II SA/Gl 1032/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej PINB) decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm – dalej p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej k.p.a.) nakazał R. W., jako właścicielowi nieruchomości przy ul. [...] w B. (działka nr ew. 1) r. rozbiórkę części obiektu budowlanego - części ogrodzenia zlokalizowanego na działce budowlanej o numerze 2, stanowiącej pas drogowy drogi publicznej gminnej, który jest częścią ogrodzenia okalającego działkę nr 1 przy ul. [...] w B.. W uzasadnieniu decyzji podano m. in., że Miejski Zarząd Dróg i Mostów w B., pełniący funkcję zarządcy nieruchomości - pasa drogowego (działka nr 2), przesłał informację w sprawie samowolnego zajęcia pasa drogowego przez zabudowę ogrodzenia trwałego posesji. Z odpowiedzi Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] r. wynika, że w posiadanych rejestrach brak jest zapisu dotyczącego wydania zgody na budowę ogrodzenia działki jw. Miejski Zarząd Dróg i Mostów w B. poinformował, że nie widzi możliwości udzielenia zgody na zajęcie przedmiotowego odcinka pasa drogowego w celu legalizacji wykonanego ogrodzenia. Przedmiotowe ogrodzenie powstało po roku 1999. Złożone zgłoszenie dotyczyło zamiaru wykonania ogrodzenia działki o nr ew. 3. Brak jest natomiast innych zapisów dotyczących pozwoleń na budowę oraz zgłoszeń dotyczących ogrodzenia dla działki budowlanej nr 1. Zgodnie z wyjaśnieniami właściciela nieruchomości przedmiotowe ogrodzenie od strony drogi zostało wykonane po roku 1999, jednak właściciel nie pamięta konkretnej daty, kiedy zostało zrealizowane. Przepisy ustawy – Prawo budowlane od roku 1994 do 2015 (nieprzerwanie), wymagały od inwestora robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia działki budowlanej od strony sąsiadującej z miejscem publicznym uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich realizacji do właściwego terenowo organu administracji architektoniczno-budowlanej, czego w danym przypadku inwestor nie dopełnił. Odwołanie od powyższej decyzji PINB złożył przez pełnomocnika R. W.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 7a, 77 i 80 k.p.a., poprzez nieprawidłowe zebranie, a także błędną ocenę dowodów, polegające na: – nieustaleniu, nawet w przybliżeniu, daty powstania ogrodzenia, co skutkowało niemożnością ustalenia reżimu prawnego jaki ma zastosowanie w niniejszej sprawie; – nieuzyskaniu informacji o możliwości wyrażenia zgody na zajęcie odcinka pasa drogowego od jego właściciela, a jedynie od zarządcy, co uniemożliwia przeprowadzenie procedury legalizacji wykonanego ogrodzenia; – błędnym ustaleniu, że odcinek ogrodzenia będącego przedmiotem decyzji znacząco ogranicza widoczność na drodze; – wydaniu orzeczenia w sprawie z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że PINB w B. prawidłowo określił czasookres wykonanych robót budowlanych. Z zebranych dowodów wynika, że przedmiotowe roboty wykonano po roku 1999. Zgłoszenie o naruszeniu przepisów ustawy – Prawo budowlane, związane z zajęciem części pasa drogowego przez samowolnie zrealizowany obiekt budowlany zostało złożone przez Miejski Zarząd Dróg i Mostów w dniu [...] listopada 2013 r. W okresie od roku 1994 do 2015 r. przepisy p.b. nieprzerwanie wymagały od inwestora robót budowlanych, polegających na budowie ogrodzenia działki budowlanej od strony sąsiadującej z miejscem publicznym, uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich realizacji do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z tym faktem WINB stwierdza, iż zastosowano właściwy tryb postępowania w przedmiotowej sprawie, a dokładne ustalenie daty wykonanej inwestycji nie jest konieczne. Skargę na decyzję WINB złożył przez pełnomocnika R. W., zaskarżając ją w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niewzięcie pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, podczas gdy interes ten w niniejszej sprawie powinien być uwzględniony, przede wszystkim wobec faktu, że przedmiotowa część ogrodzenia w żaden sposób nie ogranicza korzystania z dojazdu, przy którym się znajduje, ani widoczności na drodze, a także, że istnienie ogrodzenia jest od lat akceptowane przez wszystkich korzystających z tego dojazdu i drogi. Skarżący uiszcza wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z zajętego gruntu na rzecz jego właściciela – Gminy [...], a wartość części ogrodzenia znacząco przewyższa wartość zajętego pasa drogowego 2) art. 7 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a przez to zaniechanie ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, w szczególności określenia daty powstania części ogrodzenia stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy; 3) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niezebranie całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w szczególności pominięcie konieczności określenia daty powstania części ogrodzenia stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy; 4) art. 80 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i niewzięcie pod uwagę całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. W uzasadnieniu podano m. in., że w toku postępowania została przedłożona opinia o funkcjonalności dojazdu do nieruchomości, sporządzona [...] września 2018 roku przez biegłego sądowego. Organ nie wziął jej pod uwagę i nie ustalił precyzyjnie daty powstania obiektu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Niewątpliwie przedmiotowe ogrodzenie narusza wymagania, które są podstawą zastosowania art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.), ze względu na bezprawne zajęcie części pasa drogowego, bez zgody zarządcy drogi. Ustawa ta daje zarządowi oraz zarządcy drogi określone kompetencje odnoszące się do zapewniania prawidłowego funkcjonowania dróg oraz pasów drogowych, zatem nie ma potrzeby, by w tym zakresie konieczne było zwracanie się o stanowisko do właściciela drogi. Miejski Zarząd Dróg i Mostów nie wyraził zgody na legalizację obiektu, zatem nie jest ona możliwa. Pozostaje jedynie nakazanie jego rozbiórki w zakresie sprzecznym z prawem. Organy w wystarczającym stopniu określiły czasookres wykonanych robót budowlanych. Z zebranych dowodów wynika, że przeprowadzono je po roku 1999. Nawet z samej skargi i opisu stanu faktycznego wynika sekwencja wykonywanych czynności oraz prac, polegających na wykupie gruntu w 2001 r. oraz prowadzonej potem inwestycji i przesunięciu ogrodzenia. W skardze przyznaje się dodatkowo, że "W roku 2011 okazało się, że dokonane wcześniej pomiary zawierają w sobie nieścisłości, w rezultacie których postawione przez Skarżącego ogrodzenie znajduje się na pasie drogowym – gruncie nienależącym do Skarżącego." Przy tym, w okresie od roku 1995 do 2015 r. przepisy p.b. nieprzerwanie wymagały od inwestora robót budowlanych, polegających na budowie ogrodzenia działki budowlanej od strony sąsiadującej z miejscem publicznym, dopełnienia we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej formalności związanych z zamiarem ich realizacji (według stanu na 2001 r., wynikającego z treści skargi i podanej tam sekwencji zdarzeń było to zgłoszenie – art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 p.b. – jednostki redakcyjne zmieniały się jednak w zależności od okresu). Zastosowano zatem właściwy tryb postępowania w przedmiotowej sprawie, a dokładne ustalenie daty wykonanej inwestycji nie jest konieczne. Poczynione ustalenia wystarczą do zastosowania odpowiedniego trybu postępowania. Kwestia funkcjonalności dojazdu do nieruchomości nie ma znaczenia dla sprawy. Jest ona obojętna z punktu widzenia zastosowanego prawidłowo trybu postępowania. Brak zgody Zarządu Dróg wyklucza legalizację ww. obiektu, nawet jeśli inne osoby lub podmioty ogrodzenie w takiej formie akceptują. Decyzja organu I instancji została sformułowana w sposób, który pozwala na jej wykonanie. Odniesiono się do konkretnych numerów działek, a przebieg ich granic ma charakter obiektywny. Wskazano wyraźnie, która część ogrodzenia ma być rozebrana, tj. część zlokalizowana na działce o numerze 2, stanowiącej pas drogowy drogi publicznej. Fragment podlegający rozbiórce został zatem w wystarczającym stopniu w sentencji rozstrzygnięcia dookreślony. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 § 1 i 3, 49b p.b., ani też innych przepisów, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.