II SA/Gl 1028/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Zarządzeniem z dnia 9 października 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący zwrócił się o zwolnienie z wpisu od skargi ze względu na trudną sytuację materialną. Na wezwanie Sądu A. B. nadesłał druk urzędowego formularza PPF, w którym poszerzył zakres wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Z jego treści wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnego majątku (poza udziałem w spółdzielczym, własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego – będącym przedmiotem sporu zawisłego przed sądem powszechnym). Nie uzyskuje również żadnego dochodu. Wobec powyższego, w celu dokładnego ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, referendarz sądowy, pismem z dnia 24 listopada 2008 r. wezwał go do: - wskazania tytułu prawnego do lokalu, w którym aktualnie skarżący zamieszkuje lub też osób będących jego właścicielami, - przedłożenia odpisu wyroku sądu powszechnego, w oparciu o który skarżący był zobowiązany do zapłaty alimentów na córkę, - wskazania z imienia i nazwiska osób, które łożą na utrzymanie wnioskodawcy wraz z podaniem orientacyjnych kwot. Odpowiadając na to wezwanie, A.B. w piśmie procesowym z dnia [...] r. wyjaśnił, że wsparcia materialnego udziela mu siostra – B. P. oraz jego aktualna partnerka życiowa. Skarżący nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu, w którym aktualnie przebywa. Nie wskazał również żadnych konkretnych kwot, które umożliwiłyby ustalenie rzeczywistej wysokości pomocy udzielanej mu przez w/w osoby. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Trzeba przy tym wyraźnie zaznaczyć, że to na osobie (osobach) ubiegających się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności, na które się powołują. Wskazuje na to w szczególności użycie przez ustawodawcę zwrotu "wykaże". O ile oświadczenia w tym zakresie budzą wątpliwości to Sąd lub referendarz sądowy mogą zażądać nadesłania tzw. dokumentów źródłowych, potwierdzających to, co strona podniosła w druku formularza (art. 255 P.p.s.a.). Skarżący, pomimo wyraźnego wezwania zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] r. uchylił się od wskazania konkretnych kwot pieniężnych, które osoby mu bliskie przeznaczają na jego utrzymanie, stąd też nie jest możliwe ustalenie co wchodzi w skład kosztów utrzymania wnioskodawcy. A. B. nie udzielił również żadnych wyjaśnień co do sytuacji materialnej swojej aktualnej partnerki życiowej, która wedle jego oświadczenia udziela mu wsparcia, nie tylko finansowego. Nie można więc z cała pewnością stwierdzić, że osoba ta nie byłaby w stanie udzielić skarżącemu wsparcia poprzez wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych. Konsekwencją takiej postawy jest odmowa przyznania prawa pomocy, skoro nie można ustalić, że osoba ubiegająca się o jego przyznanie spełnia wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przesłanki. Dalsze wątpliwości budzi również kwestia rzekomego braku dochodów, skoro w piśmie z dnia [...] r. skarżący oświadczył, że często bywa za granicą w celach zarobkowych (vide karta [...] akt administracyjnych). Oceny tej okoliczności nie zmienia zaświadczenie z dnia [...] br., z którego wynika, że A. B. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku, skoro badanie sytuacji materialnej wnioskodawcy dotyczy jego statusu majątkowego w grudniu br. Wskazane wyżej wątpliwości nie pozwoliły jednoznacznie stwierdzić, że wnioskodawca jest osobą rzeczywiście zasługującą na zwolnienie od kosztów sądowych. Na marginesie jedynie można zauważyć, że zwolnienie skarżącego od kosztów sadowych w postępowaniu toczącym się przed sądem powszechnym nie jest dla sądu administracyjnego wiążące. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.