II SA/Gl 1031/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. obecnie skarżąca M.K. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w B. o wprowadzenie do ewidencji gruntów zmiany podmiotowej dotyczącej własności działki nr [...] na podstawie aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] r. oraz postanowienia sądu [...] z dnia [...] r. W ewidencji gruntów i budynków, w tym czasie dla działki nr [...] wpisani byli jako właściciele: G. H. i S. w [...] części, W. E. i W. w [...] części, właściciel nieustalony w [...] części, zaś władającymi byli M. B. w [...] części oraz W. G. w [...] części. Starosta B. decyzją z dnia [...] r. orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków gminy B., obręb [...] poprzez ujawnienie zmian podmiotowych w zakresie zmiany udziałów dotyczących współwłasności do działki ozn. nr [...] km [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że akt własności ziemi nr [...] został wprowadzony do ewidencji gruntów w [...] r., a jednocześnie nie można poprzez żądanie zmian w ewidencji gruntów i budynków dochodzić swoich praw właścicielskich. Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. po rozpoznaniu odwołania skarżącej uchylił decyzję Starosty B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta B. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 104, 268a Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz.1071 z późn. zm.), art. 20 ust. 2 pkt 1, 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027 z późn. zm.) oraz § 47 ust. 3, 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( DZ. U. Nr 38, poz. 454) odmówił wprowadzenia zmiany w operacie gruntów i budynków gminy B., obręb [...] w zakresie sprostowania udziałów dotyczących współwłasności do działki oznaczonej nr [...] km [...], a zarejestrowanych w operacie na podstawie Aktu Własności Ziemi nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż podstawą założenia ewidencji gruntów w przedmiotowej sprawie był dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. W [...] r. na podstawie aktu własności ziemi [...] z dnia [...] r. do operatu ewidencji gruntów i budynków do działki położonej w gminie B. zostały wpisane następujące osoby: E. W. i jego żona W. W. w [...] części oraz S. G. i jego żona H. G. w [...] części. Następnie na podstawie decyzji Naczelnika Gminy B. nr [...] w sprawie odmowy wydania aktu własności ziemi, do operatu zostały wpisane kolejne osoby jako współwładający tj. W. G. w [...] części oraz M. B. w [...] części. Organ I instancji wskazał dodatkowo, iż udział we współwłasności drogi nr [...] wchodzi w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, w związku z powyższym w drodze czynności materialno-technicznej, zmianą nr [...] ujawniono postanowienie Sądu Rejonowego w B. o nabyciu praw do spadku sygnatura akt [...] z dnia [...] r. na podstawie którego w miejsce S. G. zostały wpisane następujące osoby: G. H. w [...]części, G. S. w [...] części, M. K. w [...] części. Dalej organ podniósł, iż na przedmiotową działkę został wydany tylko jeden akt własności ziemi z dnia [...] r., zaś spadkobiercami po zmarłym M. B. są A. B. oraz M. i T. B.. Na koniec organ I instancji zwrócił uwagę, iż akt własności ziemi z dnia [...] r. będący podstawą do wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków jest ostateczny, w związku z powyższym w myśl art. 63 ust. 3 ustawy z 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie ma możliwości uchylenia lub zmiany aktu własności ziemi w postępowaniu administracyjnym. Tego typu roszczenia mogą podlegać jedynie ocenie sądu cywilnego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, iż jest ona niezgodna z aktem własności ziemi nr [...], a M. B. i W. G.i nie są współwłaścicielami działki nr [...]. Dalej domagała się wpisania w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaścicieli: S. G. w [...] części, E. W. w [...] części, W. W. w [...] części, H. G. w [...] części i jej w [...] części. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2, art. 20 i 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ odwoławczy podzielił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia i stanowisko organu pierwszej instancji. Podkreślił, że podstawą pierwotnego wpisu w ewidencji była decyzja uwłaszczeniowa. Od tego czasu nie zaistniały okoliczności uzasadniające zmianę wpisu odnośnie udziałów we współwłasności. Ujawnienie spadkobierców po S. G. we wskazanych udziałach było konsekwencją wcześniejszego ich określenia na podstawie ostatecznej decyzji uwłaszczeniowej. Powołano się na § 10 ust. 2 i § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, a ponadto na art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wskazano, że rejestr ewidencji gruntów i budynków nie kształtuje stanu prawnego, a jedynie rejestruje stan prawny i faktyczny zaistniały wcześniej. Organ ewidencyjny nie może rozstrzygać spornych kwestii powstałych na tle wielkości udziałów w nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko oraz wskazała, że nie zgadza się z dokonaną przez organy interpretacją odnośnie określonych w akcie własności ziemi udziałów. W jej ocenie z tego aktu wynikało, że E. W., W. W., S. G. oraz H. G. są współwłaścicielami spornej nieruchomości po [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę Sąd badał, czy zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały zgodnie z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa. Sąd badał również, czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu dawał organom podstawę do zastosowania odpowiednich przepisów prawa. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2005 roku, Nr 240, poz. 2027) oraz wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Badając zgodność zaskarżonej decyzji z tymi przepisami Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem względnie stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Sąd nie dopatrzył się również takiego naruszenia przepisów prawa formalnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W istocie bowiem intencją skarżącej było doprowadzenie do takiej zmiany w ewidencji gruntów, aby ujawnione w niej udziały we współwłasności działki nr [...] na rzecz S. G., E. W., W. W., H. G. i M. K. stanowiły 100% w prawie własności tej działki, podczas gdy w ewidencji osoby te ujawnione są łącznie jedynie jako współwłaściciele w [...]. Skarżąca upatrywała takiego stanu rzeczy w błędnym w jej przekonaniu odczytaniu orzeczenia o uwłaszczeniu wynikającym z aktu własności ziemi z [...] roku. Bezspornym w sprawie pozostaje, że ewidencja, której dotyczył wniosek skarżącej założona została na podstawie przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 roku o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32). Z kolei zgodnie z art. 51 Prawa geodezyjnego i kartograficznego z 1989 roku, w ewidencji gruntów założonej na podstawie wymienionego dekretu, oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. Z akt sprawy wynika, że sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. W ewidencji wykazano bowiem, poza właścicielami, osoby władające w dacie jej zakładania. Władającymi nieruchomością w dacie zakładania ewidencji byli M. B. i W. G. po [...]. Stan taki został ujawniony na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] roku oraz decyzji Naczelnika Gminy B. wydanej po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] roku. Z zestawienia tych dokumentów wynika, że akt własności ziemi został wydany po rozpoznaniu wniosku odnośnie połowy udziałów w nieruchomości, zaś odnośnie pozostałej połowy wydana została decyzja odmawiająca uwłaszczenia. Orzeczenia te nie zostały wzruszone do daty wydania zaskarżonej decyzji. Stanowiły zatem prawomocną podstawę do ujawnienia takiego stanu rzeczy w ewidencji gruntów: akt własności ziemi w odniesieniu do ujawnienia właścicieli, zaś decyzja w odniesieniu do władających. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że z aktu własności ziemi wynika, że udziały w wysokości po ¼ nabyli państwo W. i państwo G. w ramach małżeńskiej wspólnoty ustawowej. Ewentualne podważenie tego aktu lub odmienna jego interpretacja nie należy do kompetencji organu ewidencyjnego. Może natomiast, na co zwracały uwagę organy obu instancji w toku postępowania administracyjnego, być przedmiotem odrębnego postępowania przed sądami powszechnymi. Z kolei postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] roku o stwierdzeniu nabycia spadku po S. G. miało wpływ na treść wpisu w ewidencji o tyle, o ile dotyczyło zmiany podmiotowej w zakresie, w jakim wcześniej w tej ewidencji ujawniony był S. G.. Postanowienie to nie zmieniało bowiem wcześniej ujawnionych udziałów, a zatem stanowić mogło jedynie podstawę do ujawnienia spadkobierców. Tak też uczynił organ ewidencyjny dokonując z urzędu stosownego wpisu w ewidencji w trybie § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Powołany wyżej przepis rozporządzenia wymienia również, na podstawie jakich dokumentów dokonywane są zmiany w ewidencji. Żadnego z wymienionych w tym przepisie dokumentów skarżąca nie przedłożyła, a to oznacza, że brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy administracji geodezyjno-kartograficznej obowiązujących przepisów prawa, a zatem skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a.