II SA/Gl 104/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi G.N. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] r. podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nałożył na skarżącą G. N. (poprzednio W.), obowiązek przedłożenia wymienionych dokumentów celem legalizacji samowolnie wybudowanego parkingu samochodowego w K. przy ul. [...] na działkach nr 1, 2 i 3. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ I instancji nakazał skarżącej rozbiórkę przedmiotowego parkingu. Jednakże decyzją z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję i poprzedzające je postanowienie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem ustalenia, czy parking powstał samowolnie oraz w jakim okresie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. powtórnie nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia dokumentów w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Postanowienie to zostało uchylone przez organ odwoławczy w wyniku zażalenia skarżącej na mocy postanowienia z dnia [...] r. z powodu nieokreślenia terminu wykonania obowiązku. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] r. następujących dokumentów: 1) zaświadczenia Prezydenta Miasta K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy – w przypadku braku planu, 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami, 3) decyzji środowiskowej. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego podał, że na podstawie zeznań świadków L. K. i R. J. oraz zdjęć lotniczych z Google earth i ortofotomap z 2000 r. oraz 2012 r., a także w wyniku oględzin ustalił, iż dopiero w 2010 r. na terenie nieruchomości po jej nabyciu przez skarżącą, urządzono parking wraz z budową stróżówki i zamontowaniem szlabanu. Poprzednio istniał tam co prawda parking gruntowy, lecz skarżąca wykonała prace porządkowe, dokonała wycinki drzew, wykorytkowała i wykonała poszczególne warstwy podbudowy, oświetlenie i ogrodzenie. Na wykonanie takich prac wymagane było pozwolenie na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Następnie na wniosek skarżącej pismem z dnia [...] r. organ I instancji przedłużył termin wykonania obowiązku do dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. organ odmówił jednak kolejnego przedłużenia terminu, a pismem z dnia [...] r. powiadomił strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w terminie 7 dni. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ I instancji działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), nakazał skarżącej rozbiórkę przedmiotowego parkingu. W uzasadnieniu organ zrelacjonował przebieg postępowania i stwierdził, że wobec nieprzedłożenia przez skarżącą jako inwestora i właściciela wymaganych do legalizacji samowolnie wykonanego obiektu dokumentów, należało orzec jego rozbiórkę. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła, że wbrew ustaleniom organu I instancji, na przedmiotowym parkingu wykonała jedynie prace porządkowe i remontowe w postaci uzupełnienia ubytków nawierzchni po uprzedniej wycince drzew. Jej zdaniem, zeznania świadków są niewiarygodne i wzajemnie sprzeczne, zaś przedstawiane przez nich zdjęcia dotyczyły innego terenu. Zdjęcia satelitarne są zaś wątpliwej wartości dowodowej i potwierdzają jedynie uporządkowanie terenu. Stojące maszyny budowlane mogły jedynie tam parkować. Nadto, skarżąca zarzuciła, że decyzja jest niewykonalna. Budowa parkingu składała się z szeregu robót. Skarżąca ograniczyła się jedynie do oczyszczenia i uzupełnienia braków nawierzchni w postaci płyt betonowych i asfaltu, uzupełniła ogrodzenie i oświetlenie, ustawiła szlaban wjazdowy i stróżówkę. Zatem niezbędne było określenie zakresu poszczególnych robót i części parkingu i ograniczenie wydanego nakazu tylko do robót wykonanych przez skarżącą. Wcześniej był to bowiem teren parkingu, wyłożony płytami betonowymi i utwardzony. Parkowały tam samochody w niezorganizowany sposób. Istniało też oświetlenie i ogrodzenie. Wyjaśnienie tych okoliczności wymagało ustalenia czy istotnie na parkingu zatrudniano więźniów, jak twierdzi świadek J. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Organ odwoławczy uznał bowiem, że nie jest kwestionowane wykonanie robót, polegających na wykonaniu parkingu na około 200 miejsc parkingowych. Teren jest ogrodzony, utwardzony oraz oświetlony. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji, że parking powstał w latach 2011-2012. Jego realizacja wówczas i obecnie – wymagała pozwolenia na budowę w świetle art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy – Prawo budowlane. Prawidłowo wdrożono zatem tryb z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, a konsekwencją niewykonania nałożonych obowiązków winien być nakaz rozbiórki. Z tych względów organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obydwu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, że organy nadzoru budowlanego oparły rozstrzygnięcie na niewiarygodnych zeznaniach świadków i nie odniosły się do jej twierdzeń, że maszyny budowlane jedynie parkowały na terenie jej nieruchomości i nie wykonywały żadnych prac. Parking został wybudowany znacznie wcześniej i przeprowadzono jedynie jego remont w trakcie trwania związku małżeńskiego z R. W., który po rozwodzie posłużył się świadkiem J. do wszczęcia procedury administracyjnej. Jej zdaniem, decyzje powinny zatem dotyczyć obojga byłych małżonków. Do skargi dołączono kserokopię wyroku rozwodowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy, nie naruszając gwarancji procesowych skarżącej, zasadnie organy nadzoru budowlanego wdrożyły tryb z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 1186). Jako konsekwencję niewykonania nałożonych na skarżącą obowiązków prawidłowo orzeczono nakaz rozbiórki obiektu budowlanego – parkingu na ok. 200 pojazdów, stanowiącego zorganizowaną całość w obrębie ogrodzenia terenu. Taką bowiem sankcję przewiduje art. 48 ust. 4 ustawy. Zdaniem sądu administracyjnego, brak podstaw do ferowania zarzutu dowolności ustaleń faktycznych organów nadzoru budowlanego co do zakresu zrealizowanych przez skarżącą robót budowlanych z powodu oparcia się na niewiarygodnych zeznaniach świadków, skonfliktowanych ze skarżącą. Zeznania świadków są bowiem spójne z pozostałym materiałem dowodowym w postaci zdjęć i map, a przede wszystkim treścią aktu notarialnego z dnia [...] r. o nabyciu nieruchomości i decyzją z dnia [...] r. o zezwoleniu na wycinkę 16 drzew z przedmiotowego terenu, na którym dopiero później skarżąca zrealizowała parking samochodowy, składający się z wydzielonych miejsc postojowych na ok. 200 pojazdów jako teren ogrodzony i dozorowany. Skarżąca w toku oględzin w dniu [...] r. podała, że w 2010 r. wymieniła stróżówkę i wykonała szlaban. Od tego czasu prowadzi parking zorganizowany (wyznaczyła miejsca postojowe). Obecny wówczas przedstawiciel Kopalni (poprzedniego właściciela nieruchomości), oświadczył, że teren był wyłożony płytami betonowymi. Istniał parking nieurządzony dla pracowników kopalni (k. 31 akt adm. organu I instancji). Zdjęcia lotnicze z 2002 r. przedstawiają obiektywnie stan nieruchomości jako teren zielony (zadrzewiony), pośród którego widoczne są pojazdy samochodowe, parkujące w chaotyczny sposób. Nie budzi wątpliwości, że teren częściowo był utwardzony. Nie można wykluczyć, że po wycince drzew skarżąca wykorzystała betonowe płyty do realizacji miejsc postojowych. Wbrew jej zarzutom, organ I instancji w wyniku oględzin naniósł na mapę zagospodarowanie terenu. Widoczny jest fragment utwardzony płytami betonowymi (vide: k. 25 akt adm. – załącznik w postaci zagospodarowania terenu). Płyty betonowe stanowią jednak tylko niewielki fragment całego parkingu. Pozostała część nawierzchni jest asfaltowa. Nie można zatem podzielić zarzutu skarżącej, że jedynie uzupełniła braki utwardzenia terenu. Obecny wygląd parkingu w obiektywny sposób potwierdza materiał fotograficzny, sporządzony w toku oględzin. Jego porównanie z wykonanymi poprzednio zdjęciami lotniczymi, dowodzi że teren został wyrównany po wycince drzew, a następnie utwardzony. Wykonano też oświetlenie i ogrodzenie oraz stróżówkę i szlaban. Miejsca postojowe są wydzielone. Nawet jeżeli przedłożony przez świadka materiał fotograficzny, przedstawiający maszyny, wyrównujące teren, nie dotyczy przedmiotowej nieruchomości, to wystarczający jest pozostały materiał dowodowy. Zatem dopiero po nabyciu nieruchomości przez skarżącą i wycince drzew, czyli po 2010 r. powstał obiekt budowlany w postaci wydzielonych miejsc postojowych. Taki zakres robót wymagał pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie był to bowiem przypadek z art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy. Zakres wykonanych przez skarżącą robót nie stanowi remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy. Nie jest to bowiem odtworzenie stanu pierwotnego, lecz wykonanie nowego obiektu ewentualnie odbudowa w części i rozbudowa. Jest poza sporem, że skarżąca nie legitymowała się decyzją o pozwoleniu na budowę parkingu na ok. 200 miejsc postojowych. Nie jest rolą organów nadzoru budowlanego i sądu administracyjnego, wnikanie w konflikt małżeński. Bez znaczenia jest fakt, kto powiadomił organy o funkcjonowaniu obiektu i jakimi kierował się pobudkami. Obowiązkiem organów było podjęcie działań celem wyjaśnienia, czy obiekt podlegał reglamentacji prawa budowlanego, a następnie wdrożenie odpowiedniego trybu postępowania. Chybiony jest też zarzut błędnego skierowania nakazu rozbiórki wyłącznie do skarżącej. Z treści aktu notarialnego o nabyciu nieruchomości wynika bowiem, że skarżąca pozostawała w rozdzielności majątkowej. Zatem fakt, że nieruchomość nabyła w trakcie trwania związku małżeńskiego, jest bez znaczenia. Nawet gdyby inwestorem robót był mąż skarżącej, nieruchomość stanowi jej własność i jedynie ona jest władna wykonać nakaz zgodnie z art. 52 ustawy – Prawo budowlane. Z powodu niewykonania nałożonych na skarżącą obowiązków przedłożenia dokumentów, wymaganych do legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego, obligatoryjne było wydanie nakazu jego rozbiórki w całości z mocy art. 48 ust. 4 Prawa budowalnego. Nie jest bowiem możliwe wydzielenie żadnej części terenu, poprzednio utwardzonego, pomiędzy drzewami. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania administracyjnego, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).