II SA/Gl 1038/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2009r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i zbierania odpadów oddala skargę. Starosta Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o udzieleniu przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i zbierania odpadów na terenie pogórniczym po byłej [...], na działkach położonych w Z. obręb [...], określając ważność decyzji do dnia [...] r. Wnioskiem z daty [...] r., który wpłynął do Starostwa Powiatowego w Z. w dniu [...] r. Spółka [...] zwróciła się o "rozszerzenie" decyzji w zakresie dopuszczenia do rekultywacji odpadów o wymienionych kodach w ilościach technologicznie uzasadnionych do ukończenia pełnego zakresu rekultywacji terenu. W odpowiedzi pismem z dnia [...] r. Naczelnik Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska poinformowała o obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej oraz o niekompletności wniosku w zakresie wymogów z art. 27 ust. 1 pkt 1 – 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Wnioskodawca w dniu [...] r. uiścił żądaną opłatę skarbową oraz poinformował o uzupełnieniu materiałów w terminie 7 dni. W dniu [...] r. do organu wpłynęło pismo uzupełniające wniosek, w którym wymieniono kody odpadów, podlegających wykreślaniu i poddano nowe kody i ilości odpadów celem zmiany decyzji z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez określenie szczegółowego opisu metod odzysku oraz wskazanie miejsca i sposobu magazynowania wymienionych we wniosku odpadów, informując o pozostawieniu sprawy bez biegu do tego czasu. W odpowiedzi wnioskodawca pismem z dnia [...] r. wniósł skargę na opieszałość organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., domagając się wydania decyzji w trybie natychmiastowym. Z kolei Starosta Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o umorzeniu na podstawie art. 105 §1 kpa postępowania w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja wygasła z dniem [...] r., a wnioskodawca w okresie obowiązywania zezwolenia nie uzupełnił wniosku o zmianę decyzji zgodnie z wezwaniami. W odwołaniu od decyzji Spółka [...] wniosła o jej uchylenie i zobowiązanie Starostwa do uwzględnienia wniosku domagając się przedłużenia ważności decyzji o minimum 7 miesięcy z powodu celowego wydłużenia postępowania i zablokowaniu procesu rekultywacyjnego oraz narażenia przedsiębiorcy na szkodę. Po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania odwołująca się wskazała na absurdalność stanowiska organu I instancji w zakresie wymogu uzupełnienia wniosku poprzez podanie opisu metod odzysku oraz wskazanie miejsca i sposobu magazynowania odpadów, skoro wniosek dotyczył ściśle określonego terenu, a odpady stanowią budulec lub wypełnienie wyrobiska zgodnie z projektem. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w trakcie prowadzonego postępowania decyzja z dnia [...] r. wygasła z powodu upływu jej ważności z dniem [...] r., co doprowadziło automatycznie do usunięcia jej z obrotu prawnego, bez potrzeby wydania odrębnej decyzji. Zmiana decyzji może zaś nastąpić jedynie w okresie, kiedy decyzja ta znajduje się w obrocie prawnym. Stąd też z uwagi na wygaśnięcie decyzji zezwalającej na odzysk i zbieranie odpadów, niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie sprawy w zakresie wskazanym we wniosku strony, jak i przedłużanie okresu ważności decyzji, która utraciła moc prawną. Z tych względów odwołania nie uwzględniono, podzielając pogląd organu I instancji o bezprzedmiotowości postępowania. W skardze do sądu administracyjnego Spółka [...] wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i uwzględnienie żądań zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 i art. 36 kpa poprzez niezałatwienie jej wniosku w terminie, co doprowadziło do wydania decyzji sprzecznej z prawem. W odpowiedzi na skargę Prezes SKO w C. wniósł o jej oddalenie z przyczyn zawartych w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Zasadnie przyjęły organy obydwu instancji, iż postępowanie o zmianę decyzji ostatecznej stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wobec upływu terminu ważności tejże decyzji. Decyzja o zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i zbierania odpadów, utraciła ważność z dniem [...] r. Po upływie tego okresu skarżąca Spółka nie mogła już wywodzić żadnych korzystnych skutków prawnych z udzielonego jej zezwolenia. Zauważyć też przyjdzie, iż uzasadnienie decyzji z dnia [...] r. sprowadza się wyłącznie do wyjaśnienia przyczyn, dla których ustalono taki właśnie okres ważności decyzji, mimo że wnioskodawca ubiegał się o udzielenie zezwolenia na okres 10 lat. Tymczasem w dniu [...] r. skarżąca wystąpiła o zmianę tejże decyzji, lecz równocześnie nie domagała się przedłużenia jej ważności. Wyjaśnić należy, iż wniosek w tym zakresie podlegał takim samym rygorom, jakie ustawodawca nałożył na podmiot ubiegający się o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku i zbierania odpadów w trybie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach ( Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma jednak żadnego znaczenia fakt, czy wniosek o zmianę decyzji z dnia [...] r. był kompletny i spełnione były w dacie jego złożenia materialnoprawne przesłanki do jego uwzględnienia. Nieistotne jest też, czy organ I instancji dochował terminu załatwienia sprawy, wyznaczonych w art. 35 kpa. Przedmiotowa decyzja utraciła bowiem ważność z dniem [...] r. Po tej dacie nie było już możliwe wydanie jakiejkolwiek decyzji merytorycznie załatwiającej wniosek skarżącej z daty [...] r. Złożony dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosek o przedłużenie terminu ważności udzielonego zezwolenia nie mógł odnieść żadnego skutku. Uwzględnienie roszczeń skarżącej możliwe było jedynie na drodze udzielenia nowego zezwolenia na prowadzenie działalności, a nie w trybie zmiany decyzji z dnia [...] r. Jak wyjaśniono w literaturze, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa, oznacza że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji ( vide B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996, str. 462 ). W niniejszej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości wystąpiła z toku postępowania i była związana ze zdarzeniem prawnym w postaci utraty ważności decyzji, o zmianę której wystąpiła skarżąca. Prawidłowo też organ odwoławczy ocenił skutki prawne, wynikające z upływu terminu, na który udzielono zezwolenie. Skutek ten wystąpił z mocy prawa, a zatem bez potrzeby wydania przez organ administracji odrębnej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia [...] r. Już sam upływ terminu ważności decyzji eliminuje ją bowiem z obrotu prawnego. Wskazać też przyjdzie, iż nawet w sytuacji, gdyby organ administracji uwzględnił wniosek z daty [...] r. i wydał decyzję w tym przedmiocie przed dniem [...] r., to i tak udzielone zezwolenie wygasłoby z tą datą. Jednakże po utracie ważności decyzji z dnia [...] r. nie było już możliwe wydanie jakiejkolwiek decyzji zmieniającej. Wbrew zarzutom skargi, niewydanie decyzji załatwiającej wniosek z daty [...] r. w terminie, wynikającym z art. 35 kpa, nie pozbawiło strony możliwości ubiegania się o udzielenie jej zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż jak już wyżej wyjaśniono, możliwe było złożenie nowego wniosku w tym przedmiocie, bez ubiegania się o "rozszerzenie" decyzji z dnia [...] r. Podniesione w skardze zarzuty nie miały zatem żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).