II SA/Gl 1030/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. M. i J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę. Starosta [...], wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej decyzją z dnia [...]r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz B. i J. M. za nieruchomość położoną w O., oznaczoną w operacie ewidencji gruntów jako działki nr 1 oraz nr 2 o łącznej powierzchni 103 m2. Decyzja została wydana na podstawie art. 105 § 1, art. 104 i art. 107 kpa i art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm., dalej powoływana jako ustawa). W uzasadnieniu organ podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r., która posiada przymiot ostateczności, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] własności nieruchomości – działek nr 1 i nr 2 – zajętych pod drogę publiczną powiatową ul. [...] w O.. Działki te zostały wydzielone: działka nr 1 z działki nr 3 ujawnionej w KW nr [...], a działka nr 2 z działki nr 5 ujawnionej w KW nr [...]. Działki te stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność H. K., B. M. i J. M.. H. K. zmarła w dniu 1 stycznia 2010 r., a spadek po niej nabyła w całości B. M. ([...]SR w M.). Zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości (przejęte pod drogi publiczne) jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r., po którym to dniu roszczenie wygasa. Ponieważ wnioskodawcy złożyli wniosek o wypłatę odszkodowania w dniu [...] r., należało orzec jak w sentencji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. i J. M.. Twierdzili, że działki nr 1 i nr 2 nie zostały zajęte pod drogę – ul. [...]. Natomiast przesunęli swój płot (na żądanie organu), ale Urząd nie dopełnił formalności wydzielenia tej zajętej części z obszaru ich nieruchomości. W konsekwencji ich działka uległa zmniejszeniu, a Urząd nie zmniejszył płatności o kwotę odpowiadającą zajętej części. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., wydaną m. innymi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zaakceptował – uzasadniając rozstrzygnięcie – ustalenia faktyczne i kwalifikację prawną organu I instancji. Stwierdził, że art. 73 ustawy jednoznacznie określa termin, w którym należało złożyć wniosek o odszkodowanie. Jest to termin zawity, a jego upływ powoduje wygaśnięcie roszczenia. Nadto organ odwoławczy przywołał orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 r. wydane w sprawie P 33/07 oraz wyrok z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt K 20/09. Zarzuty podniesione w odwołaniu organ uznał za niemające wpływu na rozstrzygnięcie. Decyzja Wojewody [...]z dnia [...]r. jest bowiem ostateczna, a zarzuty do niej skierowane także nie dotyczą niniejszego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący twierdzili, że art. 73 ustawy nie powinien być do nich stosowany, bowiem sporne nieruchomości nie są i nigdy nie były zajęte pod drogę publiczną. Te nieruchomości zostały zajęte pod ułożenie kabla energetycznego, a wydzielone dopiero w związku z ich prośbą z dnia [...]r. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. skarżący J. M. podał, że przesunięcie ogrodzenia i ułożenie kabla miało miejsce "dawno temu", a skarżąca B. M. sprecyzowała, że zdarzenie to miało miejsce w latach 1980-1990. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję o umorzeniu postępowania o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty przejęte pod drogę publiczną z uwagi na złożenie wniosku o wypłatę odszkodowania w dniu [...]r., a więc po dniu 31 grudnia 2005 r., po którym to dniu roszczenie o wypłatę odszkodowania wygasło. W związku z tym należy stwierdzić, że zgodnie z art. 73 ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Odszkodowanie za te nieruchomości ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Stanowi o tym art. 73 ust. 4 ustawy. Po upływie tego okresu, to jest po 31 grudnia 2005 r. roszczenia wygasa. W niniejszej sprawie stwierdzenie przejęcia spornych działek w trybie art. 73 ust. 1 ustawy nastąpiło decyzją Wojewody [...]z dnia [...]r., od której strony (skarżący) nie złożyły odwołania. Decyzja ta ma obecnie charakter decyzji ostatecznej i tą właśnie decyzją warunkowano ustalenie i wypłatę odszkodowania. Jednakże data jej wydania (tu [...]r.) pozostawała bez wpływu na bieg terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy i skutki upływu tego terminu. Wynika to z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/7, który stwierdził, że art. 73 ustawy w zakresie w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy jest zgodny z art. 2, art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Ponieważ więc wniosek o odszkodowanie został złożony po 31 grudnia 2005 r., (jest to termin materialny, nieprzywracalny) zasadnie organy umorzyły postępowanie w sprawie. Zarzuty skargi są niezasadne. Przede wszystkim należy stwierdzić, że sam wniosek skarżących z dnia [...] r. dotyczył "wydzielenia z ich nieruchomości zajętej pod ulicę [...] za odszkodowaniem", zajęcie miało miejsce "dawno temu", w latach 1980-1990 (protokół z [...]r.); zajęcie działek nr 1 i nr 2 pod drogę publiczną stwierdził Wojewoda decyzją z dnia [...]r., która ma przymiot ostateczności. Dołączony do skargi wyrys z mapy zasadniczej. Projekt podziału nieruchomości z dnia [...]r. obrazuje jedynie wydzielone działki, był znany Wojewodzie wydającemu decyzję w dniu [...]r. i na potrzeby postępowania poprzedzającego jej wydanie sporządzony. Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) skarga podlegała oddaleniu. mw