II SA/Gl 1039/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z dnia 19 czerwca 2024 r. nr CK.ZUO.4701.6525.OZ.2021.AP w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych oddala skargę. W dniu 28 kwietnia 2021 r. do Zarządu Zlewni w K. wpłynęło pismo Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. zawierające formularze określające zakres korzystania z wód, dotyczące odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do wód cieku [...] wylotami W1 i W2. Brak w nich było jednak informacji o ilościach wód opadowych i roztopowych odprowadzonych do wód. Pismem z dnia 4 września 2023 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia przedłożonych informacji o ilościach wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, wyrażoną w m3 wraz z informacją o istnieniu urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych i ich pojemności. Pismem z dnia 12 września 2023 r. strona przedłożyła oświadczenia niezawierające jednak informacji niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty zmiennej w oparciu o art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego. W konsekwencji informacją kwartalną z dnia 2 maja 2024 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w K. ustaliło Miejskiemu Zarządowi Dróg i Mostów w J., za okres I kwartału 2021 r. opłatę zmienną w wysokości 62 736,00 PLN za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód cieku [...] wylotami W1 i W2. Adresat informacji złożył od niej reklamację nie zgadzając się z ustaleniami organu. Zarzucił, że ten ostatni przyjął do ustalenia opłaty zmiennej średnie ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, podane w pozwoleniu wodnoprawnym, zamiast ustalenia rzeczywistej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód płynących. Ponadto przyjął tylko jeden ze sposobów jakie ustawodawca wskazał w Prawie wodnym, do ustalenia opłaty zmiennej, nie wskazał rzeczywistej ilości wód, a jedynie wartość abstrakcyjną, gdzie takie podejście do ustalenia opłaty zmiennej, nie było intencją ustawodawcy. Pismem z dnia 5 czerwca 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień niezbędnych do wykonywania przez organ prowadzący postępowanie czynności urzędowych poprzez przedstawienie informacji o ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych do wód cieku [...] wylotami W1 i W2 w I kwartale 2021 r. wyrażonej w m3 wraz z informacją czy odprowadzanie wód następuje z wykorzystaniem urządzeń do retencjonowania - zgodnie z wymaganiami przedstawionymi w art. 552 ust. 2g Prawa wodnego - pouczając, iż powyższe wyjaśnienia należy złożyć w terminie 3 dni od daty doręczenia wezwania oraz że w przypadku braku wyjaśnień strony reklamacja zostanie rozpoznana w oparciu o dotychczas zgromadzone dokumenty w sprawie, w szczególności o pozwolenie wodnoprawne Odpowiadając na wezwanie strona, pismem z dnia 12 czerwca 2024 r, uchyliła się od podania ilości wprowadzonych wód opadowych i roztopowych. Zaskarżoną obecnie decyzją Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił adresatowi informacji za okres I kwartału 2021 r. opłatę zmienną w wysokości 62 736,00 zł. W uzasadnieniu przytoczył podstawy prawne decyzji oraz przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 272 ust. 5 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3 i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Z § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2022 r. poz. 2438) wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynosi, bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych - 0,75 zł za 1 m3. Z kolei z § 8 pkt 2 lit a rozporządzenia wynika, że jednostkowa stawka opłaty za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast wynosi z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności do 10 % odpływu rocznego z terenów uszczelnionych - 0,625 zł za 1 m3. Opłata została obliczona jako suma iloczynów: 1) jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzonych wód wylotem W2 (50 299,05 m3 i czasu (kwartał), 2) jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności do 10 % odpływu rocznego z terenów uszczelnionych (0,625 zł za 1 m3), ilości odprowadzonych wód wylotem W1 (40 018,95 m3) i czasu (kwartał). Ilość odprowadzonych w kwartale wód została obliczona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, które określa ilość wód opadowo - roztopowych, odprowadzanych do wód wylotami W1 i W2 w m3 na rok. Podane w pozwoleniu wodnoprawnym ilości odprowadzanych w roku wód wylotami W1 i W2, tj. odpowiednio 160 075,8 m3 oraz 201 196,2 m3 podzielono przez cztery, jako że opłata jest ustalona za kwartał za ilość odprowadzanych w tym okresie wód. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat. Domagając się uchylenia zaskarżonego aktu oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił organowi administracji naruszenie: 1) art. 272 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1478) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej średniej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, podanej w pozwoleniu wodnoprawnym, zamiast ustalenia rzeczywistej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód płynących, 2) art. 7, 77 ust. 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustalenia ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, 3) art. 7, art. 7a § 1, 75 art. 77 § i oraz art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie do ustalenia opłaty zmiennej średniodobowej ilości wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego zamiast ustalonej rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 272 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087) "wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności". Ustalenie ilości odprowadzanych wód następuje, co do zasady, na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych. Ustawodawca wprowadził obowiązek ich stosowania od dnia 31 grudnia 2026 r. (art. 552 ust. 1 ustawy). W okresie przejściowym, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r., następuje na podstawie (art. 552 ust. 2 ustawy): 1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód; 2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych; 3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy warto wskazać, że możliwe jest wreszcie (art. 552 ust. 2a. pkt 2 ustawy) ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne "na podstawie [...] oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały". Podmiot korzystający z wód musi jednak złożyć informację dotyczącą ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast. W rozstrzyganej sprawie jedyną sporną okolicznością jest sposób obliczenia organ administracji ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych. Skarżący uważa, że nie może to następować w oparciu o dane zawarte w pozwoleniu wodnoprawnym. Takie stanowisko nie jest uzasadnione. Organ administracji wodnej jest zobowiązany ustalić kwartalną opłatę zmienną za odprowadzanie do wód, wód opadowych i roztopowych (art. 272 ust. 5 ustawy). Musi to uczynić w sposób przewidziany w art. 552 Prawa wodnego. Jako, że skarżąca nie wyposażyła wylotów swojej kanalizacji deszczowej w urządzenia pomiarowe, ustalenie opłaty mogło nastąpić bądź poprzez wykorzystanie danych z pozwolenia wodnoprawnego, bądź (art. 552 ust. 2a. pkt 2 ustawy) na podstawie oświadczenia dotyczącego ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych za poszczególne kwartały". Jednakże skarżąca nie złożyła, pomimo wezwań, informacji dotyczącej ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej. W takiej sytuacji, realizując swoje kompetencje, jak i obowiązki organ administracji wodnej był zobowiązany ustalić należną opłatę w jedyny możliwy sposób, czyli przyjmując informacje z pozwolenia wodnoprawnego. Rozstrzygnięcie w sprawie jest zatem prawidłowe. Nie można skarżącej odmówić racji, iż obowiązujący w Polsce obecnie system opłat za korzystanie z wód nie jest rozwiązaniem spójnym i nie zawsze odzwierciedla faktyczny zakres korzystania z wód. Jednakże zastrzeżenia w tym zakresie winny być kierowane do prawodawcy a nie do sądu administracyjnego, a tym bardziej organu administracji. Obowiązkiem tego ostatniego jest bowiem działanie na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.