II SA/Gl 1046/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-07-19

Skład orzekający: NSA Bonifacy Bronkowski, WSA Iwona Bogucka, WSA Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie robót budowlanych jest uzasadnione, gdy inwestor wznosi budynek w odległości 0,5 m od granicy działki, podczas gdy zatwierdzony projekt budowlany przewidywał lokalizację w granicy, a przepis § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszcza sytuowanie budynków "bezpośrednio przy granicy"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznoszenie budynku w odległości 0,5 m od granicy działki, podczas gdy projekt przewidywał lokalizację w granicy, stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Taka sytuacja uzasadnia wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Sąd odrzucił interpretację skarżącego, że "bezpośrednio przy granicy" oznacza dopuszczalność sytuacji mniejszej niż 1,5 m od granicy, wskazując, że takie zbliżenie oznacza właśnie sytuowanie "bezpośrednio przy granicy", co narusza przepisy warunków technicznych.
Stan faktyczny
Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku magazynowo-produkcyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że budynek jest wznoszony w odległości 0,5 m od granicy działki, co jest niezgodne z projektem i przepisami. Wstrzymał roboty budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie w mocy. Inwestor skarżył postanowienie, argumentując, że dopuszczalne jest sytuowanie budynku "bezpośrednio przy granicy".
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie WSA Iwona Bogucka (spr.) WSA Włodzimierz Kubik Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Jak wynika z akt sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta Powiatowy w Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. G. pozwolenia na budowę budynku magazynowo – produkcyjnego na działkach nr [...] i [...] w P. przy ul. [...]. W dniu [...] 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. dokonał w obecności inwestora oględzin miejsca budowy. W wyniku oględzin ustalono, że na działkach znajduje się już kompleks obiektów produkcyjno – handlowych : hala produkcyjna, tymczasowa część socjalna, obiekt magazynowo – biurowy oraz wzniesiony bez pozwolenia magazyn. Obiekty te są użytkowane. Trwa natomiast budowa budynku magazynowo – produkcyjnego na podstawie decyzji z dnia [...] r., wykonane zostały fundamenty i częściowo ściany parteru, co utrwalono na dokumentacji zdjęciowej. Z wykonanego szkicu w protokole wynika, że obiekty są usytuowane w odległości 0,5 m. od granicy działki. R. G. złożył wyjaśnienia do protokołu. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku magazynowo- produkcyjnego w P. przy ul. [...] i nakazał zabezpieczyć teren budowy. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zatwierdzony projekt budowlany przewiduje lokalizację budynku na działkach nr [...] i [...] przy granicy od strony zachodniej z działkami nr [...] i [...]. Tymczasem budynek budowany jest w odległości 0,5 m od ogrodzenia, stanowiącego granicę działek objętych inwestycją, co jest niezgodne z przepisami techniczno- budowlanymi. W złożonym zażaleniu R. G. wniósł o uchylenie wydanego postanowienia, podnosząc, iż budynek został wzniesiony "bezpośrednio przy granicy" a zatem zgodnie z zasadami określonymi w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). W następnej kolejności w piśmie z dnia [...] 2005 r. inwestor przedstawił propozycje "ugodowego załatwienia" problemu dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] w P.. Zaproponował organom wydanie pozwolenia na użytkowanie części budynku (już funkcjonującej), zobowiązał się do rozebrania budynku tymczasowego objętego pozwoleniem z [...] r., zaś w kwestii postanowienia z dnia [...] r., dotyczącego usytuowania budynku magazynowo-produkcyjnego zaproponował alternatywnie: zrzeczenie się części gruntu na rzecz sąsiada, wydzierżawienie części gruntu od sąsiada lub ocieplenie budynku (na grubość 40-50 cm). Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że roboty przy budowie przedmiotowego budynku wykonywane są w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w projekcie budowlanym, zatwierdzonym w pozwoleniu na budowę. Mimo przewidzianej lokalizacji w granicy działki, obiekt jest wznoszony w odległości 0,5 m do granicy. W tej sytuacji konieczne jest wdrożenie postępowania naprawczego, mającego doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem. W skardze do sądu administracyjnego R. G. wniósł o uchylenie wydanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, zarzucając mu wydanie z naruszeniem prawa, poprzez wadliwą interpretację przepisu § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wedle skarżącego możliwe jest usytuowanie budynku w odległości zarówno większej jak i mniejszej niż 1,5 m od granicy. W tej drugiej sytuacji za dopuszczalnością takiej lokalizacji przemawia użyte przez prawodawcę słowo "bezpośrednio". Stanowisko swoje skarżący podtrzymał w piśmie procesowym z dnia [...] 2006 r., zaznaczając dodatkowo, iż dokonane odstępstwo nie rodzi żadnych negatywnych skutków, nie jest oprotestowane przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości, budowany obiekt stanowi przedłużenie linii istniejącej zabudowy już oddanej do użytkowania. Podał, że planuje odkupienie części sąsiedniej działki, na dowód czego złożył wstępny projekt podziału i pokwitowanie odbioru zaliczki na poczet sprzedaży wydzielonych części działek [...],[...] i [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację. Podkreślono, iż przyczyną wstrzymania robót było ich wykonywanie z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego a skarżący nie kwestionował w toku całego postępowania ustaleń co do stanu faktycznego. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 19 lipca 2006 r. ustalono, że wobec kontynuowania budowy przez skarżącego została wydana decyzja w trybie art. 50 a pkt 2 prawa budowlanego, od której skarżący nie złożył odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Bezsporne w niniejszej sprawie było, iż skarżący prowadził roboty budowlane z odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę, albowiem budynek zaprojektowany do realizacji w granicy działki wznosił w odległości 0,5 m od granicy. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W rozpatrywanym przypadku inwestor prowadził budowę wbrew warunkom określonym w pozwoleniu na budowę, a zmianę usytuowania obiektu względem granicy należy ocenić jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 36 a prawa budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Uzyskania decyzji takiej nie wymaga odstępstwo nieistotne, do którego nie można jednak zaliczyć, zgodnie z art. 36a ust 5 pkt 1 prawa budowlanego, odstępstwa dotyczącego zakresu objętego projektem zagospodarowania działki. Stosownie do art. 34 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego, projekt zagospodarowania działki obejmuje m. in. określenie granic działki, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych. Prawidłowo zatem organy nadzoru oceniły, że w sprawie doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, co spełnia przesłankę wstrzymania prowadzonych robót budowlanych. Za taką kwalifikacją dokonanego odstępstwa przemawia dodatkowo kwestia naruszenia § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, regulującego sytuowanie budynków względem granicy. W tej kwestii nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż zwrot "bezpośrednio" przy granicy oznacza dopuszczalność sytuowania budynku w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy, albowiem takie zbliżenie oznacza, iż budynek znajduje się "bezpośrednio przy granicy". Interpretacja taka nie odpowiada zarówno brzmieniu przepisu jak i przyjętej w orzecznictwie jego interpretacji. W rozważanym przypadku niewątpliwie doszło do posadowienia budynku w odległości naruszającej przepisy warunków technicznych, co w przekonaniu Sądu ma również wpływ na ocenę istotności dokonanego odstępstwa. Należy zwrócić uwagę, iż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię stwierdzonego odstępstwa. Postanowienie to otwiera dopiero drogę do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 51 prawa budowlanego, mającej usunąć skutki samowolnego działania inwestora, m. in. poprzez doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dopiero zatem wstrzymanie prowadzonych prac zaskarżonym postanowieniem stwarzało możliwość dla inwestora podjęcia działań, o których mowa w pismach składanych w toku postępowania, mogących otworzyć drogę do zaakceptowania lokalizacji obiektu. Argumenty odnoszące się do możliwych sposobów usunięcia skutków samowolnego odstępstwa od pozwolenia na budowę nie mogły zatem mieć znaczenia dla oceny prawidłowości postanowienia, wydanego w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego. Uwzględniając przytoczoną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło