II SA/Gl 1051/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia 5 września 2018 r. M. M. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z wnioskiem o zbadanie legalności budynku mieszkalnego na działkach nr 1 oraz 2 w M. W piśmie wskazał, że rozbudowa przedmiotowego budynku była nielegalna. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ nadzoru budowlanego, działając na podstawie 61 a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Wskazał, iż w odniesieniu do przedmiotowego budynku zostało wydanych szereg decyzji wskazujących, iż został on legalnie zrealizowany. Są to decyzja PINB w M. z dnia [...] r. zatwierdzająca projekt zamienny budynku mieszkalnego istniejącego na działce nr ewid. 1 położonej przy ul. [...] w M., decyzja PINB w M. z dnia [...] r. udzielająca A. i M. K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w M. przy ul. [...] dz. nr 1, decyzja nr [...] PINB w M. z dnia [...] r. umarzająca postępowanie w sprawie zmiany konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym istniejącym na działce nr ewid. 1 położonej w miejscowości M. przy ul. [...], decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję nr [...] PINB w M. z dnia [...] r., decyzja nr [...] PINB w M. z dnia [...] r. nakładająca na właścicieli nieruchomości obejmującej działkę nr 1 położoną w M. przy ul. [...] obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu dwóch otworów drzwiowych zlokalizowanych w ścianie południowej budynku mieszkalnego stanowiących wejście do kotłowni i poddasza, decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] r. uchylająca decyzję nr [...] PINB w M. z dnia [...] r. oraz umarzająca postępowanie przed organem pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie legalności budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr ewid. 2, 1 położonych w M. W uzasadnieniu organ powiatowy wskazał na wszystkie rozstrzygnięcia dotyczące kwestii legalności przedmiotowego obiektu, a podnoszone przez M. M. Na skutek zażalenia wnioskującego o wszczęcie postępowania sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, który zaskarżonym postanowieniem utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Uznał, że zarówno ustalenia dokonane przez PINB w M. i podjęte w ich wyniku postanowienie odpowiadają prawu. Podkreślił, że celem wprowadzenia art. 61a § 1 k.p.a. było wprowadzenie postępowania wstępnego, gdzie organ winien rozstrzygnąć w formie zaskarżalnego postanowienia o wszczęciu lub o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek złożony przez określony podmiot, z punktu widzenia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych. Wskazał w szczególności, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z dnia [...] r. udzielająca A. i M. K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w M. przy ul. [...] dz. nr 1. Pozwolenie na użytkowanie to końcowy etap procesu inwestycyjnego skierowany jedynie na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z prawem. Tu powołał się na wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 660/09 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 492/11).Skoro organy nadzoru budowlanego uznały, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z prawem, nie można prowadzić postępowania w sprawie legalności przedmiotowego obiektu budowlanego. Skargę na to postanowienie złożył M. M. W sposób obszerny przytoczył okoliczności, które jego zdaniem świadczą o tym, iż będący przedmiotem postępowania budynek został wzniesiony nielegalnie. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio". Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 marca 2019 r. sygn. III SA/Gd 120/19 – wszystkie orzeczenia za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak trafnie uznały organy nadzoru budowlanego w rozstrzyganej sprawie, przesłanką odmowy wszczęcia postępowania "z innych przyczyn" może być funkcjonujące w obrocie prawnym pozwolenia na użytkowanie. Decyzja ta, jest wydawana na podstawie art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.). Jej podjęcie następuje po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli obiektu budowlanego. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest konsekwencją stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1628/17). Decyzja taka przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne niezakończone postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego oraz ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego - dotyczy to trybu zwykłego, jak i wznowieniowego (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 807/16). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje poglądy wyrażone we wskazanych wyżej orzeczeniach NSA. Funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (niejako "zaświadczającej" o legalności obiektu) uniemożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia zgodności z prawem budynku uczestników postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. ----------------------- ( / /■ I I 1 ii -5- 1 .