II SA/Gl 1029/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Ś. W. I. N. B. w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Wpis od skargi wynosi w niniejszej sprawie [...] zł – jego wysokość została ustalona zgodnie z treścią § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia R. P., w piśmie procesowym z dnia [...] r. zwrócił się o zwolnienie z wpisu od skargi ze względu na trudną sytuację materialną. Następnie, czyniąc zadość wymogom formalnym, wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył na druku urzędowego formularza PPF. Wynika z niego, że R. P. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką, zamieszkując w części budynku mieszkalnego (lokal mieszkalny o pow. [...] m2). Wnioskodawca wskazał również, że jest współwłaścicielem (w [...] części) starego ([...] lat) budynku mieszkalnego wymagającego remontu. Brak niektórych informacji dotyczących sytuacji materialnej skarżącego spowodował, iż pismem z dnia 10 lutego 2009 r. został on wezwany do: - nadesłania kserokopii dokumentów wykazujących wysokość świadczeń rentowych, które otrzymuje wraz z małżonką, - udokumentowania faktu zajęcia komorniczego dokonanego na przyznanym mu świadczeniu rentowym, - nadesłania kserokopii rachunków, faktur lub innych dokumentów obrazujących wysokość wydatków ponoszonych na opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, odprowadzenie ścieków itp., - udokumentowania faktu zaciągnięcia dwóch pożyczek bankowych przeznaczonych na remont domu. W wyznaczonym terminie skarżący nadesłał kserokopie wspomnianych dokumentów. W oparciu o ich treść ustalono, że łączny dochód skarżącego i jego małżonki, w miesiącu lutym wyniósł [...] zł netto ([...] zł + [...] zł). G. P. (żona skarżącego) jest osobą niepełnosprawną, zaliczoną do [...] grupy inwalidztwa. Dochód rodziny wnioskodawcy jest obciążony obowiązkiem spłat zaciągniętych pożyczek ([...] – [...] zł oraz [...] – [...] zł). Do tego dochodzą bieżące opłaty związane z utrzymaniem się (energia elektryczna, woda itp.). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Stan majątkowy skarżącego przedstawiony we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w innych dokumentach nadesłanych do Sądu pozwala stwierdzić, że R. P. znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Żona wnioskodawcy jest osoba, której stan zdrowia uzasadnia istnienie zwiększonych wydatków związanych z utrzymaniem się. Równocześnie całkowity dochód uzyskiwany w rodzinie R. P. pozwala w zasadzie na pokrycie bieżących kosztów utrzymania się. Co do zasady wnioskodawca nie posiada możliwości zdobycia dodatkowych środków na poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W tym kontekście zauważyć trzeba, że kondycja materialna wnioskodawcy była juz przedmiotem analizy dokonanej przez referendarza sadowego w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 64/08. Z przesłanych przy tamtej sprawie dokumentów wynika, że pożyczki, których spłata obciąża aktualnie budżet wnioskodawcy zostały zaciągnięte na poczet remontu domu. W opisywanej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutkować zamknięciem skarżącemu drogi do sądowej ochrony swoich praw. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.