 maja 2017 r., to po doliczeniu wymienionego w pouczeniu kwestionowanej decyzji 14 dniowego terminu, najpóźniej można było skorzystać z wniesienia odwołania do dnia 9 czerwca 2017r.( z tym dniem łącznie). Zatem skarżący działając z należytą starannością i dbałością o własne interesy już składając odwołanie w dniu 10 czerwca 2017 r. winien powziąć wiadomość, że składając w tym dniu odwołanie, czyni to z uchybieniem ustawowego terminu. Zatem już w tym momencie, dokładając staranności w dbaniu o własne interesy, winien złożyć wniosek o jego przywrócenie. Złożenie takiego wniosku, jak sugeruje skarżący dopiero po uzyskaniu wiedzy o uchybieniu terminu z postanowienia Wojewody Śląskiego, czyli wraz ze skargą na to rozstrzygnięcie nie może być uznane za zasadne. Konsekwencją uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej jest postanowienie wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, mianowicie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdyż prowadzenie postępowania odwoławczego w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez złożenia wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 16 § 1 Kodeksu – orzekanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną) Sąd w niniejszej sprawie nie może odnieść się do merytorycznych zarzutów skarżącego. Sąd jest bowiem na zasadzie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.) związany granicami skargi, które w niniejszej sprawie wytycza ostateczne postanowienie organu odwoławczego wydane w trybie wymienionego powyżej art. 134 Kodeksu. Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.