II SA/Gl 1036/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-01-18
Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Elżbieta Kaznowska, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, na której zrealizowano jedynie infrastrukturę techniczną, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany?Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, na której nie powstały budynki mieszkalne ani zieleń stanowiąca element osiedla, a jedynie infrastruktura techniczna, uznawana jest za zbędną na cel wywłaszczenia. W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel może żądać zwrotu nieruchomości, nawet jeśli przez działkę przebiegają sieci uzbrojenia terenu.Stan faktyczny
Gmina T. wniosła skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Nieruchomość została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "1" i "2". Gmina zarzuciła, że cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę infrastruktury technicznej i że działka stanowi obecnie skwer oraz pas drogowy. Wnioskodawca domagał się zwrotu nieruchomości, wskazując na niezrealizowanie celu wywłaszczenia w postaci budowy osiedla.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Gminy T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] r. działający przez pełnomocnika J.B., zwrócił się do Prezydenta Miasta T., o zwrot nieruchomości położonej przy ulicy [...], oznaczonej jako działka pierwotna nr [...], wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa - Okręgowej Dyrekcji Inwestycji Miejskich w T. ma mocy decyzji o wywłaszczeniu o odszkodowaniu z dnia 4 marca 1975r. z przeznaczeniem na realizację budowy osidla "1" i "2"
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. wyłączył Prezydenta Miasta T. z postępowania i wyznaczył jako właściwego do rozpatrzenia sprawy - Starostę [...]
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego polegającego na ocenie ważności umowy przekazania nieruchomości przez Gminę T. do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" z siedzibą w T. w zakresie wniesienia przez Gminę na rzecz Spółki aportu rzeczowego w postaci nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania. Na mocy prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. I Wydział Cywilny z dnia [...]r., sygn. akt [...]ustalono, że umowa notarialna zawarta w dniu [...]r., Rep. [...]jest nieważna w części obejmującej m. in. nieruchomości oznaczone obecnie jako działka [...]o powierzchni [...] m2. Wobec powyższego Starosta podjął zawieszone postępowanie i po przeprowadzeniu m.in oględzin przedmiotowej działki, ustaleniu jej obecnego przeznaczenia decyzją z [...]., znak [...]odmówił zwrotu nieruchomości położonej w T. przy [...], oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków jako działka [...] o powierzchni [...]m2, km [...].
W wyniku odwołania wniesionego przez pełnomocnika J.B., sprawę rozpatrywał Wojewoda [...], który decyzją z [...] r., znak [...] uchylił wymienioną powyżej decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podał m. in., że rozpoznanie niniejszej sprawy sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie jaki był cel wywłaszczenia spornej nieruchomości i czy cel ten został zrealizowany. W świetle poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń nie budzi wątpliwości organu nadzoru, że działka nr [...], z powierzchni której powstała wnioskowana do zwrotu działka nr [...], została wywłaszczona na cele budowy osiedla mieszkaniowego "1" i "2" w T.. Bezspornym jest również to, że do chwili obecnej na działce nie powstały żadne budynki osiedla mieszkaniowego, ani też nie urządzono na niej zieleni, która stanowiłaby element tego osiedla. Jak wykazały przeprowadzone oględziny nieruchomości, przedmiotowa działka porośnięta jest samosiejkami drzew. Odnosząc się natomiast do faktu wybudowania na spornej nieruchomości w latach [...] linii przesyłowych takich jak [...]stanowiąca podstawowe zasilanie osiedla "1", sieć wodociągowa oraz ośmiootworowa kanalizacja teletechniczna, Wojewoda stwierdził, że nie stanowią one podstawy do odmowy zwrotu nieruchomości. To z kolei zobowiązuje organ do orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy. Zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego spowodowane zostało z uwagi na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego oraz przeprowadzenie na jego podstawie dowodu co do wartości nieruchomości, czego nie może uczynić organ drugiej instancji bez narażenia się na zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ zastrzegł, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta [...]oprócz zlecenia wykonania nowego operatu szacunkowego w dalszej kolejności przeprowadzi rozprawę administracyjną, w trakcie której strony będą miały możliwość zapoznania się z treścią opracowania, jak również przedstawienia swoich wniosków i żądań, do których organ ma obowiązek się ustosunkować.
Skarga wniesiona przez Gminę T. na powyższą decyzję Wojewody [...] została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 września 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 432/15 oddalona. Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona, a stanowisko przyjęte przez organ drugiej instancji zasługuje na akceptację.
Prowadząc ponowne postępowanie Starosta [...] wypełnił zalecania Wojewody [...], zlecił rzeczoznawcy majątkowemu przygotowanie operatu szacunkowego określającego wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości, przeprowadził rozprawę administracyjną umożliwiając stronom zapoznanie z przygotowanym operatem szacunkowym i zaprezentowanie własnego stanowiska w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...]r., znak [...], wydaną na podstawie art. 136, art. 139, art. 140, art. 142, art. 216 i art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) orzekł o zwrocie na rzecz J.B. niezbudowaną nieruchomość położna przy ulicy [...], oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni [...]m², zapisaną w księdze wieczystej [...] Sądu Rejonowego w T., stanowiącą własność Gminy Miasta T. bez rozliczeń finansowych. W uzasadnieniu po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, stwierdził, że wykonując wskazania z ostatniej decyzji Wojewody [...], uchylającej poprzednią decyzję w sprawie, przygotowano operat szacunkowy oraz przeprowadzono rozprawę administracyjna, podczas której strony przedstawiły swoje stanowisko w sprawie. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że działka nr [...] wywłaszczona została decyzją Prezydenta Miasta T. [...] z dnia [...]r, a następnie weszła w powierzchnię działki nr [...], która z kolei uległa podziałowi na działkę nr [...]oraz działkę nr [...] o powierzchni - [...]m² objętą roszczeniem o zwrot.
Analizując treść art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ uznał, ze nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, wobec niezrealizowania na niej celu wywłaszczenia. Działka pozostaje niezabudowana, porośnięta trawą i samosiejkami drzew. Następnie odnosząc się do przepisów art. 140 ust. 4, art. 227 oraz art. 217 ust. 2 oraz przywołując wartość przedmiotowej nieruchomości przez biegłego rzeczoznawcę - organ u znał, że nastąpiło zmniejszenie wartości nieruchomości, a w związku z tym zwrot nieruchomości następuje bez rozliczeń
Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik Gminy Miasta T., wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nastąpiło bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W pierwszej kolejności podniósł, iż wniosek J.B. o zwrot nieruchomości nie wskazywał o jaką nieruchomość chodzi wnioskodawcy, zatem winien to ustalić organ w prowadzonym postępowaniu, czego jednak ostatecznie, zdaniem odwołującej Gminy, nie uczynił pomimo wskazania, iż stosowne dokumenty są w posiadaniu "" SA. Z dokumentów tych wynikało, że przedmiotem wywłaszczenia była konkretna działka nr [...]z której część przeznaczona została pod budowę linii kolejowej i wywłaszczona została na rzecz Państwa - Dyrekcji "B" w S. . Strona odwołującą dodała, że w okresie od [...]r. następowały po sobie wywłaszczenia różnych działek z przeznaczeniem na różny cel wywłaszczenia, czego w trakcie postępowania niestety nie ustalono. Działka nr [...]wywłaszczona została ze względu na realizację celu jakim była budowa [...], w tym także infrastruktury technicznej - budynku nastawni wraz z dojściem od ulicy [...] oraz w celu budowy infrastruktury technicznej na potrzeby osiedla "1" i "2". Organ pierwszej instancji pominął jednak dokumentację w tym zakresie.
Odnosząc się do aktualnego przeznaczenia działki nr [...] o powierzchni [...]m², a wskazanej zaskarżoną decyzją do zwrotu na rzecz J.B., to działka ta obecnie stanowi część działki gminnej położonej w pasie drogowym ulicy [...] i stanowi plac publiczny - skwer im[...]. Przez działkę przebieg wiele ciągów infrastruktury technicznej uniemożliwiającej inny sposób jej zagospodarowania.
Wojewoda [...] decyzją ostateczną z dnia [...]r., na podstawie m. in. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 9a i art. 136 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy odwołał się do decyzji będącą podstawą wywłaszczenia, tj. decyzji z dnia [...]r. znak [...] Prezydenta Miasta T. - mocą której działki oznaczone [...], [...] o łącznej powierzchni [...]² wywłaszczone zostały za odszkodowaniem ([...]zł) w celu budowy osiedla "1" i "2" w T.. Działka nr [...]objęta niniejszym postępowaniem została wydzielona z działki nr [...]. Taki stan faktyczny potwierdzony został także w decyzji Wojewody [...]ego z dnia [...]r. i nie został ona zakwestionowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2015 r. Stąd też nie został potwierdzony zarzut Gminy T., że przedmiotowa działka nr [...]została wywłaszczona z przeznaczeniem na inny cel niż ten, który został wskazany w decyzji z dnia 4 marca 1975 r.
Przywołując treść przepisów art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014r. sygn. akt P 38/11 organ odwoławczy stwierdził, że w ich świetle zasadnicze znaczenie dla rozpatrzenia sprawy ma ustalenie czy działka nr [...]została wykorzystana na cel wywłaszczenia - tj. pod osiedle mieszkaniowe "1" i "2" w T. i czy inwestycja ta została zrealizowana.
Według protokołu oględzin z dnia [...]r., co potwierdza także dokumentacja fotograficzna i wydruk z [...], przedmiotowa działka jest niezabudowana, porośnięta trawą i w części północnej - samosiejkami drzew. Usytuowana jest pomiędzy torami kolejowymi i ulicą [...]w T.. Zgromadzona dokumentacja potwierdza też, że przebiega przez nią sieć uzbrojenia terenu, tj. linie energii elektrycznej, teletechnicznej, centralnego ogrzewania- ciepłociąg, gazociąg, i wodociąg. W ocenie organu odwoławczego tak zagospodarowania nieruchomość nie może być uznana jako wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia. Do chwili obecnej nie powstały bowiem na działce żadne budynki osiedla mieszkaniowego, ani nie urządzono zieleni, która stanowiłaby element tego osiedla. Identyczne ustalenia poczynił Wojewoda w decyzji z dnia [...]
Następnie Wojewoda stwierdził, że prawidłowo zostały przeprowadzone rozliczenia związane ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z obowiązującą w tym zakresie regulacją zawartą w art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu określona została przez biegłego w przygotowanym w sprawie operacie szacunkowym, który spełnia wszelkie wymogi określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego i odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Także strony postępowania nie wniosły zastrzeżeń do jego treści.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, iż nie jest prawdą, że J.B. nie określił we wniosku o zwrot jakiej nieruchomości mu chodzi. Do odwołania dołączona została bowiem mapka z wyraźnie zaznaczonym terenem. Zgromadzona dokumentacja nie potwierdza też, że działka nr [...] stanowi drogę publiczną, natomiast fakt, że stanowi skwer pozostaje bez znaczenia bowiem przesądzające znaczenie w sprawie ma realizacja celu wywłaszczenia, a ta niewątpliwie nie została potwierdzona. Z kolei powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże tylko w sprawie, w której był wydany, a nadto dotyczy innej nieruchomości, wywłaszczonej na inny cel - realizację narodowych planów gospodarczych.
Skargę na powyższe decyzje wniósł pełnomocnik Gminy Miasta T.. Zaskarżając w całości ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazując, iż zaskarżone decyzje nie wyczerpują wskazań i wymogów zasady prawdy obiektywnej, albowiem organy pierwszej i drugiej instancji nie przeprowadziły w sposób kompleksowy postępowania dowodowego, co do postępowania wywłaszczeniowego działki nr [...] stanowiącej własność J. B. (ojca wnioskodawcy), której część aktualnie stanowi działka nr [...] będącą przedmiotem zaskarżonych decyzji. Nadto zarzucił błędne zastosowanie art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w zakresie w jakim ustalono przesłankę zbędności gruntu na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie wskazanych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzył co do zasady argumentację przedstawioną w odwołaniu. Podkreślił, że będąca przedmiotem postępowania działka nr [...] powstała z wywłaszczonej kilkukrotnie w okresie od [...]r. działki nr [...], a celem wywłaszczenia było m.in. budowa linii kolejowej T. –N. wraz z jej infrastrukturą oraz infrastruktury technicznej na potrzeby osiedla "1", "2" i "N". Organy zupełnie pominęły w przeprowadzonym postępowaniu rzeczywisty cel wywłaszczenia przedmiotowej działki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podkreślając, że zarzuty skargi w znacznej części są powtórzeniem zarzutów odwołania, do których organ odwoławczy odniósł się w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że działka nr [...]wydzielona została z działki nr [...], co potwierdzono także w decyzji Wojewody z dnia [...]r. oraz w wydanym w sprawie wyroku Sądu z 14 września 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy stwierdzić, że kontrolowana decyzja dotyczy odmowy zwrotu nieruchomości położonej w T., przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...]m2, a stanowiącej własność Gminy T..
Należy w tym miejscu także podkreślić, że sprawa ta nie jest rozpatrywana pierwszy raz, lecz była już przedmiotem wyrokowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 14 września 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 432/15 oddalił skargę Gminy T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zaprezentował stanowisko potwierdzające zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody [...]. Przyznał, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na cele budowy osiedla budowy mieszkaniowego "1" i "2" w T., na co wskazuje uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]r. Uznał też, że postępowanie dowodowe, a zwłaszcza oględziny przeprowadzone w [...]r. wykazały, że działka ta stanowi teren niezabudowany, porośnięty trawą i samosiejkami drzew, a potwierdzony stan infrastruktury technicznej na tej działce nie koliduje ze zwrotem nieruchomości.
Trzeba dodać, że w zaskarżonej decyzji Wojewody [...], którą Sąd powyższym wyrokiem uznał za prawidłową, organ stwierdził też, że działka nr [...] będąca przedmiotem postępowania została wydzielona z działki nr [...], wywłaszczonej na cele budowy osiedla mieszkaniowego "1" i "2", który to cel na tej działce nie został zrealizowany, co potwierdziły wspomniane powyżej oględziny dokonane w dniu [...]r.
Dodać przy tym trzeba, że wyrok ten nie został zaskarżony skargą kasacyjną, co trzeba zinterpretować, iż strony postępowania podzieliły stanowisko w nim zaprezentowane.
Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Dokonując zatem oceny postępowania organu, które doprowadziło do wydania nowej, obecnie zaskarżonej decyzji należy więc dokonać oceny, czy orzekające w sprawie organy odniosły się do wskazań zawartych w wymienionym wyroku, a w szczególności, czy organ pierwszej instancji dostosował się do wskazań zawartych w decyzji organu drugiej instancji.
Tak podchodząc do kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, iż organ pierwszej instancji wydając swoją decyzję przyjął ustalenia poczynione w poprzednim postępowaniu, które nie były wcześniej kwestionowane, jako własne, a następnie uzupełnił postępowanie we wskazanym kierunku - przygotował operat szacunkowy celem rozliczenia zwrotu wnioskowanej działki i orzekł o jej zwrocie, jak w decyzji.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 zdanie 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że pojęcie "zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu" określa art. 137 tej ustawy, w którym zawarta została definicja legalna tego pojęcia. Stosownie do ust. 1 tego przepisu nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości istotne jest zatem to, czy w określonym przedziale czasowym rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia lub, czy po upływie określonego czasu cel ten został zrealizowany. Natomiast ust. 2 tego przepisu przewiduje, że jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.
Tak więc niezbędną przesłanką do zwrotu nieruchomości (w całości względnie w części) jest ustalenie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej.
Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie może budzić wątpliwości fakt, że wnioskowana do zwrotu działka nr [...] , powstała w wyniku kolejnych podziałów działki nr [...], która wywłaszczona została mocą decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]r. znak [...]na wniosek [...] w T., a wywłaszczona została w celu budowy osiedla "1" i "2" w T..
Ustalono także w wyniku przeprowadzonych oględzin (w dniu [...]r.), że stanowi ona teren niezabudowany, porośnięty trawą i samosiejkami drzew, a nadto, iż przebiega przez nią sieć uzbrojenia terenu, tj. linie energii elektrycznej, teletechnicznej, centralnego ogrzewania- ciepłociąg, gazociąg, i wodociąg. Nie może zatem być kwestionowany fakt, iż nieruchomość nie została wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż nie powstały na tej działce żadne budynki osiedla mieszkaniowego, ani nie urządzono też zieleni, która stanowiłaby element tego osiedla. Istotne jest także to, że identyczne ustalenia poczynił Wojewoda w decyzji z dnia [...]r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wówczas wyrokiem z dnia 14 września 2015 r. skargę Gminy T. na tę decyzję, podzielił stanowisko Wojewody zaprezentowane w tej decyzji, co nie zostało wówczas zakwestionowane przez zainteresowaną Gminę. Gmina T. nie wniosła wówczas skargi kasacyjnej na powyższe rozstrzygnięcie.
Niezrozumiałe jest w tych okolicznościach obecne kwestionowanie poczynionych ustaleń, tym bardziej, że nie znajdują one pokrycia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Prawdą jest, że nieruchomości należące do J.B - poprzednika prawnego wnioskującego o zwrot J.B. wywłaszczane były trzema odrębnymi decyzjami, a mianowicie - decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. dnia [...]r., nr [...], decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] oraz decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...]r. nr [...]. Dwie pierwsze decyzje dotyczyły m.in. działki [...], która wywłaszczona została częściowo w jednej i częściowo w drugiej decyzji, a celem wywłaszczenia w obu decyzjach była niezbędność tej nieruchomości dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Jest jednak poza sporem, że działka będąca przedmiotem niniejszego postępowania - tj. działka nr [...], nie została wydzielona z działki nr [...], jak twierdzi pełnomocnik skarżącej Gminy, ale wydzielona została z działki nr [...] (wynika to m.in. z załączonych do akt sprawy map obrazujących podział tych wywłaszczonych nieruchomości) a ta wywłaszczona została decyzją z [...]r. i wskazany w tej decyzji cel wywłaszczenia - to realizacja osiedla "1" i "2" w T., zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] r. nr [...]. Prawidłowo zatem orzekające w sprawie organy ustaliły, iż celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego i cel ten nie został zrealizowany. Nie można bowiem za realizację celu wywłaszczenia uznać budowy infrastruktury technicznej przebiegającej pod działką. Z kolei jak stwierdził Sąd w przywoływanym wielokrotnie wyroku z dnia 14 września 20915 r. sygn. akt II SA/Gl 432/15 przewody nad i pod powierzchnią nieruchomości mogą co najwyżej ograniczać właściciela w pełnym korzystaniu z nieruchomości, nie stanowią zaś przeszkody do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (zob: też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 235/10).
W świetle powyższego zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. Nie można również zgodzić się z argumentacją skargi, że naruszone zostały przepisy art. 7, art. 77 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego a w rezultacie art.136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przywołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. nie może być miarodajny w sprawie, dotyczy bowiem innej działki, wywłaszczonej na mocy innej decyzji o wywłaszczeniu.
Podzielić też trzeba argumentację organu odwoławczego, że obecne twierdzenie, że przedmiotowa działka stanowi drogę publiczną nie zostało potwierdzone w świetle zgromadzonej dokumentacji, fakt, że stanowi ona skwer, pozostaje bez znaczenia wobec przesądzające w sprawie ustalenia, że nie nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło