II SA/Gl 1040/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-12-07
Skład orzekający: Andrzej Matan, Stanisław Nitecki, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Śląski prawidłowo zastosował art. 146 § 2 k.p.a. i art. 151 § 2 k.p.a. w postępowaniu wznowieniowym, odmawiając uchylenia decyzji Starosty Z.ego z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, mimo stwierdzenia naruszenia prawa przy jej wydaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda Śląski nie wykazał w sposób przekonujący, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a. Uzasadnienie decyzji Wojewody nie odniosło się do wszystkich zarzutów skarżącej, w tym dotyczących nasłonecznienia, wysokości i usytuowania komina, a także nie wyjaśniło wystarczająco kwestii odległości od sąsiedniego budynku w kontekście ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Ponadto, organ odwoławczy naruszył zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) i wymogi formalne uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a także nie zapewnił stronom czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym (art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a.).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Wojewody Śląskiego uchylającą decyzję organu I instancji w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Skarżąca zarzuciła Wojewodzie m.in. naruszenie przepisów dotyczących odległości między budynkami, nasłonecznienia, wysokości komina oraz brak zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu. Wojewoda, mimo stwierdzenia naruszenia prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji, odmówił jej uchylenia, uznając, że mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego oraz zasądzono od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta Z. wznowił, na wniosek Z. P. oraz obecnie skarżącej A. P., postępowanie administracyjne zakończone swoją ostateczną decyzją z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. S. i S. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 1 w J.
Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji odmówił uchylenia w wyniku wznowienia swojej decyzji z dnia [...] r. Organ wskazał, że nie zachodzą przesłanki do uznania wnioskodawców za stronę postępowania, bowiem przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje na ich działkę. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 29 lipca 2020 r.
W międzyczasie, w piśmie z dnia 15 lipca 2020 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 20 lipca 2020 r., pełnomocnik skarżącej podtrzymał wniosek o uchylenie decyzji z dnia [...] r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz o wydanie nowej decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wniósł także o wstrzymanie wykonania w/w decyzji oraz o wezwanie inwestorów do przedłożenia na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.), opracowania sporządzonego przez uprawnioną do tego osobę dotyczącego przesłaniania i zacieniania budynku zlokalizowanego na działce 2 celem przeanalizowania, czy projekt spełnia warunki zawarte w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019, poz. 1065), zwanego dalej rozporządzeniem. W obszernym uzasadnieniu podtrzymano dotychczasowe stanowisko skarżącej oraz wskazano na naruszenie przepisów art 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 271 ust. 1 rozporządzenia i brak wyjaśnienia co do spełnienia wymogów z § 13 rozporządzenia.
Z kolei pismem z dnia 12 sierpnia 2020 r., wniesionym drogą elektroniczną, pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] r., zarzucając naruszenie:
1. art. 35 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego w zw. z § 271 ust. 1 i ust. 9 rozporządzenia poprzez nie zachowanie minimalnej odległości pomiędzy budynkiem projektowanym, a budynkiem istniejącym na działce nr 2, która powinna wynosić min. 8 m, a wynosi 7 m, przy jednoczesnym braku możliwości skorzystania z wyjątku wskazanego w § 271 ust. 9 rozporządzenia, albowiem budynek skarżącej nie jest zwrócony w kierunku budynku projektowanego ścianą zewnętrzną bez otworów;
2. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez bak umożliwienia stronom postępowania wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co sprowadza się do braku zawiadomienia stron przed wydaniem decyzji o takiej możliwości.
Odwołanie nie zawiera uzasadnienia, natomiast z jego wydrukowanej postaci znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że wydruk ten stanowi stronę 1 z 2, przy czym w aktach brak jest drugiej strony. Brak jest również dowodu na uwierzytelnienie podpisu autora odwołania.
Rozpoznając to odwołanie Wojewoda Śląski, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, uchylił decyzję organu I instancji w całości oraz stwierdził, że decyzja ostateczna Starosty Z. ego z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa lecz nie można jej uchylić, ponieważ w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na przepisy regulujące postępowanie wznowieniowe, zaznaczył na wstępie, że ocenił ponownie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Następnie wskazał, że organ I instancji błędnie ustalił krąg stron postępowania, bowiem Państwu P. niewątpliwie przysługiwał przymiot strony. Sam bowiem fakt, że mogły zostać naruszone przepisy przeciwpożarowe określone w § 271 ust. 1 rozporządzenia powoduje, że właściciele sąsiedniego budynku powinni być stronami postępowania. Ponadto przesądza to o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na sąsiednią działkę nr 2, bowiem w niektórych sytuacjach może ograniczyć możliwość jej zabudowy.
Odnosząc się do wskazanego w odwołaniu naruszenia § 271 ust. 1 rozporządzenia, organ odwoławczy zauważył, że jest on bezzasadny. Wyznaczone w nim odległości nie dotyczą lokalizacji obiektów, z których jeden posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. W decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 22 września 2020 r. - umarzającej postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych przy budowie spornego budynku - wskazano, że zgodnie z dziennikiem budowy dostosowano ścianę od strony północnej do wymagań ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Jakkolwiek w samym projekcie autor nie wskazał, czy ściana ta jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, to na etapie realizacji wykonano tę ścianę jako ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. W związku z powyższym nie mogą w tym przypadku znaleźć zastosowania przepisy odległościowe określone w § 271 ust. 1 rozporządzenia.
W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że jakkolwiek Państwo P. niesłusznie zostali pozbawieni statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r., to sama decyzja jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i nie zaistniały przesłanki do jej uchylenia. Stosownie zatem do art. 151 § 2 k.p.a. organ winien ograniczyć się do stwierdzenia, że decyzja dotychczasowa została wydana z naruszeniem prawa ze wskazaniem na okoliczności sprzeciwiające się uchyleniu tej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 10 § 1 w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. przez brak doręczenia zaskarżonej decyzji Z. P. i doręczenie jej pełnomocnikowi skarżącej, pomimo że nie reprezentował on Z. P.;
2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieustalenie stanu faktycznego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli, a to przez pominięcie w sprawie kwestii należytego nasłonecznienia oraz zapewnienia naturalnego oświetlenia budynku skarżącej, a także pominięcie kwestii wysokości komina na projektowanym budynku i jego usytuowania względem budynku skarżącej;
3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego na okoliczność przesłaniania i zacieniania budynku skarżącej i posłużenie się w tym zakresie dokumentem, któremu nie można przypisać waloru opinii biegłego;
4) § 271 ust. 1 rozporządzenia przez jego błędną interpretację i przyjęcie, że wyznaczone w tym przepisie minimalne odległości między budynkami nie dotyczą sytuacji, gdy jeden z budynków posiada zewnętrzną ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, podczas gdy przepis powinien mieć zastosowanie również w przypadku, gdy jeden z budynków nie posiada zewnętrznej ściany oddzielenia przeciwpożarowego;
5) art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 271 ust. 1 rozporządzenia przez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla budynku, który zgodnie z treścią projektu nie spełniał wymagań w zakresie odległości od innego budynku określonych w § 271 ust. 1 rozporządzenia;
6) art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 1 i 2, w zw. z § 60 ust. 1 rozporządzenia przez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla budynku, który nie spełniał wymagań w zakresie odległości od innego obiektu umożliwiającej naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i ich odpowiednie nasłonecznienie;
7) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 8 i pkt 9 Prawa budowlanego przez nieuwzględnienie, że projektowany budynek narusza uzasadnione interesy skarżącej, a usytuowanie budynku nie uwzględnia zasad ochrony zdrowia i środowiska, co wynika z usytuowania komina na projektowanym budynku na wysokości okien pomieszczeń mieszkalnych w budynku skarżącej;
8) art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że decyzji ostatecznej nie można uchylić, ponieważ w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy uchylenia decyzji Starosty Z. ego z dnia [...] r. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutu braku doręczenia zaskarżonej decyzji Z. P., organ wyjaśnił, że jakkolwiek jest to uchybienie, tym niemniej nie miało ono wpływu na rozstrzygnięcie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze, organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji przypomnieć przyjdzie, że wydana ona została w jednym z nadzwyczajnych postępowań przewidzianych przepisami k.p.a., tj. w postępowaniu wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w której ją wydano, było dotknięte wadą przewidzianą m.in. w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera drogę do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Organ bada przy tym, czy przyczyna wznowienia nie wpłynęła na treść decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się wydaniem jednej z decyzji wymienionych w art. 151 § 1 i 2 k.p.a.
Należy także zauważyć, że po myśli art. 151 § 2 k.p.a., który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zgodnie natomiast z art. 146 § 2 k.p.a., który również stanowił postawę wydania zaskarżonej decyzji, nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W niniejszej sprawie skarżąca żądała wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. U podstaw tej przesłanki wznowienia postępowania leży naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Oznacza to, że w ponownie prowadzonym postępowaniu (po wznowieniu) organy administracji publicznej są obowiązane zagwarantować stronie możliwość obrony jej praw i interesów w tym postępowaniu. Odmowa uchylenia decyzji po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego może nastąpić tylko wówczas, gdy organ stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia. Odmowa uchylenia decyzji, orzeczona z powołaniem się na art. 146 § 2 k.p.a., wymaga przekonującego wykazania, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarówno bowiem skarżąca, jak i Z. P., bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty Z. z dnia [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę. Tę przyczynę wznowienia organ odwoławczy prawidłowo ustalił i wyjaśnił w toku postępowania odwoławczego. Ustalenia te obligowały organ do przeprowadzenia postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, o czym stanowi art. 149 § 2 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że wszczęcie postępowania w trybie wznowienia rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania zwykłego, a zatem w odniesieniu do przepisów prawa materialnego zasadą jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium postępowania zwykłego (zob.: M. Jaśkowska, A. Wróbel w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2011 wydanie 4, str. 892). Dopiero przeprowadzenie takiego postępowania, a więc ustalenie stanu faktycznego pozwala na stwierdzenie, że mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Tego rodzaju rozstrzygnięcie jest dopuszczalne wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa (zob.: M. Jaśkowska, A. Wróbel, tamże, s. 869).
Powyższe rozważania muszą prowadzić do wniosku, że w uzasadnieniu decyzji wydawanej na podstawie art. 146 § 2 k.p.a. należy wykazać, ze wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a zatem że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości pozbawiona była wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości postępowania, ograniczonego jedynie tożsamością sprawy, w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie.
Tymczasem ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ani też z akt sprawy nie wynika, aby organ odwoławczy uczynił zadość nakreślonym wyżej wymogom. Wskazać przyjdzie, że zarówno w doktrynie, jak i w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie jest kwestionowane, iż konsekwencją wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Treść uzasadnienia decyzji powinna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując swoje rozstrzygnięcie. Prawidłowe uzasadnienie powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zasada przekonywania nabiera szczególnego znaczenia w przypadku podejmowania przez organy negatywnych z punktu widzenia strony rozstrzygnięć, które powinny być przekonująco i jasno uzasadnione. Istotną rolę w omawianym zakresie przypisuje się uzasadnieniu decyzji administracyjnej, które stanowi integralną część każdej decyzji i jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego.
Z kolei zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Stwierdzić przyjdzie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w powołanych przepisach. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, w zakresie odnoszącym się do istoty sprawy, ograniczył się jedynie do analizy i oceny zarzutu naruszenia § 271 ust. 1 rozporządzenia w związku obowiązkiem zachowania odległości 8 m od budynku znajdującego się na działce sąsiedniej. Tymczasem prezentowane w toku postępowania wznowieniowego stanowisko i argumentacja skarżącej wykraczały poza ten zarzut. Zastrzeżenia skarżącej budziły nie tylko kwestie związane z ochroną przeciwpożarową, ale również kwestia ograniczenia naturalnego oświetlenia pomieszczeń znajdujących się w budynku skarżącej (§ 13 rozporządzenia) oraz spełnienie wymagań określonych w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego (w tym m.in. co do skutków oddziaływania komina projektowanej inwestycji).
Dodatkowo wskazać przyjdzie, że jakkolwiek Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że jeżeli jeden z budynków, o których mowa w § 271 ust. 1 rozporządzenia posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, to odległości określone w tym przepisie nie muszą być zachowane, to jednak za niewystarczające w tym zakresie należy uznać odwołanie się do decyzji PINB w Z. z dnia [...] r. Organ odwoławczy, poza wskazaniem na tę decyzję i wynikające z niej ustalenia, nie wyjaśnił i nie wskazał, czy decyzja ta stała się ostateczna i czy nadal pozostaje w obrocie prawnym.
O naruszeniu przez organ odwoławczy art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. świadczy ponadto okoliczność braku ustosunkowania się przez ten organ do stanowiska skarżącej zawartego w jej piśmie z dnia 15 lipca 2020 r. Pismo to adresowane było co prawda do organu I instancji i dotarło do tego organu już po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, jednak skoro doszło do wniesienia odwołania, to winno ono być wzięte pod uwagę i ocenione w postępowaniu odwoławczym, czemu organ winien był dać wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Za zasadny należało też uznać zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., aczkolwiek w nieco innym aspekcie aniżeli przedstawiony przez skarżącą. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązek ten spoczywa na organach również w postępowaniu odwoławczym. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania odwoławczego doszło do realizacji tego obowiązku tak wobec skarżącej, jak i pozostałych stron postępowania.
W ocenie Sądu w sprawie doszło także do naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów, nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Zasadnie też skarżąca wskazuje na uchybienie organu w kwestii pominięcia strony w toku postępowania. W istocie bowiem już na etapie wydawania decyzji przez organ I instancji Z. P. nie brał udziału w postępowaniu. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącej S. M. oraz inwestorom. Uchybienie to zostało powielone przez organ odwoławczy, który dodatkowo w sposób nieuprawniony traktował pełnomocnika skarżącej również jako pełnomocnika Z. P. Tego rodzaju naruszenie (pominięcie strony) stanowi podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca nie wskazuje jednak w jaki sposób to uchybienie miałoby wpłynąć na wadliwe rozstrzygniecie w sprawie. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, w myśl którego przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tego uprawnienia, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1584/18; z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3662/21). Stąd też tak sformułowany zarzut przez skarżącą nie miał bezpośredniego wpływu na wynik sprawy.
W efekcie wskazanych uchybień stwierdzić przyjdzie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 10, art. 11, art. 79a § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 oraz w zw. z art. 149 § 2 i art. 146 § 2 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto uniemożliwiają dokonanie przez Sąd oceny kontrolowanej decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego. Aby bowiem prawidłowo ocenić wydaną przez organ decyzję, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W tej sytuacji zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy, a na ich wysokość składa się kwota uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego.
Na marginesie wskazać przyjdzie, że rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy nastąpiło z naruszeniem przepisów o terminach załatwiania spraw (art. 35 § 3 k.p.a.) i ze znacznym przekroczeniem tych terminów. W aktach sprawy brak jest przy tym jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby choć po części usprawiedliwiać taki stan rzeczy. Samo naruszenie tych przepisów nie stanowi co prawda przesłanki do uchylenia kontrolowanej decyzji, może jednak w przyszłości implikować ujemne skutki prawne po stronie organu.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę wszystkie powyższe rozważania. Przed przystąpieniem do rozpoznania odwołania organ uzupełni akta administracyjne o dokument potwierdzający, że odwołanie zostało prawidłowo podpisane przez jego autora. Wyjaśni też, czy znajdujący się w aktach wydruk tego odwołania jest kompletny (strona 1 z 2 i brak drugiej strony). Organ dochowa też należytych standardów w zakresie terminów załatwienia sprawy (art. 35 i nast. w zw. z art. 12 k.p.a.).
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło