II SA/Gl 103/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-31

Skład orzekający: Maria Taniewska - Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała znaczącego pogorszenia swojej sytuacji materialnej od czasu wydania pierwotnego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Stwierdzono, że dla uwzględnienia wniosku o zmianę konieczne jest wykazanie istotnej zmiany okoliczności faktycznych, w szczególności znaczącego pogorszenia sytuacji materialnej wnioskodawcy. W analizowanej sprawie sytuacja materialna skarżących nie uległa pogorszeniu, a nawet nieznacznie się poprawiła, co uniemożliwiło zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący M.H. i E.H. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie w sprawie warunków zabudowy. W trakcie postępowania złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który został odmówiony. Następnie złożyli wniosek o zmianę tego postanowienia, który również został odmówiony przez referendarza sądowego. Pełnomocnik skarżących wniósł sprzeciw od postanowienia odmawiającego zmiany, argumentując, że posiadanie nieruchomości nie świadczy o "realnym majątku" i że odmowa prawa pomocy uniemożliwi dochodzenie praw. Sąd rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 stycznia 2018 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.H. i E.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącej M.H. o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 października 2016 r., oddalającego wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 lipca 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 stycznia 2018 r. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2018 r. referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 października 2016 r., którym odmówiono zmiany postanowienia z dnia 15 lipca 2016 r. oddalającego wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy. Postanowienie z 4 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżących zaskarżył sprzeciwem z dnia 16 stycznia 2018 r. W sprzeciwie podniesiono, że z faktu posiadania nieruchomości nie można automatycznie wyprowadzić wniosku, że strona ma "realny majątek" służący jej do pokrycia kosztów sądowych. A także że odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwi stronie sądowe dochodzenie swych praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a.. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia. Stosownie do treści art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W postanowieniu z dnia 4 stycznia 2018 r. referendarz słusznie wskazał, że obecnie rozpoznawany wniosek powinien być potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Jego rozpoznanie sprowadza się bowiem wyłącznie do zbadania czy po wydaniu wspomnianego orzeczenia wystąpiły nowe okoliczności istotne z punktu widzenia zasadności przyznania stronie prawa pomocy. Odstąpienie od oceny sformułowanej we wcześniejszym postanowieniu wymaga przy tym wykazania przez stronę, iż doszło w międzyczasie do zmiany okoliczności stanowiących przesłankę podjętego rozstrzygnięcia, co w przypadku postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy oznaczać musi znaczące pogorszenie położenia wnioskodawcy w tych aspektach, które mają znaczenie w świetle przesłanek opisanych w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zasadniczym motywem, dla którego odmówiono przyznania prawa pomocy, była kwestia posiadania składników majątku, które przeczyły tezie o trudnej sytuacji materialnej strony i które generowały dodatkowe koszty. Dodatkowo kilkakrotnie podkreślono, że fakt spłaty zobowiązania względem bliskich, w wysokości zbliżonej do wpisu od skargi, nie może uzasadniać zwolnienia z obowiązku uiszczenia daniny publicznoprawnej. Referendarz prawidłowo uznał, że sytuacja materialna rodziny skarżącej nie uległa pogorszeniu a nawet uległa nieznacznej poprawie. Obecnie łączny dochód to kwota 3867,58 zł netto miesięcznie (poprzednio 3689 zł zł), a obecna rata spłacanej pożyczki wynosi 200 zł (poprzednio 400 zł). Również w sprzeciwie nie wskazano nowych okoliczności, które potwierdzałyby pogorszenie się sytuacji majątkowej skarżących. W takiej sytuacji nie sposób znaleźć podstaw do zmiany uprzednio zajętego stanowiska, co skutkować musiało oddaleniem wniosku o zmianę postanowienia. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a w związku z art. 165 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło