II SA/Gl 1045/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-01-30

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej może zostać skierowana do jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, jeśli nie ustalono wszystkich właścicieli?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, wydana na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, może być skierowana jedynie do wszystkich właścicieli nieruchomości. Brak ustalenia wszystkich współwłaścicieli i skierowanie decyzji tylko do jednego z nich stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego. W takiej sytuacji zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Wójt Miasta Z. nakazał W. J. przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, wskazując na techniczną możliwość podłączenia. W. J. odwołał się, podnosząc trudną sytuację materialną i twierdząc, że decyzja ma charakter "odwetowy". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało decyzję w mocy, uznając, że sytuacja finansowa nie ma wpływu na obowiązek przyłączenia. W. J. złożył skargę do WSA w Gliwicach, kwestionując uzasadnienie techniczne i ekonomiczne oraz lokalizację studzienki kanalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...]r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Z. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 , ust. 6, ust. 7 i ust. 9 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 391, dalej powoływana jako "ustawa") nakazał W. J., zamieszkałemu w Z., ul. [...]przyłączyć nieruchomość położoną w Z. przy ul. [...] do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W uzasadnieniu organ podał, iż studzienka kanalizacji sanitarnej wybudowana została zaraz za ogrodzeniem przedmiotowej nieruchomości (pas ul. [...]), czyli zostały zapewnione warunku umożliwiające podłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Przedmiotowy budynek nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków. Odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, złożył W. J. Wskazał on na swoją trudną sytuację materialną, bowiem utrzymuje się z zasiłku stałego. Podniósł, że jest osobą samotną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, które wytwarza śladowe ilości ścieków. Twierdził, że budowa przyłącza kanalizacji spowoduje wycięcie drzew rosnących w przydomowym ogródku. Odwołujący się stwierdził, że decyzja organu I instancji ma charakter "odwetowy", a to w związku z podjętymi przez niego działaniami zmierzającymi do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę myjni samochodowej usytuowanej za ogrodzeniem jego posesji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]r. – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu, po zacytowaniu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy organ wyjaśnił, że w zakresie orzekania o obowiązku wynikającym z tego przepisu organ nie posiada żadnego luzu decyzyjnego, ponieważ właściciel nieruchomości – zgodnie z powołaną regulacją – zwolniony jest z obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, tylko w sytuacji gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. W sprawie ustalono, że podłączenie jest technicznie możliwe (pismo [...] Sp. z o.o. z dnia [...]r.), a studzienka kanalizacji znajduje się za ogrodzeniem nieruchomości. natomiast sytuacja finansowa odwołującego się nie ma wpływu na obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, następnie uzupełnioną pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. złożył W. J. Dołączył do niej osobiście wykonany szkic sytuacyjny, przedstawiający jego działkę oraz usytuowanie studzienki kanalizacyjnej. W ocenie skarżącego brak jest uzasadnienia technicznego i ekonomicznego dla podłączenia spornej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. W jego ocenie usytuowanie studzienki kanalizacyjnej (według twierdzeń decyzji zaraz za ogrodzeniem jego nieruchomości) jest niewłaściwe, bowiem gdyby ta studzienka była zlokalizowana 5 metrów dalej (w pasie ul. [...]) to długość ewentualnego przyłącza wynosiłaby jedynie 6 – 7 metrów, a jego budowa nie wymagałaby wycinki drzew z przydomowego ogródka skarżącego. Skarżący powtórzył w skardze wszystkie zarzuty odwołania i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę postulował jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych do niego aktów (tu decyzji) pod względem zgodności z prawem, a w trakcie tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd ten wiąże granica danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej powoływana jako ustawa "ppsa" – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Kierując się powyższą zasadą Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa obligującym do jej uchylenia. To naruszenie polegało na braku właściwego ustalenia stanu faktycznego (art. 7, 77 § 1 i 80 kpa), co czyni niemożliwym stwierdzenie, że decyzja ta jest zgodna z prawem materialnym. Skutkuje to uwzględnieniem skargi, chociaż z powodów, które nie zostały w niej podniesione. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Jeżeli obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy nie zostanie wykonany wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydają decyzję nakazującą wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7 ustawy). W sprawie jest bezsporne, iż powstała sieć kanalizacyjna w pasie ul. Wodnej, bezsporne jest także, że nieruchomość przy ul. [...] nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Co do zasady Burmistrz Z. był więc zobowiązany do wydania decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 7 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. W tym zakresie zarzuty skargi traktujące wydaną decyzję jako "odwet" w stosunku do skarżącego, jak i powoływanie się przez niego na sytuację materialną i osobistą nie zasługują na uwzględnienie. Jednakże z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że decyzja nakazująca realizację obowiązku w niej określonego może być skierowana jedynie do właściciela nieruchomości, przez którego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy należy rozumieć także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu a także inne podmioty władające nieruchomością. Akta administracyjne wykazują, że orzekające organy naruszyły swoje obowiązki – wypływające z kpa – przez brak ustalenia, że nieruchomość przy ul. [...]stanowi własność W. J. W aktach tych bowiem brak jest dowodu (np. aktualnego odpisu z księgi wieczystej) potwierdzającego tą okoliczność. Natomiast z oświadczenia skarżącego złożonego na potrzeby zwolnienia go od kosztów wynika, że jest on współwłaścicielem nieruchomości w ½ części. Jeżeli to oświadczenie skarżącego odpowiada prawdzie na dzień wydania zaskarżonej decyzji, to oznacza to, że została ona skierowana (co najmniej w części) nie do wszystkich osób, których stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy powinna dotyczyć. W postępowaniu ponownym organ I instancji winien uzupełnić postępowanie przez wykazanie kto jest właścicielem działki przy ul. [...] (np. odpisem z aktualnej księgi wieczystej) i decyzję skierować do wszystkich właścicieli tej działki, a nie tylko do skarżącego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 i 152 ppsa orzeczono jak na wstępie. mw

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło