II SA/Gl 1048/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-03-02
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Grzegorz Dobrowolski, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego, który nie został rozebrany po upływie terminu jego użytkowania, czy też właściwy jest organ administracji architektoniczno-budowlanej do egzekwowania obowiązku rozbiórki w drodze postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego, który nie został rozebrany po upływie 120 dni od daty jego oddania do użytku, wynika bezpośrednio z przepisów prawa (art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego). W przypadku niedopełnienia tego obowiązku przez inwestora, nie stosuje się przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej (art. 48), lecz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Właściwym organem do egzekwowania tego obowiązku jest organ administracji architektoniczno-budowlanej, który wydał pozwolenie na budowę, a nie organ nadzoru budowlanego. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, gdyż nie posiadał właściwości rzeczowej.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "B" wniosło o wszczęcie postępowania w sprawie rozbiórki wyciągu narciarskiego nr VIII, argumentując, że obiekt ten, mimo wydania pozwolenia na budowę na 120 dni, nie został rozebrany i jest użytkowany cyklicznie od lat, co stanowi obejście procedury środowiskowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji nadzoru budowlanego, lecz egzekucji administracyjnej przez organ architektoniczno-budowlany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka "A", właściciel wyciągu, wniosła skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak analizy charakteru obiektu jako tymczasowego oraz niezastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w I. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. "A" sp. z o.o. w I. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o zalegalizowanie stacji górnej i stacji dolnej oraz wyciągu narciarskiego Nr VIII położonego w K. na działkach nr [...] i nr [...].
Z kolei pismem z dnia 17 lipca 2015 r. Stowarzyszenie "B" w B. wystąpiło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z wnioskiem o wszczęcie, w trybie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, postępowania dotyczącego tego wyciągu tj. nr VIII w masywie P. Uzasadniając swój wniosek Stowarzyszenie wskazało, że pomimo, iż decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji górnej i dolnej oraz wyciągu narciarskiego - orczykowego w miejscowości K. na 120 dni na rzecz firmy "A" Sp. z o.o. z I., nie przystąpiono po skończonym sezonie do demontażu wyciągu, lecz Inwestor występuje co rok do Starosty z wnioskiem o budowę dolnej i górnej stacji oraz wyciągu narciarskiego - orczykowego na kolejne 120 dni, celem obejścia procedury oceny oddziaływania na środowisko. Podkreślił, iż pomimo wszczęcia postępowania o wydanie decyzji środowiskowej dla tej inwestycji zostało ono zakończone, wobec postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. odmawiającego uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Wobec zaś faktu, że inwestor nie uzyska decyzji środowiskowej niezbędnej do zalegalizowania inwestycji, nie może być ona zalegalizowana. Stowarzyszenie zwróciło uwagę na stosowaną w sprawie praktykę wydawania corocznie zgody na użytkowanie wyciągu nr VIII przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., pomimo, iż organ nie spełnia przesłanek obiektu tymczasowego. Dodano przy tym, że inwestycję należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 "[...]".
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., przywołując w postawie prawnej art. 123 oraz art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki wyciągu nr VIII w masywie P. (gm. J.) zlokalizowanego na działkach nr [...] i nr [...] w K. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż analiza wniosku oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów wykazała, że przedmiotowa inwestycja - budowa stacji dolnej i górnej oraz wyciągu narciarskiego orczykowego na 120 dni - została zrealizowana zgodnie z przepisami art. 28 ustawy Prawo budowane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zakończenie budowy oraz przystąpienie do użytkowania obiektu zostało przeprowadzone zgodnie z art. 55 tej ustawy.
Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ wyjaśnił, że przyjmuje się, iż obiekt, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane, po upływie terminu, wymienionego w tym przepisie, nie stanie się obiektem wybudowanym bez wymaganego pozwolenia i nie będzie miał do niego zastosowania art. 48 tej ustawy. Nie chodzi bowiem w takim przypadku o wybudowanie obiektu z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, ale inwestor legalnie wybudowanego obiektu nie rozebrał, mimo, że taki obowiązek spoczywa na nim z mocy art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt II OW 13/13 wskazał, że "nie ulega wątpliwości, że obowiązek rozbiórki bądź przeniesienia w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego wynika bezpośrednio z przepisu prawa, stąd też ustawodawca nie sformułował w ustawie Prawo budowlane odrębnego przepisu stanowiącego o istnieniu takiego obowiązku, zakładając, że inwestor będzie przestrzegał prawa i zachowa się zgodnie z podjętym w zgłoszeniu zobowiązaniem i z tej przyczyny nie przewidział w tym zakresie konieczności wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Oznacza to, że w przypadku niedokonania rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego w przewidzianym terminie, zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem jest to obowiązek o charakterze niepieniężnym, o którym mowa w art. 2 § 1 pkt 10 w związku art. 3 § 1 tej ustawy".
Mając na uwadze powyżej zaprezentowane stanowisko organ uznał, że brak jest podstawy prawnej do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i uwzględniając art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł jak w sentencji.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła, reprezentowana przez pełnomocnika, "A" Sp. z o.o. w I. Zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez pominięcie okoliczności, że obiekt budowlany w postaci wyciągu narciarskiego nr VIII w masywie P., zlokalizowany na działkach nr [...] i nr [...] w K. nie jest tymczasowym obiektem budowlanym i nie spełnia definicji legalnej obiektu tymczasowego oraz art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego nie zastosowanie i nie przeprowadzenie analizy prawnej przesłanek uzasadniających zalegalizowanie obiektu budowlanego w postaci wymienionego wyciągu narciarskiego, wniosła o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, że organy administracji przez wiele lat cyklicznie wydawały pozwolenie na budowę stacji górnej i dolnej oraz wyciągu narciarskiego- orczykowego na okres 120 dni, pomijając zupełnie fakt, że obiekt budowlany nie ma charakteru tymczasowego, jest trwale związany z gruntem, a jego okres użyteczności trwa już kilkanaście lat. Okoliczność ta w sprawie nie została wzięta pod uwagę, a stan techniczny istniejącego obiektu w ogóle nie był analizowany. Odwołując się do poglądów judykatury Spółka przeanalizowała pojęcie "trwałego związania z gruntem" podkreślając, że tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy nie wymagają trwałego połączenia z gruntem w przeciwieństwie do obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 2 i pkt 3 Prawa budowlanego, których użytkowanie nie zostało ograniczone czasowo. W ocenie Spółki wyciąg nr VIII w masywie P. nie był przeznaczony do czasowego użytkowania, przeciwnie jego eksploatacja odbywa się cyklicznie od wielu lat w każdym sezonie narciarskim. Z nieznanych Spółce powodów jego eksploatacja odbywa się tylko na podstawie pozwoleń na budowę tymczasowego obiektu budowlanego na 120 dni. Spółka podkreśliła, że stan taki istniał także przed lipcem 2012 r., kiedy to Spółka "A" nabyła Ośrodek Narciarski [...] wraz z rzeczonym wyciągiem, wchodząc we wszystkie prawa i obowiązki z tym zawiązane. Jej zdaniem dotychczasowe pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego na 120 dni były nieadekwatne do rzeczywistości.
Dodatkowo Spółka podniosła, że rozbiórka obiektu jest rozwiązaniem ostatecznym, wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki uzasadniające legalizację obiektu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ w żaden sposób nie odniósł się do tego, czy przesłanki określone w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zachodzą w tym przypadku. W ocenie Spółki przesłanki te zostały spełnione. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Spółka podkreśliła, że samo zjawisko samowoli budowlanej jest naganne, ale bierność organów administracji, które nie podejmują żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli, narusza interes prawny inwestora, zwłaszcza, gdy stan prawny był przez wiele lat korzystny dla tego inwestora. Tym samym gdy legalizacja jest dopuszczalna organ nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia niezbędnej dokumentacji pod rygorem orzeczenia rozbiórki.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadziła instytucję odmowy wszczęcia postępowania, z której skorzystał organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie. Zdaniem organu drugiej instancji zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, jaki organ jest właściwy w sprawie, gdy inwestor który wybudował tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego nie dokonał rozbiórki tego obiektu przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy. Odwołując się do utrwalonego orzecznictwa organ pokreślił, iż nie można zgodzić się z poglądem, iż po upływie tego terminu, obiekt taki staje się obiektem wybudowanym bez wymaganego pozwolenia i będzie miał wówczas zastosowanie do niego art. 48 Prawa budowlanego. W takim przypadku, bowiem istota sprowadza się do tego, że inwestor legalnie wybudowanego obiektu nie rozebrał go, mimo że taki obowiązek spoczywa na nim z mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jeśli zaś jest to obowiązek wynikający bezpośrednio z przepisów prawa, obowiązek o charakterze niepieniężnym to wierzycielem i organem egzekucyjnym jest starosta. Na poparcie takiego stanowiska przywołano postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dalej organ stwierdził, że wobec tego, iż obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego wynika bezpośrednio z przepisu prawa (cytowanego już art. 29 ust. 1 pkt 12) ustawodawca w ustawie Prawo budowlane nie sformułował odrębnego przepisu mówiącego o istnieniu takiego obowiązku i nie przewidział konieczności wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, zakładając, że inwestor będzie przestrzegał prawa.
W ocenie organu odwoławczego nie można zgodzić się z poglądem, że tymczasowy obiekt budowlany użytkowany i nierozebrany po upływie określonego terminu, jest samowolą budowlaną, do której powinien mieć zastosowanie przepis art. 48 i nakaz rozbiórki takiego obiektu powinien wydać powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w formie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem organu choć nakaz rozbiórki w formie decyzji administracyjnej przewidziano w art. 48, art. 49b, art. 51 i art. 67 Prawa budowlanego, to jednak żaden z tych przepisów nie może mieć zastosowania w niniejszym przypadku, gdyż nie może tu być mowy o samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów art. 48 czy art. 49b ustawy. W przypadku niedokonania rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego w przewidzianym terminie, zastosowanie mają bowiem przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż jest to obowiązek o charakterze niepieniężnym, o którym mowa w art. 2 § 1 pkt 10 w związku z art. 3 § 1 ustawy.
W niniejszej sprawie, ponieważ obiekt powstał na podstawie pozwolenia na budowę (wydanego przez organ administracji architektoniczno- budowlanej czyli Starostę [...]), to organ ten jest uprawniony do żądania wykonania obowiązku rozbiórki tego obiektu w drodze egzekucji administracyjnej (jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a oraz art. 5 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Stąd też brak jest w tym zakresie kompetencji organu nadzoru budowlanego, które wyliczone zostały enumeratywnie w art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego reasumując stwierdził, że organem właściwym do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki obiektu (powstającego ex lege, po upływie wyznaczonego czasu) jest właściwy miejscowo organ administracji architektoniczno- budowlanej- tj. Starosta [...], który decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenie na budowę stacji górnej i dolnej oraz wyciągu narciarskiego - orczykowego na okres 120 dni (licząc od daty oddania obiektu do użytku).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentowana przez pełnomocnika "A" Sp. z o.o. w I. wniosła o uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie w toku postępowania czynności zmierzających do wyjaśnienia faktycznego charakteru technicznego obiektu budowlanego w postaci infrastruktury narciarskiej dla wyciągu nr VIII w masywie P., w tym nieprzeprowadzenie oględzin w terenie oraz pominięcie dowodu z opinii biegłego czy rzeczony obiekt jest rzeczywiście tymczasowym obiektem budowlanym oraz pominięcie całej dokumentacji historycznej tego obiektu, co w konsekwencji doprowadziło, że stan faktyczny w niniejszej sprawie nie został wyjaśniony a materiał dowodowy nie został zebrany w całości oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i pominięcie okoliczności, że obiekt budowlany w postaci wyciągu narciarskiego nr VIII w masywie P., zlokalizowany na działkach nr [...] i nr [...] w K. nie jest tymczasowym obiektem budowlanym i nie spełnia przesłanek definicji legalnej tymczasowego obiektu budowlanego i art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i nie przeprowadzenie analizy prawnej przesłanek uzasadniających zalegalizowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. W uzasadnieniu rozwinęła stawiane zarzuty, powtarzając argumentację przedstawioną już w zażaleniu.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, że nie można zgodzić się z poglądem, że tymczasowy obiekt budowlany użytkowany i nierozebrany po upływie terminu jest samowolą budowlaną, do której winien być stosowany przepis art. 48 i nakaz rozbiórki takiego obiektu powinien wydać organ nadzoru budowlanego.
Na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. pełnomocnik Spółki "A" podtrzymała skargę wskazując, iż Spółka ma interes prawny w tym, aby domagać się od organu nadzoru budowlanego możliwości legalizowania wyciągu narciarskiego nr VIII. Dodała, iż do tej pory wniosek o wszczęcie postępowania legalizacyjnego nie został przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. rozpatrzony. Wyjaśniła, że decyzja nr [...] r. z dnia [...] r. nie była przez Spółkę kwestionowana z uwagi na fakt, iż w tym momencie była dla Spółki korzystna. Podkreśliła, że taka była wcześniejsza praktyka organu udzielającego poprzedniemu właścicielowi wyciągu takich pozwoleń. W jej ocenie, z uwagi na zaszłości historyczne oraz mając na uwadze fakt, iż nie była to decyzja incydentalna, ale powtarzająca się praktyka, trudno uznać, że nakaz rozbiórki jest wiążący dla Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie jest w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. Przyjdzie zauważyć, że postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kodeksu czyli żądanie wszczęcia postępowania- zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że przedmiotowe postanowienie wydane zostało po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia "B" w B. o wszczęcie postępowania w trybie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w stosunku do wyciągu narciarskiego nr VIII w K. w masywie P. Wydanie tego postanowienia wynika z faktu stwierdzenia przez organ pierwszej instancji "innych uzasadnionych przyczyn" powodujących brak możliwości wszczęcia wnioskowanego postępowania.
Wyjaśnić trzeba, że po zmianie w 2011 r. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wszczęcie postępowania w każdej sprawie jest uzależnione od wstępnej oceny dokonanej przez organ, czy podmiot występujący z takim wnioskiem posada legitymację do występowania w roli strony postępowania administracyjnego względnie czy przedmiotowe postępowanie w ogóle może być wszczęte i prowadzone. Po dokonaniu zaś takiej wstępnej oceny przez organ po wpłynięciu wniosku o wszczęcie postępowania i stwierdzeniu, iż z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ ten ma obowiązek wydać akt administracyjny – postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego.
Zasadnie zatem organ pierwszej instancji uznał brak podstaw do wszczęcia postępowania wnioskowego przez Stowarzyszenie w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
Nie podlega sporowi, że przedmiotowy wyciąg narciarski – orczykowy położony w K. na działkach nr [...] i nr [...] powstał na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. Mocą tej decyzji zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę stacji górnej i stacji dolnej oraz wyciągu narciarskiego- orczykowego na rzecz "A" Sp. z o,o w I. na okres 120 dni, licząc od dnia oddania go do użytkowania. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż nikt, także Spółka, nie zaskarżył tej decyzji w drodze odwołania. Nie może zatem budzić wątpliwości, że przedmiotowy wyciąg narciarski powstał legalnie, na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę. Nie może także być kwestionowany fakt, że wymienione pozwolenie dotyczyło pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego – tj. obiektu na 120 dni (licząc od dnia oddania obiektu do użytku). Ponadto trzeba zauważyć, że w pozwoleniu tym w pkt. 3 przewidziano termin rozbiórki tego obiektu, czyli po zakończeniu okresu jego użytkowania – tj. po wymienionych 120 dni od dnia oddania go do użytku. Jak wspomniano powyżej skarżąca Spółka nie wniosła odwołania od tej decyzji, uznając ją w danych warunkach za korzystną.
Zasadnie zatem w tej sytuacji organy uznały, że w niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, jaki organ jest właściwy w sprawie, gdy inwestor wybudował tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa wart. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy i nie dokonał jego rozbiórki po upływie wskazanych w decyzji 120 dni od daty rozpoczęcia jego użytkowania.
Prawidłowo, w ocenie składu orzekającego, organy odwołały się do utrwalonego w doktrynie i orzecznictwie poglądu, iż obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego wynika bezpośrednio z przepisu prawa (cytowanego już art. 29 ust. 1 pkt 12ustawy). Dlatego też ustawodawca w ustawie Prawo budowlane nie sformułował odrębnego przepisu mówiącego o istnieniu takiego obowiązku i nie przewidział konieczności wydawania odrębnej decyzji nakazującej rozbiórkę, zakładając, że inwestor będzie przestrzegał prawa.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że pogląd przedstawiony przez Stowarzyszenie, iż tymczasowy obiekt budowlany użytkowany i nierozebrany po upływie określonego terminu, jest samowolą budowlaną, do której powinien mieć zastosowanie przepis art. 48, a nakaz rozbiórki takiego obiektu powinien wydać powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w formie decyzji administracyjnej, nie znajduje potwierdzenia w art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Wprawdzie nakaz rozbiórki w formie decyzji administracyjnej przewidziano w art. 48, art. 49b, art. 51 Prawa budowlanego, to jednak żaden z tych przepisów nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż jak wyłożono powyżej w przypadku przedmiotowego wyciągu narciarskiego nie może być mowy o samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów art. 48 czy art. 49b ustawy. Natomiast wobec tego, iż wyciąg ten na podstawie decyzji Starosty [...] został zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany, to w przypadku niedokonania rozbiórki takiego obiektu po upływie terminu w przewidzianego w decyzji, zastosowanie będą miały przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż jest to obowiązek o charakterze niepieniężnym, o którym mowa w art. 2 § 1 pkt 10 w związku z art. 3 § 1 ustawy.
. Wobec faktu, iż przedmiotowy obiekt powstał na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez organ administracji architektoniczno- budowlanej (Starostę [...]), to organ ten jest uprawniony do żądania wykonania, przewidzianego w decyzji, obowiązku rozbiórki tego obiektu. W przypadku braku dobrowolnego wykonania tego obowiązku organ ten może doprowadzić do jego rozbiórki w drodze egzekucji administracyjnej (jest wierzycielem w rozumieniu art. 1a oraz art. 5 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.)
Mając zatem powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko zaprezentowane przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego, iż organem właściwym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego w niniejszej sprawie w zakresie rozbiórki wyciągu narciarskiego jest organ administracji architektoniczno- budowlanej, którego kompetencje określa art. 82 ust. 1 Prawa budowlanego. Kompetencje te określone zostały szeroko przy przyjęciu zasady domniemania kompetencji w odróżnieniu do kompetencji organów nadzoru budowlanego, gdzie kompetencje zostały enumeratywnie wyliczone w art. 83 ust.1 ustawy Prawo budowlane.
Uwzględniając powyższe zgodzić się trzeba, że organem właściwym do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki (powstającego ex lege, po upływie wyznaczonego czasu) jest właściwy miejscowo organ administracji architektoniczno- budowlanej- tj. Starosta [...], który decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji górnej i dolnej oraz wyciągu narciarskiego - orczykowego na okres 120 dni (licząc od daty oddania obiektu do użytku).
Stąd też słusznie i zasadnie, prawidłowo uznając brak podstaw do wszczęcia i prowadzenia wnioskowanego przez Stowarzyszenie postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, organ pierwszej instancji, na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia wnioskowanego postępowania. Prawidłowo też organ odwoławczy utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.
Należy przy tym podkreślić, że strona skarżąca składając skargę zakwestionowała nie tyle wydanie w niniejszej sprawie postanowienia na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego odmawiającego wszczęcia postępowania w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, ile zarzuciła organom brak podjęcia postępowania w sprawie ewentualnej legalizacji przedmiotowego obiektu. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że jak wyjaśniła na rozprawie pełnomocnik Spółki, w tym zakresie organ pierwszej instancji nie wydał dotąd rozstrzygnięcia, wyraźnie wskazując w kwestionowanym rozstrzygnięciu, iż wydane ono zostało w wyniku wniosku złożonego przez Stowarzyszenie "B" w B. Odrębną zaś sprawą jest wniosek złożony przez skarżącą Spółkę, która może podjąć stosowne działania dążąc do załatwienia wnioskowanej sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało uznać, że zaskarżone postanowienie, a także utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały zgodnie z art. 61a § 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy stwierdzić, iż orzekające w sprawie organy wydając zaskarżone postanowienia prawidłowo dokonały oceny stanu faktycznego i prawnego i nie naruszyły przepisów postępowania.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło