II SA/Gl 1030/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta C. zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi N. i R. Wymieniona decyzja została ogłoszona na zebraniu ogólnym uczestników scalenia w dniu [...]r. a następnie wywieszona na tablicach ogłoszeń Starostwa Powiatowego w C. (w dniach od [...] do [...] r.), Urzędu Gminy K. (w dniach od [...] do [...]r.), Sołectwa wsi N. (w dniach od [...] do [...] r.) oraz Sołectwa wsi R. (w dniach od [...] do [...]r.). W decyzji znalazło się m.in. pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Wojewody [...] za pośrednictwem organu I instancji w terminie 14 dni od dnia jej ogłoszenia. Pismem z dnia [...]r. nadanym w Urzędzie Pocztowym w K. w dniu [...] r. J. D. zwróciła się do Wojewody [...] z prośbą o zbadanie sprawy projektu scalenia przedmiotowych gruntów i wniosła o dokonanie w nim odpowiednich zmian. Jednocześnie zwróciła się o cyt. "odstąpienie od negatywnych skutków podniesienia /.../ sprawy po terminie" podając, iż jest osobą starszą, mieszka samotnie i nie zna się na planach i rysunkach technicznych. Wojewoda [...] traktując powyższe pismo jako odwołanie od decyzji organu I instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż zawartą w piśmie strony prośbę o odstąpienie od negatywnych skutków podniesienia sprawy po terminie uznał za wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jednak odwołująca się (błędnie w postanowieniu określana nazwiskiem: D.) nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wskazała, że nie wzięła udziału w zebraniu uczestników scalenia a ogłoszenia na tablicy ogłoszeń wiszą bardzo krótko. Ponadto źle widzi i do czytania musi używać okularów co powoduje, że nie jest w stanie sama odczytać treści umieszczonych na tablicy ogłoszeń. Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 1078/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, iż organ II instancji naruszył prawo poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez uprzedniego rozpoznania wniosku o przywrócenie tegoż terminu. Dodatkowo Sąd podniósł, iż wbrew twierdzeniom Wojewody [...] czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatu C. upłynął dopiero z dniem [...]r. czyli o [...] dni później niż ustalił to organ II instancji. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu obszernie wywiódł, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy albowiem argument podeszłego wieku, sporadycznego jedynie wychodzenia z domu i słabego wzroku nie są wystarczającymi przesłankami do przywrócenia terminu odwoławczego. Fakty te nie wykluczają bowiem możliwości dokonania we właściwym terminie czynności procesowej osobiście lub przez osobę upoważnioną. Tym samym, zdaniem Wojewody [...], nie istniała przeszkoda uniemożliwiająca terminowe wniesienie odwołania. Pismem z dnia [...]r. J. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji. W uzasadnieniu szeroko odniosła się do nieprawidłowości zatwierdzonego projektu scalenia, w odniesieniu natomiast do kwestii spóźnionego wniesienia odwołania stwierdziła jedynie, iż o zmianie jaka nastąpiła w stosunku do wcześniejszych ustaleń dowiedziała się od krewnego, A. Z. Wyjaśnił on jej na czym polega różnica w ustaleniach projektu, a w konsekwencji w dniu [...]r. skarżąca stwierdziła, iż w kwestii przebiegu granicy działki została wprowadzona w błąd. Wobec powyższego w dniu [...] r. wystosowała pismo do Wojewody [...]. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 14/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. D. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż bezspornym jest, że J. D. wniosła odwołanie od zatwierdzającej projekt scalenia decyzji Starosty Powiatu w C. z uchybieniem ustawowego terminu. Bezspornym jest także, iż w swym piśmie zawarła prośbę noszącą znamiona wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu podzielić natomiast należy w całej rozciągłości pogląd organu II instancji, iż J. D. nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy albowiem nie wskazała żadnych obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiłyby jej wniesienie odwołania w terminie. Do przeszkód takich nie można bowiem zaliczyć ani podniesionego przez skarżącą w odwołaniu wieku, ani nieznajomości planów i rysunków technicznych, ani też trudności w ewentualnym zapoznaniu się z umieszczoną na tablicy ogłoszeń decyzją z uwagi na krótki okres jej zamieszczenia oraz problemy ze wzrokiem wymagające posługiwania się okularami do czytania. Trudności, o których mowa, nie stanowiły niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód, których wystąpienie obiektywnie uniemożliwiało skarżącej wniesienie odwołania w terminie. Postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów z dnia 26 marca 1982 r. (tj. Dz. U. z 2003 r. nr 178, poz. 1749 z późn. zm) decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów podaje się do wiadomości przez jej odczytanie na zebraniu uczestników scalenia, a ponadto przez jej wywieszenie na okres 14 dni w lokalach urzędów gmin, na terenie których położone są scalane grunty, oraz na tablicy ogłoszeń we wsiach wchodzących w obszar scalania. Decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów uważa się za doręczoną wszystkim uczestnikom scalenia z chwilą upływu terminu jej wywieszenia. Decyzja najpóźniej została wywieszona na tablicy ogłoszeń Sołectwa Wsi N. - w dniu [...]r. Oznacza to, że czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów upływał z dniem [...]r. Ponieważ dzień ten był dniem ustawowo wolnym od pracy, to za dzień doręczenia decyzji uznać należy dzień [...]r. To z kolei powoduje, że termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał z dniem [...]roku. J. D. odwołanie swoje wniosła natomiast dopiero w dniu [...]r. Pismem z dnia [...]r. J. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji. W uzasadnieniu opisała występujące, jej zdaniem, nieprawidłowości zatwierdzonego projektu scalenia, ani jednym słowem nie odniosła się natomiast do kwestii spóźnionego wniesienia odwołania. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z odwołaniem odwołujący się złożył wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie przywracające termin do złożenia odwołania i rozpoznać sprawę merytorycznie bądź też wydać postanowienie odmawiające przywrócenia terminu a następnie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy należy wskazać, iż bezspornym jest, że J. D. wniosła odwołanie od zatwierdzającej projekt scalenia decyzji Starosty Powiatu w C. z uchybieniem ustawowego terminu. Termin ten upłynął bowiem w dniu [...]r. natomiast skarżąca nadała odwołanie w placówce pocztowej zgodnie z pieczątką na kopercie dopiero w dniu [...]r. W swym piśmie zawarła nadto prośbę noszącą znamiona wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...]r. organ II instancji odmówił jednak przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a wniesiona przez J. D. skarga została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 14/07. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał brak podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przesądzając jednocześnie po raz kolejny (pierwszy raz w wyroku sygn. akt II SA/Gl 1078/05), że terminowi temu strona uchybiła. Wyrok uzyskał przymiot prawomocności w dniu 24 sierpnia 2007 r. Wskazać w tym miejscu należy, iż w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W konsekwencji zarówno z uwagi na okoliczności faktyczne sprawy niezbicie dowodzące wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, jak też na oceny wyrażone w prawomocnych zapadłych w sprawie wyrokach (II SA/Gl 1078/05 i II SA/Gl 14/07) organ II instancji prawidłowo stwierdził zaskarżonym postanowieniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.