II SA/Gl 1037/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-01-12
Skład orzekający: Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanej sprawie skarżąca spełniła te przesłanki, gdyż jej dochód z renty był niewystarczający na pokrycie kosztów utrzymania rodziny, a posiadane oszczędności zostały już rozdysponowane na bieżące potrzeby i utrzymanie synów studentów.Stan faktyczny
Skarżąca E. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji o warunkach zabudowy. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że przez pewien czas była bezrobotna z powodu opieki nad mężem, a jej nowo rozpoczęta działalność gospodarcza jeszcze nie przynosi dochodu. Rodzina utrzymuje się z renty męża, a na utrzymaniu są dwaj synowie studenci. Wcześniejsze oszczędności zostały wydatkowane na potrzeby synów i zakup opału. Referendarz sądowy oddalił wniosek, ale skarżąca wniosła sprzeciw, przedstawiając aktualną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Na skutek sądowego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej w niniejszej sprawie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wskazując w urzędowym formularzu wniosku, że wnioskuje o zwolnienie od kosztów sądowych (zakres wniosku został potwierdzony pismem z dnia 15 grudnia 2014r.). W uzasadnieniu tego wniosku skarżąca wyjaśniła, że przez cały [...] r. oraz połowę roku bieżącego nie podejmowała zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki na mężem, który w [...] r. przebył zawał serca. Skarżąca nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, zaś w lipcu br. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, która obecnie nie przynosi jeszcze dochodu z uwagi na konieczność remontu lokalu i jego wyposażenie. Skarżąca w czerwcu br. otrzymała z Urzędu Pracy dotację na ten cel. Mąż wnioskodawczyni otrzymuje rentę w wysokości 1586,45 zł. Na ich utrzymaniu pozostaje dwóch synów – studentów studiów dziennych. W skład majątku wchodzi dom z 1912 r. o powierzchni 272 m2 w stanie do remontu. Wnioskodawczyni posiada oszczędności w kwocie 11000 zł (odprawa rentowa męża), które przeznaczone są na pomoc synom na studiach. Do wniosku załączone zostały dokumenty potwierdzające podniesione w nim okoliczności.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała także dokumenty potwierdzające rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz wydatki za media i leki.
Postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej, wskazując na posiadane przez nią oszczędności. E. J. wniosła w ustawowym terminie sprzeciw od tego postanowienia, zwracając uwagę na zmianę jej sytuacji materialnej, tj. brak podanych we wniosku oszczędności. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że zaoszczędzone pieniądze zostały wydatkowane w związku z utrzymaniem synów w rozpoczętym roku akademickim (np. zakup podręczników, wynajem prywatnej kwatery), a także na zakup opału na zimę. Wnioskodawczyni zaznaczyła również, że prowadzony sklep nie przynosi obecnie dochodu, ale liczy, iż sytuacja ta ulegnie zmianie w okresie świątecznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej, stwierdzić trzeba, że zgodnie
z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 Ppsa, obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została w stosunku do skarżącej spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego przez nią wniosku.
W świetle oświadczenia skarżącej, popartego stosownymi dokumentami, utrzymuje się ona wraz z mężem z świadczenia rentowego w kwocie około 1500 zł. Posiadane dotychczas oszczędności pieniężne miały zaś charakter jednorazowy – odprawa rentowa męża i zostały rozdysponowane na utrzymanie synów, którzy obaj rozpoczęli studia dzienne poza miejscem zamieszkania, co niewątpliwie wiąże się ze znacznymi wydatkami. Według wyjaśnień wnioskodawczyni składanymi na dzień
10 listopada 2014 r. rozpoczęta przez nią działalność gospodarcza (sklep) nie przynosi na razie dochodu, wobec tego oszczędności pokryły także koszty zakupu opału oraz zobowiązania wobec ZUS. Tymczasem ze świadczenia rentowego skarżąca musi pokryć koszty związane z codziennym utrzymaniem dwóch osób w postaci zakupu żywności czy środków czystości, jak i z tytułu mediów, a w związku ze złym stanem zdrowia męża konieczny jest także stały zakup niezbędnych lekarstw. Dochód ten musi obecnie (do czasu aż wnioskodawczyni zacznie uzyskiwać przychód z prowadzonego sklepu) wystarczyć również na pomoc utrzymaniu dwóch dorosłych synów.
Biorąc zatem pod uwagę wysokość wpisu, jaki należy uiścić w rozpatrywanej sprawie (500 zł) oraz wysokość ewentualnych dalszych kosztów tego postępowania (np. wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej 250 zł) Sąd uznał, że ich uiszczenie mogłoby spowodować powstanie uszczerbku w utrzymaniu się skarżącej i jej rodziny. Z tego względu wniosek E. J. zasługiwał na uwzględnienie.
Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło