II SA/Gl 1049/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.L. i J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Skarżący, uzasadnili wniosek podnosząc, że są w trudnej sytuacji materialnej. W druku formularza zaznaczyli, że wspólnie z dwoma dorosłymi synami prowadzą gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. [...] m2. Zadeklarowali, że nie posiadają żadnych innych nieruchomości, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Wnioskodawcy zaznaczyli, że ich pełnoletni synowie są osobami bezrobotnymi, pozbawionymi prawa do zasiłku, natomiast jedynymi dochodami w ich rodzinie jest wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 2887 zł brutto miesięcznie oraz świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 1644 zł brutto miesięcznie. Na wezwanie Sądu skarżący nadesłali dokumenty. potwierdzające wysokość uzyskiwanych dochodów, zaświadczenia wystawione przez urząd pracy dla synów skarżących oraz rachunki za media. Ponadto skarżący wymienili lekarstwa, jakie stale zażywają i wskazali, że miesięczne koszty leków wynoszą około 650 zł. Postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący podnieśli, że źle oceniono ich sytuację majątkową. Wskazali, że z kwoty 2600 zł która zostaje im po opłaceniu udokumentowanych wydatków za media oraz po zakupie lekarstw muszą zakupić żywność dla czteroosobowej rodziny. Skarżący wskazali że miesięczny karnet obiadowy dla jednej osoby kosztuje około 250 zł, dodatkowo obiady dla 4 osobowej rodziny w soboty i niedziele około 300 zł. Skarżący wskazali, że licząc po 5 zł na osobę za śniadanie i kolację na te dwa posiłki ich rodzina potrzebuje 1200 zł miesięcznie. Z przedstawionych wyliczeń skarżących wynika, że praktycznie całą pozostałą kwotę 2600 zł potrzebują na wyżywienie rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: W pierwszej kolejności zauważyć przyjdzie, że zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z wniesieniem w dniu 14 listopada 2014 r. sprzeciwu od postanowienia z dnia 30 października 2014 r., który nie został przez Sąd odrzucony, utraciło ono moc. W świetle art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy - jako wyjątek od powyższej zasady - winna być stosowana tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wnieśli jedynie o zwolnienie z kosztów sądowych czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Nadto, ewentualne uwzględnienie wniosku jest uzależnione od tego, czy strona przedstawi przekonujące argumenty (poparte stosownym materiałem dowodowym) dające podstawę do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności pozwalające na uwzględnienie wniosku. W rozpoznawanej sprawie zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 200 zł – ustalony zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżący dysponują łącznym dochodem 3573 zł netto miesięcznie. Natomiast udokumentowane wydatki wynoszą 312 zł, dodatkowo miesięczny koszt zakupów leków wynosi 650 zł. Sąd uznał za wiarygodną kwotę przeznaczoną na lekarstwa skarżących mimo, że sumy tej skarżący nie udokumentowali. Odejmując kwoty tych wydatków od dochodów skarżącym pozostaje do dyspozycji kwota około 2600 zł. W sprzeciwie od postanowienia referendarza skarżący podnieśli, że rozpoznając wniosek nie uwzględniono kosztów zakupu żywności dla czteroosobowej rodziny. Zdaniem Sądu przedstawione wyliczenia dotyczące kosztów wyżywienia rodziny można uznać za wiarygodne. Jednak istotne jest to że kwota wpisu w wysokości 200 zł stanowi mniej niż 10 % kwoty wydawanej na wyżywienie skarżących. Zdaniem Sądu jest możliwa taka zmiana w gospodarowaniu domowym budżetem, która pozwoli zaoszczędzić owe 10 % i nie grozi to uszczerbkiem w utrzymaniu rodziny zwłaszcza że skarżący dysponują dochodem który ma charakter stały, co z kolei pozwala z większą pewnością planować wydatki rodziny. Z powyższego wynika więc, że wnioskodawcy nie znajdują się w sytuacji szczególnie trudnej, dającej podstawę do przyznania im prawa pomocy. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 245 § 3 oraz w zw. z art. 254 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.