II SA/Gl 1034/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-03-31
Skład orzekający: Maria Taniewska - Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał w sposób dostateczny, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu), pomimo wątpliwości organu co do jego sytuacji majątkowej i faktu nieprzedstawienia przez niego wszystkich wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wątpliwości co do jego sytuacji majątkowej, wynikające z nieprzedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów (w tym dotyczących dochodów rodziców, z którymi potencjalnie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe), uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie wniosku. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący D.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wniosek został odrzucony przez referendarza sądowego z powodu wątpliwości co do sytuacji majątkowej skarżącego i nieprzedstawienia przez niego wszystkich wymaganych dokumentów, w tym dotyczących dochodów rodziców. Skarżący wniósł sprzeciw, kwestionując ustalenia referendarza.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2016 r. odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.W. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2015 r. o sygn. akt II SA/Gl 752/15 w sprawie skierowania na badania psychologiczne w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu p o s t a n a w i a : utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2016 r.
Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Z treści formularza wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z prac dorywczych przynoszących dochód około 600 zł miesięcznie, posiada niespłacone zobowiązanie alimentacyjne i mieszka wraz z rodzicami. Do druku formularza dołączono zaświadczenie z urzędu pracy, datowane na dzień 15 grudnia 2015 r. z treści którego wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku.
Pismem z dnia 22 grudnia 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- udokumentowanie wydatków przeznaczanych na utrzymanie się,
- przedłożenie dokumentów obrazujących dochody uzyskiwane przez rodziców wnioskodawcy.
W odpowiedzi z dnia [...]r. skarżący wyjaśnił, że nie zamieszkuje z rodzicami a jedynie korzysta z nieodpłatnej możliwości zamieszkiwania, ograniczając się do noclegów, następnie raz jeszcze podkreślił, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, a dochody uzyskiwane z tytułu prac dorywczych przeznacza na wyżywienie oraz przekazuje rodzicom na zakup produktów spożywczych na jego utrzymanie
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił wątpliwościami co do sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Wskazał na zastrzeżenia co do wiarygodności informacji podawanych przez stronę dotyczących osób, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe. W związku z tymi wątpliwościami referendarz uznał, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami, zatem aby w pełni ocenić możliwości finansowe skarżącego należało uzyskać informacje na temat dochodów jego rodziców. Informacji tych skarżący, mimo wezwania w tym zakresie, nie przedstawił
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł sprzeciw. W sprzeciwie zaprzeczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo z rodzicami. Wskazał że nocuje u nich ale nie codziennie oraz bywa na obiadach. Zaznaczył, że jest zameldowany w mieszkaniu swojego brata, odbywającego karę pozbawienia wolności. W mieszkaniu tym zamieszkuje konkubina brata z dziećmi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia.
Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżący nie wykazał bowiem w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie.
W sprzeciwie w dalszym ciągu nie wyjaśniono gdzie i z kim skarżący prowadzi gospodarstwo domowe. Okoliczność, że skarżący jest zameldowany w mieszkaniu brata w żaden sposób nie przesądza że tam zamieszkuje. Jest to tym mniej prawdopodobne, że w mieszkaniu tym nie zamieszkuje brat, a jedynie jego konkubina, a ponadto skarżący wskazał że przekazuje pieniądze na swoje utrzymanie rodzicom a nie bratu.
Referendarz sądowy, słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie istnieją wątpliwości co do sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Sąd zgadza się z poglądem, iż ocena możliwości finansowych strony nie ogranicza się bowiem wyłącznie do wysokości dochodów osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy lecz obejmuje wszystkich pozostałych członków rodziny prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe.
Nie budzi również wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący uchylił się od udzielenia istotnych informacji, a tym samym brak jest podstaw do tego aby móc uznać, iż jego sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło