II SA/Gl 1027/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-10-03
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna znajdująca się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, która ponosi znaczne wydatki na leczenie członków rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu. Sąd uznał, że szczególnie ciężka sytuacja materialna skarżącej, wynikająca z niskich dochodów, znacznych wydatków na leki i konieczności leczenia członków rodziny, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i córką, a ich źródłem utrzymania są świadczenia emerytalne i renta socjalna. Rodzina ponosi znaczne wydatki na leki i leczenie, a dochody rodziny są niskie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu
Skarżąca, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i córką a ich źródłem utrzymania się są świadczenia emerytalne oraz renta socjalna przyznana jej córce. Skarżąca zadeklarowała, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, papierami wartościowymi, nieruchomościami ani też przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Z dokumentów nadesłanych przez stronę wynika, że co miesiąc przeznacza ona znaczące kwoty na wykup lekarstw niezbędnych dla członków jej rodziny, a jej małżonek i córka są osobami, których stan zdrowia wymaga ponoszenia stałych wydatków związanych z leczeniem.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Treść przywołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wobec osób znajdujących się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowych. Ocena sytuacji osobistej i materialnej skarżącej pozwala stwierdzić, że w jej przypadku przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest ze wszech miar uzasadnione.
Powyższą ocenę oparto przede wszystkim na ustaleniu wysokości dochodów uzyskiwanych w rodzinie strony – tj. kwoty 2833 zł brutto miesięcznie oraz fakcie, że poczesne miejsce wśród bieżących wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącej zajmuje wykup niezbędnych lekarstw, które to kwoty, jak wynika z dostarczonych kserokopii faktur, kształtują się na poziomie 350 – 700 zł miesięcznie. Dostarczone kopie dokumentacji medycznej pozwalają stwierdzić, że członkowie rodziny strony cierpią na poważne schorzenia, które wymagają leczenia, a związane z tym wydatki nie mogą być w jakikolwiek sposób uszczuplone. Pozostała do dyspozycji rodziny skarżącej kwota musi wystarczyć na pokrycie potrzeb trzyosobowej rodziny M.P., w tym małżonka będącego osobą niepełnosprawną oraz upośledzonej w stopniu znacznym córki. W opisywanej sytuacji niepodobna więc oczekiwać, że skarżąca będzie w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania sądowego oraz opłacić wynagrodzenie fachowego pełnomocnika z wyboru. Na marginesie można zauważyć, że ze względu na sytuacje osobistą strony udział takiego pełnomocnika uznać przyjdzie za konieczny
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło