II SA/Gl 1038/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 kwietnia 2008 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego z kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2008 r. referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku skarżącego E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, zwolnił skarżącego z wpisu od skargi oraz oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W motywach rozstrzygnięcia wskazano przede wszystkim, iż okoliczności dotyczące stanu majątkowego E. P. pozwoliły stwierdzić, że jego wniosek zasługiwał na uwzględnienie w części. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, iż jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, w skład którego wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni ok. [...] ha, zaś zasadniczym przedmiotem jego działalności jest hodowla [...]. Z tego tytułu osiąga dochód w wysokości około [...] zł. Wskutek zdarzeń losowych wnioskodawca zmuszony był zaciągnąć kredyt w wysokości [...] zł, a jego miesięczna rata wynosi [...]zł. Przeciętne miesięczne wydatki skarżącego związane z jego utrzymaniem wynoszą około [...] zł. Do jego dyspozycji pozostaje co miesiąc około [...] zł. Tym samym w ocenie referendarza sądowego uzasadnionym było uwzględnienie wniosku w części i zwolnienie E.P. z wpisu sądowego od skargi, którego uiszczenie pozostaje poza zakresem jego możliwości. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazał w szczególności, iż wydatek na zatrudnienie adwokata jest również poza jego możliwościami, zaś pozbawienie go pomocy prawnej stawia skarżącego z góry na przegranej pozycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącego oraz okoliczności sprawy, a w szczególności etap postępowania, w jakim się on znajduje, uznać należy, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez skarżącego, znaczna część jego dochodu przeznaczana jest na bieżące wydatki. Do jego dyspozycji pozostaje co miesiąc około [...] zł. Zarówno stan majątkowy skarżącego jak i wysokość jego dochodów przemawia za zwolnieniem go od kosztów sądowych, bowiem wysokość wpisu, jaki należy uiścić w przedmiotowej sprawie oraz wysokość środków pieniężnych pozostających w dyspozycji skarżącego świadczy, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawcy – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż skarżący wykazał w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie, ponieść kosztów sądowych, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 258 § 2 pkt 2 p.p.s.a.