II SA/Gl 1031/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-01-07
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna pozbawiona wolności, nieposiadająca majątku i niezdolna do podjęcia zatrudnienia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna pozbawiona wolności, która nie posiada majątku i nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia, a tym samym nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, powinna zostać zwolniona od tych kosztów i mieć ustanowionego pełnomocnika z urzędu. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji oznaczałaby pozbawienie strony dostępu do sądu.Stan faktyczny
Skarżący J.W., osadzony w zakładzie karnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej wymeldowania z pobytu stałego. Skarżący wskazał, że nie posiada majątku, nie jest zatrudniony i nie dysponuje środkami finansowymi. Jego rodzina posiada lokal mieszkalny, a żona utrzymuje się z alimentów i zasiłku.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem referendarza sądowego skarżący został zwolniony od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...]r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J.W. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W treści formularza wskazał, że w skład majątku jego rodziny wchodzi lokal mieszkalny o pow. [...]m2, w którym zamieszkuje żona wraz z trójką dzieci. Źródłem utrzymania się małżonki strony jest świadczenie alimentacyjne oraz bliżej niesprecyzowany zasiłek w łącznej wysokości [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała zaświadczenie wystawione przez władze placówki penitencjarnej, w której osadzony jest skarżący, z którego wynika, że nie jest on zatrudniony i nie posiada żadnych środków zgromadzonych na rachunku depozytowym
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
Skarżący przebywając w zakładzie karnym jest ograniczony w możliwości znalezienia zatrudnienia. W tego rodzaju sytuacji w grę wchodzi w zasadzie wyłącznie zatrudnienie w przedsiębiorstwie prowadzonym przez placówkę penitencjarną, jednakże nie każdy zakład karny prowadzi tego rodzaju przedsiębiorstwo. Wnioskodawca wskazał przy tym, że nie dysponuje żadnym majątkiem, którego zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów sądowych. Nie może również liczyć na wsparcie rodziny w tym zakresie. W tej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy oznaczałaby zamknięcie skarżącemu drogi do sądu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło