II SA/Gl 1045/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2019r. sprawy ze skargi K. S., T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie wydania zaświadczenia dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego T. S., postanowieniem z dnia [...] Prezydent B. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, w prawo własności tych gruntów, dla nieruchomości położonej w B. przy ul[...], działki nr1, 2, , obręb B. k.m. 2, objętej księgą wieczystą [...] Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 25 lutego 2019 r. z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia w terminie 7 dni do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach za pośrednictwem organu I instancji. Pismem z daty 19 marca 2019 r. nadanym w tym samym dniu za pośrednictwem poczty do Wojewody [...] , a zatytułowanym odwołaniem, oboje skarżący nie zgodzili się z powyższym postanowieniem odmownym. Pismo to Wojewoda przekazał organowi I instancji na podstawie art. 129 § 1 w zw. z art. 144 kpa. Z kolei organ I instancji przekazał zażalenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, które zaskarżonym postanowieniem, podjętym na podstawie art. 134 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 127 § 1, art. 141 § 2, art. 144 i art. 219 kpa, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażaleń. Kolegium podało, że oba zażalenia, wniesione w jednym piśmie są dopuszczalne, lecz zostały wniesione z uchybieniem 7-dniowego terminu z art. 141 § 2 kpa. Postanowienie to doręczono bowiem skarżącemu w dniu 25 lutego 2019 r. Zatem dla obojga skarżących termin ten upływał w dniu 4 marca 2019 r. Tymczasem zażalenia wniesiono w dniu 19 marca 2019 r. co potwierdza odcisk pieczęci urzędu pocztowego. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zakwestionowali zapis w księdze wieczystej w zakresie właściciela przedmiotowej nieruchomości, która ich zdaniem stanowi własność Skarbu Państwa, a nie Gminy. Zdaniem skarżących, doszło do popełnienia przestępstwa, co uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, bowiem w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, ujawniono Gminę B., co wyznacza właściwość organu odwoławczego. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Prawidłowo bowiem Kolegium jako właściwy organ wyższej instancji, stwierdziło wniesienie zażaleń z uchybieniem ustawowego terminu. Skarżący nie negują ustaleń faktycznych co do daty doręczenia postanowienia organu I instancji wraz z prawidłowym pouczeniem co do terminu i trybu wniesienia zażalenia oraz daty wniesienia przez nich zażaleń. Adresatem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia był wyłącznie skarżący, jako że jedynie on złożył wniosek w tej sprawie, gdyż w księdze wieczystej, prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości ujawniony jest jako użytkownik wieczysty. Skarżąca (żona skarżącego), nie złożyła wniosku o wydanie zaświadczenia i nie doręczono jej postanowienia organu I instancji. Nie brała zatem udziału w postępowaniu przed tym organem. Zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 kpa, organ wyższego stopnia zobligowany jest w pierwszym rzędzie do zbadania czy zażalenie jest dopuszczalne i zostało wniesione z zachowaniem terminu. Termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od daty doręczenia postanowienia (art. 141 § 2 kpa). W przypadku osoby, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, termin ten należy liczyć od daty ostatniego doręczenia stronie, której doręczano rozstrzygnięcie. Zatem dla obojga skarżących bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczął się w dniu 25 lutego 2019 r., kiedy to postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącemu. Zatem ustawowy 7-dniowy termin do wniesienia zażalenie upłynął dla obojga skarżących w dniu 4 marca 2019 r. Tymczasem zażalenia oboje skarżący wnieśli w jednym piśmie za pośrednictwem poczty w dniu 19 marca 2019 r. Skutkiem uchybienia terminu jest zaś bezskuteczność środka odwoławczego. Organ wyższego stopnia zobligowany jest w takim przypadku do wydania postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu z mocy art. 134 zd. 1 w zw. z art. 144 kpa. W skardze na postanowienie Kolegium skarżący nie negują stanowiska organu co do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wydania żądanego zaświadczenia. Ich zarzuty zmierzają do podważenia stanu prawnego nieruchomości, ujawnionego w księdze wieczystej. Jak trafnie podniosło Kolegium w odpowiedzi na skargę, kwestia ta miałaby wpływ na właściwość organu II instancji. Samorządowe kolegium odwoławcze jest właściwe w sprawach własności nieruchomości, stanowiących własność gminy, zaś w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa – organem odwoławczym jest wojewoda (art. 4a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych, na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r. poz. 916). Z odpisu przywołanej przez organ I instancji księgi wieczystej, prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, wynika że własność gruntów przysługuje Gminie B. W aktach administracyjnych znajduje się zawiadomienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] o ujawnieniu tej Gminy jako właściciela - w miejsce Skarbu Państwa na podstawie wniosku i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] (k. 338 akt. adm.). Aktem notarialnym z dnia [...] zawartym z Gminą a skarżącym, oddano przedmiotowy grunt w użytkowanie wieczyste (k. 528 akt adm.). Skarżący nie zawarł zatem umowy ze Skarbem Państwa, aczkolwiek na użytek niniejszego postępowania utrzymuje, że jest to właściciel przedmiotowego gruntu. Tymczasem ani organy administracji, ani sąd administracyjny, nie są uprawnione do podważania tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości. Treść księgi wieczystej, co do ujawnionego w niej właściciela, ma walor wiążący. O ile stan prawny, ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem, właściwy do rozstrzygnięcia sporu jest sąd powszechny (cywilny) na podstawie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204). Z treści art. 3 tej ustawy, wynika bowiem domniemanie zgodności ze stanem prawnym prawa ujawnionego w księdze wieczystej. Nie mógł też odnieść skutku zarzut popełnienia przestępstwa przy ustalaniu prawa własności. Fakt taki musi być bowiem wykazany prawomocnym wyrokiem skazującym, wydanym przez sąd karny (art. 145 § 2 kpa). Zatem zarzuty skarżących nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia przez organ odwoławczy reguł procedury administracyjnej, skutkujących wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy.