II SA/Gl 103/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.B. i E.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 stycznia 2013 r T.B. i E.B. zostali wezwani solidarnie do uiszczenia należnego wpisu sądowego w kwocie 500 (pięćset) złotych w związku ze złożoną przez nich wspólnie skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...]. W odpowiedzi skarżący nadesłali wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na urzędowym formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu podano, że źródłem dochodów prowadzonego przez skarżących samodzielnie gospodarstwa domowego są świadczenia emerytalne małżonków w łącznej kwocie 3 719 zł (trzy tysiące siedemset dziewiętnaście złotych), natomiast koszty utrzymania kształtują się na poziomie 1 868 zł (jeden tysiąc osiemset sześćdziesiąt osiem złotych). Skarżący oświadczyli również, że są właścicielami domu o powierzchni 137,54 m2, nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3 000 EUR (trzy tysiące euro). Dodatkowo wskazano, że skarżący E.B. jest inwalidą I grupy wymagającym stałej opieki medycznej. Rozpatrując złożony wniosek Referendarz sądowy wezwaniem z dnia 21 lutego 2013 r. zobowiązał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez nadesłanie kopii dokumentów potwierdzających wysokość zadeklarowanych świadczeń emerytalnych, a także dokumentów przedstawiających wysokość przeciętnych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się. W odpowiedzi skarżąca T.B. przesłała wymagane dokumenty oraz dodatkowo kopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, wystawione na nazwisko E.B.. Postanowieniem z dnia 11 marca 2013 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu podniesiono, że kwota, która pozostaje skarżącym po odliczeniu niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem się, ustalona na poziomie 2 900 zł (dwa tysiące dziewięćset złotych), pozwoli im na zaspokojenie zarówno potrzeb bytowych, jak i na wygospodarowanie środków pozwalających pokryć koszty sądowe. Jednocześnie wskazano na sprzeczność informacji dotyczących stanu rodzinnego podanych we wniosku z danymi wynikającymi z akt sprawy, z których wynika, że korespondencja kierowana na adres skarżących była odbierana również przez syna określanego przez doręczyciela jako dorosły domownik, przy czym okoliczność ta nie miała zasadniczego znaczenia dla oceny wniosku przez Referendarza. W piśmie z dnia [...] r. E.B. i T.B. zaskarżyli powyższe postanowienie w całości podnosząc między innymi, że ustalona przez Referendarza kwota, jaką skarżący mogą dysponować jest niewłaściwa, bowiem jako osoby w podeszłym wieku ponoszą wyższe niż przeciętne wydatki związane ze świadczeniami medycznymi, a ponadto trudno jest traktować wydatki na węgiel jako jednorazowe, skoro ich wysokość kształtuje się na poziomie około jednego tysiąca złotych przez okres od października do kwietnia każdego roku. Podkreślono, że miesięczne wydatki wynoszą zatem około 2 000 zł (dwa tysiące złotych), a nie jak podano w uzasadnieniu 800 zł (osiemset złotych). W związku z okolicznościami podniesionymi przez Referendarza w postanowieniu z dnia 11 marca 2013 r. wezwano skarżących do złożenia oświadczenia, czy prowadzą oni sami gospodarstwo domowe, czy też wraz z synem M.B., a wówczas do wykazania dochodu uzyskiwanego przez syna. W odpowiedzi na wezwanie T.B. wyjaśniła, że syn M.B. zamieszkuje obecnie wraz z małżonką w M., natomiast przebywając z wizytą w miejscu zamieszkania skarżących odebrał przesyłkę do nich adresowaną. Wcześniejsze przesyłki były odbierane przez niego, bowiem wówczas mieszkał wraz ze skarżącymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W dniu [...] r. strona wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 marca 2013 r., który nie został przez Sąd odrzucony, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku T.B. i E.B. wskazać należy, że intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Na podstawie art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona winna więc uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W ocenie Sądu wniosek skarżących prowadzących - zgodnie z oświadczeniem złożonym w dniu [...] r. - samodzielnie gospodarstwo domowe zasługuje na uwzględnienie. Skarżący uzyskują co prawda dochód w stałej wysokości około 3 700 zł (trzy tysiące siedemset złotych), jednakże biorąc pod uwagę wysokość wykazanych wydatków oraz stan zdrowia E.B. można stwierdzić, że dochód ten jest przeznaczany na zaspokajanie potrzeb bytowych tego gospodarstwa, przede wszystkim na świadczenia medyczne. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. niezbędne jest nie tylko zaopatrzenie skarżącego w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające mu funkcjonowanie, ale także korzystanie przez niego z usług opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych oraz ze stałej i długotrwałej opieki i pomocy osoby trzeciej z związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając powyższe na względzie, a także wysokość wydatków związanych z utrzymaniem się, które Sąd ustalił na około 1 250 zł (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt złotych) miesięcznie (wydatki miesięczne: woda - 285,52 zł, prąd - 193,02 zł, telefon - 105,68 zł, wydatki roczne: gaz - 1 628,40 zł, węgiel - 6 440 zł) Sąd uznał, że wnioskodawcy wykazali w sposób wystarczający, że konieczność uiszczenia kosztów postępowania byłaby dla nich nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla ich utrzymania. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.