II SA/Gl 103/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. i E. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na drukach urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. W treści formularzy wskazali, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. M. H. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i razem ze swoim małżonkiem cierpi na schorzenia o przewlekłym charakterze, co generuje dodatkowe koszty związane z leczeniem i rehabilitacją. W skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. około 100 m2 wraz z nieruchomością na której jest posadowiony o wartości około 120.000 zł oraz drugi dom mieszkalny o pow. 40 m2 o wartości około 25.000 zł. Skarżący podnieśli również, że zaciągnęli pożyczkę u dzieci w kwocie 20.000 zł. Wnioskodawcy zadeklarowali, że nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Źródłem ich utrzymania się jest dochód ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 3689 zł netto miesięcznie. W druku formularza skarżący zaznaczyli, że na utrzymanie domu (remonty i zakup opału) przeznaczają co miesiąc około 900 zł; na media – około 300 zł, na koszty leczenia i rehabilitacji – około 1200 zł a na spłatę pożyczki – około 400 zł. Na wezwanie referendarza pełnomocnik skarżących nadesłała dokumenty obrazujące wysokość i źródło uzyskiwanych dochodów oraz niektóre wydatki ponoszone przez wnioskodawców. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest uzależnione od oceny rzeczywistych możliwości finansowych strony oraz potencjalnych kosztów, jakie strona zobligowana będzie ponieść. Na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się do wpisu od skargi, który wynosi 500 zł – stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Bieżące wydatki w rodzinie skarżących, ustalone w oparciu nadesłane dokumenty kształtują się zaś na poziomie około 500 zł (zakup lekarstw, opłaty za energię elektryczną, dostawy wody i odbiór ścieków). Nawet jeżeli prawdziwe są twierdzenia skarżących o znacznie wyższych kosztach leczenia i rehabilitacji, to jednak nie można z pola widzenia tracić faktu, że poza wyżej wymienionymi mają oni wydatki, które nie mogą być uznane za priorytetowe względem kosztów postępowania. Chodzi tu przede wszystkim o wskazaną w druku formularza, aczkolwiek nieudokumentowną pożyczkę względem dzieci, której rata, wg skarżących wynosi 400 zł. Trudno bowiem uznać, że konieczność spłaty tego typu zobowiązania, zwłaszcza względem najbliższych winna mieć pierwszeństwo przed opłaceniem należności publicznoprawnych, do których zaliczają się również koszty sądowe. Analizując sytuację materialną skarżących pod uwagę nie brano kosztów zakupu opału oraz podatku od nieruchomości, albowiem nie mają one charakteru stałego, comiesięcznego, co wyklucza uznanie ich za "koszty stałe". Na koniec wreszcie wskazać trzeba, że fakt posiadania dwóch nieruchomości budynkowych, bez względu na ich stan techniczny wyklucza przyjęcie tezy o szczególnie ciężkim położeniu stron. Fakt zamieszkania w jednej z nich i władania drugą nie może bowiem uzasadniać zwolnienia skarżących z obowiązku poniesienia kosztów sądowych, gdyż w istocie stanowiłoby to naruszenie zasady równego traktowania wszystkich stron postępowań toczących się przed sądem administracyjnym, zwłaszcza takich, które nie dysponują tego rodzaju składnikiem majątku. Utrzymywanie drugiej nieruchomości, która nie tylko nie przynosi dochodu lecz wręcz generuje dodatkowe wydatki nie może być uznane za działanie racjonalne i, z punktu widzenia powinności publicznoprawnych, dostatecznie uzasadniające możliwość skorzystania z prawa pomocy. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.