II SA/Gl 1049/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-09-17
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wskazuje na dochód z pracy za granicą w wysokości 1000 euro miesięcznie i posiadanie nieruchomości rolnej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mimo poniesionych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i gospodarstwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Kwota ta, w zestawieniu z deklarowanym dochodem z zagranicy i posiadanym majątkiem, nie stanowiła na tyle znaczącego obciążenia, aby uzasadnić zwolnienie od kosztów. Sąd podkreślił, że prawo pomocy przysługuje osobom rzeczywiście pozbawionym środków do życia lub posiadającym je w bardzo ograniczonym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J. Ć. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej. Wskazał na trudną sytuację finansową spowodowaną powodzią, dorywczą pracę za granicą z dochodem 1000 euro miesięcznie, utrzymywanie rodziny (żona i troje dzieci) oraz posiadanie budynku mieszkalnego i nieruchomości rolnej. Zestawił również swoje miesięczne i roczne wydatki. Sąd analizował jego sytuację majątkową i dochody.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy J. Ć. ( Ć.) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Do skargi kasacyjnej z dnia [...]r. skarżący dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku skarżący wskazał, że w związku z powodzią nie posiada dochodów i pracuje dorywczo w [...]. Podniósł, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoją małżonką oraz trójką dzieci. W skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 120 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 2,60 ha. Źródłem dochodu wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę za granicą w wysokości 1000 euro miesięcznie. J. Ć. dokonał zestawienia stałych wydatków, z których wynika, że co miesiąc płaci 80 zł za dostawy wody, 332 zł za energię elektryczną, 80 zł za usługi telekomunikacyjne, 45 zł za gaz, 200 za zakup lekarstw, za wyprawkę szkolną 800 zł. Podatek rolny od nieruchomości, który skarżący również zaliczył do swoich wydatków wynosi 300 zł rocznie, ponadto ponosi wydatki na żywność i odzież w kwocie 2.300 zł oraz 5000 zł rocznie płaci za opał. Wskazał również, że za podróż do Austrii płaci ponad 200 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Ta kwota, w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżącego nie jest na tyle znacząca, aby można było stwierdzić, że jej opłacenie leży poza możliwościami skarżącego. Prawo pomocy przysługuje osobom, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu uwiarygodniającego wysokość swojego dochodu. Należy również wskazać, że w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w Sądzie w dniu [...]r. skarżący wskazał, że nieruchomość rolna znajdująca się w jego posiadaniu ma wielkość 11,37 ha, natomiast obecnie skarżący oświadczył, że jest właścicielem 2,60 ha nieruchomości rolnej. Brak jest jakichkolwiek informacji na temat tego składnika majątku.
W tej sytuacji, opierając się na oświadczeniach skarżącego nie sposób przychylić się do złożonego wniosku i stwierdzić, że opłacenie kosztów sądowych jest dla skarżącego zbyt dużym obciążeniem i stanowi barierę w dostępie do sądu.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło