II SA/Gl 1034/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.W. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Gl 752/15 w sprawie skierowania na badania psychologiczne w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu p o s t a n a w i a : utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2016 r. W dniu 16 grudnia 2015 r. D. W. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W treści tego formularza oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z prac dorywczych przynoszących dochód około 600 zł miesięcznie, posiada niespłacone zobowiązanie alimentacyjne i mieszka wraz z rodzicami. Pismem z dnia 22 grudnia 2015 r. skarżącego wezwano do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez udokumentowanie wydatków przeznaczanych na utrzymanie się oraz przedłożenie dokumentów obrazujących dochody uzyskiwane przez rodziców. W odpowiedzi wnioskodawca oświadczył, że nie prowadzi z rodzicami wspólnego gospodarstwa domowego a jedynie korzysta z niedopłatnej możliwości zamieszkiwania, ograniczając się do noclegów. Nadto raz jeszcze podkreślił, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, zaś dochody uzyskiwane z tytułu prac dorywczych przeznacza na wyżywienie oraz przekazuje rodzicom na zakup produktów spożywczych na jego utrzymanie. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2016 r. starszy referendarz sądowy oddalił powyższy wniosek. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r., gdzie podzielono argumentację zawartą w tym orzeczeniu. Następnie, w dniu 26 sierpnia 2016 r. D. W. ponownie złożył do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie jak poprzednio (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego). W treści tego formularza skarżący oświadczył, że gospodaruje samotnie. Ponownie przy tym wskazał, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku i utrzymuje się z prac dorywczych. Odpowiadając natomiast na wezwanie do uzupełnienia tego wniosku (zarządzenie z dnia 7 września 2016 r.) nadesłał pismo procesowe, w którym wywiódł między innymi, iż nie ponosi kosztów związanych z zamieszkiwanym lokalem gdyż "korzysta jedynie z pomocy rodziców, u których jedynie nocuje". W tym stanie rzeczy, kolejnym zarządzeniem z dnia 6 października 2016 r. wnioskodawcę ponownie wezwano o podanie i udokumentowanie dochodów uzyskiwanych przez każdego z jego rodziców. Odpowiadając na to wezwanie skarżący nadesłał pismo procesowe datowane na 7 listopada 2016 r., gdzie oświadczył, że nie zamieszkuje wraz z rodzicami stale i nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego, gdyż ich mieszkanie składa się z jednego pokoju i kuchni. Równocześnie wskazał, iż jest zameldowany w innym mieszkaniu, położonym w G. przy ul. [...], jednak "nie korzysta" z tego lokalu albowiem przebywa tam aktualnie konkubina jego brata wraz ze swymi dziećmi. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r. starszy referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. W jego uzasadnieniu wskazano że wnioskodawca nie udzielił przekonujących i jasnych wyjaśnień co do swojej sytuacji majątkowej, nie podał bowiem dochodów ojca ani matki nadal twierdząc, iż gospodaruje samotnie. W związku z odmową podania tych informacji uznano, że okoliczności, które stanowiły podstawę wcześniejszego postanowienia z dnia 27 stycznia 2016 r. nie uległy zmianie, a w rezultacie brak jest przesłanek uzasadniających podjęcie rozstrzygnięcia odmiennego niż to, które zostało zawarte w tym orzeczeniu. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył sprzeciwem. W sprzeciwie podniósł, że jego sytuacja majątkowa uległa zmianie. Rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, jednak nie przynosi ona spodziewanych dochodów. Ponadto wynajął mieszkanie w którym mieszka samodzielnie, do sprzeciwu załączył kopie umowy najmu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżący nie wykazał bowiem w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Referendarz sądowy, słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie istnieją wątpliwości co do sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Co prawda w sprzeciwie skarżący uprawdopodobnił fakt, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jednak nowa okoliczność, którą jest wynajem mieszkania, jednocześnie przeczy tezie, iż skarżący znajduje się w tak trudnej sytuacji majątkowej, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Z nadesłanej umowy najmu mieszkania wynika, że skarżący zobowiązał się płacić za mieszkanie 870 zł plus media a także wpłacił 800 zł kaucji. Oznacza to zatem, że skarżący dysponował pewną, bliżej nieokreśloną, kwotą pieniędzy, którą przeznaczył na wynajem mieszkania zamiast na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Ponadto skarżący w żaden sposób nie udokumentował swoich dochodów ani z prowadzonych wcześniej prac dorywczych ani z rozpoczętej działalności gospodarczej. Nie budzi również wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący uchylił się od udzielenia istotnych informacji, a tym samym brak jest podstaw do tego aby móc uznać, iż jego sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.