II SA/Gl 1028/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi "A" w C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynków na posesji przy ul. [...] ul. [...]w C.. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie do wniesienia odwołania oraz ustawowym terminie do jego złożenia. Została doręczona "A" w dniu [...]r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji opatrzone pieczątką i podpisem Kierownika Kancelarii Ogólnej). Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, wyrażające niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, w imieniu skarżącej A. złożył pełnomocnik za pośrednictwem operatora wyznaczonego w dniu [...]r. (data stempla pocztowego). W odwołaniu nie odniesiono się do kwestii jego spóźnionego wniesienia, nie zawarto też prośby o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż termin do złożenia odwołania przez A.. upłynął w dniu 28 lipca 2016 r. (czwartek), zaś A. nadała odwołanie dopiero w dniu 29 lipca 2016 r.. Organ podkreślił nadto, że A. nie zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...]r. A. wniosła do tut. Sądu skargę na ww. postanowienie ŚWINB wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji. Zdaniem Rektora A. odwołanie nadano w dniu 27 lipca 2016 r. zachowując ustawowy termin. Powodem cyt. "różnicy w datach nadania" są czynniki niezależne od A., tj. ograniczone działania Poczty Polskiej związane z pobytem Papieża w C.. W ocenie skarżącej fakt odrzucenia odwołania ze względu na uchybienie terminu o jeden dzień, pomimo nieprawidłowości jakich dopuściły się organy wydające decyzje o pozwoleniu na budowę i użytkowanie oraz pomimo wyjątkowej sytuacji jaka zaistniała w czasie trwania Światowych Dni Młodzieży w Polsce, uzasadnia zarówno skargę, jak też wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i ponowne rozpatrzenie odwołania. Do skargi dołączono pismo Poczty Polskiej S.A. potwierdzające fakt nieodebrania przesyłek z siedziby A. w dniu 27 lipca 2016 r. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 718. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia odwołania i rozpoznać sprawę merytorycznie. Jeśli natomiast wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy jeszcze wskazać, iż w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga nadto, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wskazać w tym miejscu należy, że bezspornym jest, iż decyzja z dnia [...]r. została doręczona A. w dniu 14 lipca 2016 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji opatrzone pieczątką i podpisem Kierownika Kancelarii Ogólnej). Ewidentnym jest także, iż odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, wyrażające niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, w imieniu skarżącej A złożył pełnomocnik za pośrednictwem operatora wyznaczonego w dniu 29 lipca 2016 r. (data stempla pocztowego). Wbrew twierdzeniom Rektora A. pozostawienie w dniu 27 lipca 2016 r. przygotowanej przesyłki we własnej siedzibie w oczekiwaniu na pracowników Poczty, którzy przesyłkę tę odbiorą, nie jest równoznaczne z nadaniem przesyłki. Chwilą nadania jest bowiem dopiero przekazanie przesyłki Poczcie co nastąpiło w dniu 29 lipca 2016 r. Stwierdzić zatem należy, iż tym samym skarżąca, prawidłowo pouczona w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybiła określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania (termin ten upłynął w dniu 28 lipca 2016 r. – w czwartek), co czyniło jej odwołanie bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez [...]WINB było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważanie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W efekcie organ II instancji zobligowany był, na podstawie art. 134 k.p.a., do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Fakt, iż wniesione odwołanie nie zawierało prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia w sprawie jest bezsporny, dopiero bowiem w skardze A. wskazuje przyczyny opóźnienia uzasadniające, jej zdaniem, przywrócenie terminu. Wniosek ten nie mógł podlegać rozpoznaniu. Istotą bowiem postępowania sądowoadministracyjnego jest to, że Sąd ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu w dacie jego wydania przez organ, a więc w dacie, w której wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie był przez A. złożony. Sąd zauważa też, że przepisy proceduralne wymagają od organu, co uczynił w wydanej przez siebie decyzji, by pouczył stronę o możliwości, trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. Nie ma natomiast wymogu by organ jednocześnie pouczał o działaniach, jakie strona może podjąć o ile środka zaskarżenia w terminie nie złoży. W konsekwencji powyższych uwag organ odwoławczy w zgodzie z prawem wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem, jak to wskazano powyżej, rażące naruszenie prawa. Powyższej oceny nie mogą zmienić przywoływane obecnie przez skarżącą argumenty dotyczące powodującej opóźnienie w złożeniu odwołania szczególnej sytuacji w C.. Argumentacja taka niewątpliwe byłaby przedmiotem rozważań [...]WINB gdyby skarżąca, wraz z odwołaniem, złożyła wniosek o przywrócenie terminu. Wniosku takiego skarżąca wówczas jednak nie złożyła. Jednocześnie Sąd podkreśla, że kontroli podlegało w niniejszej sprawie jedynie postanowienie organu II instancji stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanej przez skarżącą decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C.. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.