II SA/Gl 105/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-09-16
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony bez przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację materialną wnioskodawcy i jego rodziny?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych wymaga wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny. W przypadku braku dokumentów potwierdzających zarówno dochody, jak i wydatki, a także braku oświadczenia o sytuacji materialnej, nie można z całą pewnością stwierdzić, że strona zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
D.T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że jej jedynym dochodem jest renta inwalidzka w wysokości 475 zł, z której komornik potrąca 135 zł. Mieszka sama z synem zatrudnionym na 1/4 etatu, jednak nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wydatki ani dochody syna pomimo wezwań referendarzy sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o wymeldowanie w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy D. T. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych, podkreślając, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Z treści formularza wynika, że jedynym źródłem utrzymania się skarżącej jest renta inwalidzka uzyskiwana w kwocie 475 zł. Wnioskodawczyni podniosła przy tym, że ze świadczenia tego komornik potrąca kwotę 135 zł tytułem egzekucji zaległości czynszowych. Z treści wniosku wynika, że skarżąca mieszka sama, nie posiada żadnego majątku, żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Natomiast z treści pisma procesowego z dnia [...]r. wynika, że wraz ze skarżącą zamieszkuje jej syn – N. T., który jest zatrudniony na ¼ etatu. Pomimo dwukrotnych wezwań skierowanych do skarżącej przez referendarzy sądowych (vide pisma z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r.) wnioskodawczyni nie przedstawiła dokumentów obrazujących poziom przeciętnych, miesięcznych wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem się, dokumentu potwierdzającego zajęcie części świadczenia rentowego przez komornika sądowego oraz dokumentu wykazującego wysokość świadczenia uzyskiwanego przez N. T.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest oparta na oświadczeniach zawartych w druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, natomiast o ile treść formularza nie pozwala na poczynienie jednoznacznych ustaleń w tym zakresie – w oparciu dokumenty nadesłane przez stronę na wezwanie referendarza sądowego.
Z treści nadesłanego przez stronę formularza udało się ustalić jedynie, że źródłem utrzymania się D. T. jest renta inwalidzka uzyskiwana w wysokości 475 zł oraz, że świadczenie to podlega częściowemu zajęciu przez komornika sądowego. Wnioskodawczyni nie wskazała jednakże nawet orientacyjnych kosztów utrzymania się. Skądinąd wiadomo również, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim synem, który uzyskuje dochód – jego wysokości nie podano. Wobec powyższego zaistniała potrzeba ustalenia ponad wszelką wątpliwość zarówno poziomu wydatków skarżącej (kosztów zużycia energii elektrycznej, dostaw wody itp.) jak i dochodów jej syna, aby bezspornie ustalić, że strona rzeczywiście zasługuje na przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów, w piśmie procesowym z dnia [...]r. podnosząc jedynie, że jej syn ma problemy ze zdobyciem zaświadczenia o wysokości zarobków ponieważ pracuje poza siedzibą przedsiębiorcy, u którego jest zatrudniony. Wskazała również, że ze względu na sezon urlopowy nie jest w stanie przedstawić dokumentów o które została wezwana.
Mając na względzie opisane wyżej okoliczności, nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że sytuacja materialna D. T. uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych. Gdyby bowiem pod uwagę wziąć tylko jej dochód (475 zł) niewątpliwie należałoby uznać, że rzeczywiście uzasadnione jest uwzględnienie złożonego wniosku. Trzeba jednak podkreślić, że wraz ze skarżącą zamieszkuje jej syn, który pracuje, a którego wysokości dochodów w żaden sposób nie wykazano. Stąd też nie wiadomo w jakim stopniu partycypuje on w kosztach bieżącego utrzymania zwłaszcza, że również w tym zakresie strona nie podała jakichkolwiek informacji. Zauważyć przy tym trzeba, że D. T., o ile rzeczywiście nie miała możliwości zdobycia wspomnianych dokumentów, mogła złożyć oświadczenie o wysokości wydatków oraz dochodów syna, co dałoby podstawę do dokonania jakiejkolwiek oceny jej sytuacji materialnej. W opisywanych realiach takiej oceny dokonać nie sposób.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło