II SA/Gl 1030/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-04-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, obejmująca stały dochód, posiadanie dwóch domów mieszkalnych i nieruchomości rolnej, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ sytuacja materialna skarżących nie jest na tyle ciężka, aby uzasadniała zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd uznał, że dochody i posiadany majątek pozwalają na pokrycie kosztów postępowania, nawet przy uwzględnieniu udokumentowanych wydatków.
Stan faktyczny
Skarżący B. M. i J. M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na niskie dochody i wysokie koszty leczenia. Sytuacja materialna skarżących obejmuje dochody z emerytur w wysokości ok. 3.874,34 zł miesięcznie, posiadanie dwóch domów mieszkalnych o powierzchni 100 m² każdy oraz nieruchomości rolnej. Sąd, analizując przedstawione przez skarżących wydatki i dochody, uznał, że ich sytuacja materialna nie jest na tyle ciężka, aby przyznać im prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. i J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący B. i J. M. na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Złożony wniosek umotywowali niskimi dochodami oraz ponoszeniem wydatków związanych z leczeniem. Z treści formularza wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, utrzymując się z dochodów uzyskiwanych ze świadczeń emerytalnych w wysokości 3.774,35 zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom wielkości 100 m² oraz mieszkanie wielkości 100 m², a także nieruchomość rolna o powierzchni 0,1271 m². Skarżący nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. We wniosku skarżący wskazali konieczność ponoszenia wysokich kosztów związanych z leczeniem takich jak zakupu lekarstw i rehabilitacja. Na wezwanie Sądu skarżący nadesłali dokumenty obrazujące ponoszone przez nich wydatki, szczegółowo wymienione w piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2013 r. na łączną kwotę około 2.792,00 zł. miesięcznie. Skarżący wyjaśnili także, że są właścicielami dwóch domów o powierzchni 100 m² każdy. W jednym z nich skarżący mieszkają, natomiast w drugim zamieszkuje ich syn z rodziną, a skarżący ponoszą koszty związane z jego naprawą, a ponadto byli zobowiązani do zapłaty podatku skarbowego w wysokości 1.309,00 zł. Nadesłali również dokumenty związane z leczeniem, oraz potwierdzenie przelewu świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w łącznej wysokości 3.874,34 zł Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Mając na uwadze sytuację materialną skarżących uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonych wniosków, albowiem ich sytuacja materialna nie jest na tyle ciężka, aby uzasadnionym było zarówno zwolnienie ich od kosztów sądowych jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Skarżący uzyskują stały miesięczny dochód w wysokości 3.874,34 zł, natomiast ich miesięczne, udokumentowane kształtują się na poziomie około 2.792,00 zł, w tym ujęte zostały koszty wyżywienia. Dodatkowo skarżący są właścicielami dwóch domów o powierzchni po 100 m² oraz nieruchomości rolnej. Zdziwienie może budzić podnoszona przez skarżących okoliczność, że mimo iż w jednym z domów mieszka ich syn wraz z rodziną to skarżących obciążają koszty związane z remontem tej nieruchomości. W ocenie Sądu sytuacja materialna skarżących nie jest na tyle ciężka aby koniecznym było przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przypomnieć bowiem trzeba, że ta forma prawa pomocy została przewidziana dla osób znajdujących się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej, których dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Tego rodzaju konstatacji nie sposób uczynić względem B. i J. M. Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie sprawy koszty sądowe sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej, bowiem pozostałe koszty w tym wpis od skargi i opłatę kancelaryjną od odpisu wyroku z uzasadnieniem, zostały już przez skarżących uiszczone. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło