II SA/Gl 1049/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-03-03
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje trudną sytuację materialną, ale posiada duży, nowoczesny dom i zaciągnął kredyt, może liczyć na całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący powinien zostać całkowicie zwolniony od kosztów sądowych ze względu na jego dochody i wysokość wpisu od skargi, które uniemożliwiają samodzielne poniesienie tego wydatku. Jednakże, wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu został oddalony, ponieważ posiadanie dużego, nowoczesnego domu i związane z tym koszty utrzymania, mimo trudności finansowych, nie pozwalają na uznanie sytuacji materialnej skarżącego za szczególnie trudną w rozumieniu przepisów P.p.s.a. dotyczących przyznania prawa pomocy w całości.Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą warunków zabudowy. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, powołując się na zawiłość sprawy i trudną sytuację materialną. Przedstawił swoje dochody (emerytura 1170 zł netto), wydatki (kredyt, utrzymanie domu ok. 600-700 zł) oraz wskazał, że posiada duży dom (225 m2) i samochód. Sąd częściowo uwzględnił jego wniosek.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, P. K., na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu powołując się na zawiłość sprawy oraz trudną sytuację materialną. Z treści nadesłanego formularza wynika, że skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 225 m2, nie posiada żadnych oszczędności papierów wartościowych ani też innych nieruchomości, zaś jedynym wartościowym składnikiem majątku jest samochód osobowy marki [...] Źródłem utrzymania się wnioskodawcy jest świadczenie emerytalne w wysokości 1170 zł netto miesięcznie. W druku formularza wskazał również, iż zaciągnął kredyt w wysokości 10.000 zł (rata wynosi 170 zł miesięcznie i będzie spłacany przez 8 lat) zaś bieżące koszty utrzymania domu wraz z mediami wynoszą około 600 – 700 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty obrazujące wysokość wydatków związanych z utrzymaniem domu (media) oraz uprawdopodobnił wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego. Wyjaśnił również, że wspomniany w druku wniosku kredyt został zaciągnięty na potrzeby utrzymania domu oraz na spłatę prywatnych zobowiązań.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wobec tego ocena możliwości finansowych strony opiera się na bardzo surowych kryteriach. Tylko ten, kto wykaże, że nie ma żadnych możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych oraz wydatków na fachowego pełnomocnika, może liczyć na uwzględnienie wniosku w tym zakresie. W realiach niniejszej sprawy tego rodzaju okoliczności nie zachodzą w takim stopniu, aby uwzględnić wniosek strony w całości. Nie mniej jednak uznano, że zasadnym będzie całkowite zwolnienie strony od kosztów sądowych.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości dochód skarżącego, który w zestawieniu z wysokością wymaganego w niniejszej sprawie wpisu od skargi (będącego zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania sądowego) w zasadzie wyklucza możliwość samodzielnego poniesienia takiego wydatku. Również dokumenty przedłożone przez stronę w celu wykazania wysokości bieżących wydatków nie rodzą wątpliwości i, co do zasady, potwierdzają treść oświadczeń zawartych w druku formularza PPF. Stąd też uznano, ze wniosek P. K. zasługuje na uwzględnienie w tej części, jako że strona nie dysponuje możliwościami finansowymi, które pozwoliłyby jej na poniesienie kosztów sądowych.
Oddalając wniosek w pozostałym zakresie, a więc nieuwzględniając prośby o ustanowienie radcy prawnego z urzędu pod uwagę wzięto przede wszystkim to, iż przywołany wyżej przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ustanawia bardzo surowe kryteria przyznania prawa pomocy w całości. Stąd też aby uzyskać pozytywne rozstrzygnięcie w tym zakresie osoba, która ubiega się o prawo pomocy musi wykazać, iż jej położenie materialne jest szczególnie trudne. Okoliczności powołane przez skarżącego tego rodzaju konstatacji nie pozwalają uczynić. Z treści druku formularza wynika, iż skarżący samotnie zamieszkuje w bardzo dużym domu (o pow. 225 m2) wybudowanym, jak sam wskazał, wg. nowych technologii. Ta okoliczność nie pozwala więc z całym przekonaniem stwierdzić, że jego sytuacja materialna jest szczególnie trudna. Bez względu na to, jak obecnie kształtują się dochody strony, fakt posiadana bardzo dużego i nowoczesnego domu oraz konieczność ponoszenia znaczących kosztów związanych z jego utrzymaniem nie może uzasadniać tezy, iż są to przesłanki do oceny sytuacji strony jako ciężkiej. Trudno bowiem w takim stanie rzeczy uznać, że to z budżetu Państwa winny być wyłożone środki na opłacenie usług fachowego pełnomocnika strony, która chcąc zachować wysoki komfort życia z trudem ponosi wydatki na utrzymanie zajmowanego budynku mieszkalnego.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1- tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło