II SA/Gl 1051/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 3 lipca 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/624/2025/9024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia 13 maja 2025 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z 3 lipca 2025 r., nr SKO.PSŚ/41.5/624/2025/9024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. (dalej "Prezydent" lub "Organ I instancji") z 13 maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Prezydent odmówił przyznania T. S. (dalej "Skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm.; dalej "u.ś.r."), art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 z późn. zm.; dalej "u.ś.w.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). Prezydent po rozpatrzeniu wniosku Skarżącej (złożonego 31 marca 2025 r.) ustalił, że Skarżąca na podstawie decyzji Kolegium z 16 grudnia 2021 r., nr [...] ze zmianami, miała w związku z opieką nad mężem przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do 31 maja 2025 r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności męża, tj. do 25 marca 2025 r. Mąż Skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym [...] r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Z orzeczenia wynika, iż nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność. Wobec tego występuje negatywna przesłanka do przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1b u.ś.r. bowiem niepełnosprawność męża Skarżącej nie powstała do ukończenia 18. roku życia, jak również w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Nadto z ustaleń przeprowadzonego ze Skarżącą wywiadu środowiskowego wynika, że zakres opieki jaką Skarżąca sprawuje nad mężem nie uniemożliwia Skarżącej podjęcia zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze godzinowym. Mąż Skarżącej jest w stanie sam przygotować sobie posiłki, samodzielnie je spożywa, po mieszkaniu i na zewnątrz porusza się samodzielnie jednak na zewnątrz wymaga asysty bowiem może zasłabnąć. Podopieczny nie potrzebuje pomocy przy ubieraniu czy czynnościach higienicznych. Wymaga pomocy przy wymianie worka stomijnego. Skarżąca zajmuje się domem i pomaga przy wymianie ww. worka. W pozostałych sprawach takich jak zakupy, załatwianie spraw urzędowych Skarżąca pomaga mężowi, obawiając się, że może zasłabnąć. Większość czynności, które wykonuje Skarżąca, podopieczny jest w stanie wykonać sam, a realnej pomocy potrzebuje jedynie przy wymianie worka stomijnego. Nie przytoczono również żadnych realnych zdarzeń dających podstawę do obaw, iż podopieczny mógłby zasłabnąć i z tego powodu wymaga stałej asysty. W odwołaniu od decyzji Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zarzuciła decyzji pierwszoinstancyjnej naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. i pominięcie okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części normy prawnej tego przepisu w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Nadto zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazując, że przepis ten nie uzależnia otrzymania świadczenia od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę. Skarżąca zaś sprawuje opiekę nad mężem, która to opieka wiążą się z rezygnacją przez nią z zatrudnienia. Kolegium zaskarżoną obecnie decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji. Kolegium wskazało, że Prezydent nieprawidłowo powołał się na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13. Organ odwoławczy podzielił natomiast stanowisko Prezydenta, że nie została spełniona przesłanka warunkująca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a koniecznością sprawowania opieki nad mężem. W ocenie Organu odwoławczego zakres opieki jakiej wymaga mąż Skarżącej nie jest tego rodzaju, żeby wykluczał podjęcie przez Skarżącą zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W skardze Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W oparciu o tak skonstruowane zarzuty pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano argumenty na poparcie wniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wnosząc o oddalenie skargi Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Na wstępnie należy wskazać, że organy w sposób prawidłowy ustaliły stan normatywny według którego dokonano oceny spełniania przez Skarżącą ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Zasadnie odwołano się do art. 63 ust. 2 i ust. 3 u.ś.w. Zgodnie z art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. W myśl natomiast art. 63 ust. 3 u.ś.w. osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że Skarżącej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem przyznano świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. (decyzja Kolegium z 16 grudnia 2021 r.). Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności męża Skarżącej z [...] r. stało się ostateczne 25 marca 2025 r. w związku ze złożeniem oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania. Skarżąca na podstawie art. 24 ust. 3 u.ś.r. i art. 63 ust. 2 u.ś.w. pobierała świadczenie pielęgnacyjne do 31 marca 2025 r. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - w związku z uzyskaniem przez męża Skarżącej nowego orzeczenia o niepełnosprawności - został przez Skarżącą złożony 31 marca 2025 r. Wniosek ten podlegał rozpatrzeniu na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Organ odwoławczy słusznie uznał, że w rozpoznawanej sprawie fakt zaistnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego mają bowiem obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny uznana za niekonstytucyjny mocą wyroku z 21 października 2014 r. o sygn. akt. K 38/13 (opubl. w OTK-A 2014, nr 9, poz. 104). Kolegium utrzymało jednak w mocy decyzję Organu I instancji z uwagi na brak spełnienia przesłanki pozytywnej z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaniem przez Skarżącą opieki nad niepełnosprawnym mężem a niepodejmowaniem zatrudnienia. Zdaniem Sądu negatywne dla Skarżącej rozstrzygnięcia organów obu instancji zapadły przedwcześnie. Organy nie podjęły z urzędu koniecznych czynności wyjaśniających, zmierzających do ustalenia kluczowych dla sprawy okoliczności, tj. związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a sprawowaniem opieki nad mężem. Wywiad środowiskowy został przeprowadzony pobieżnie i nie pozwala na wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Z wywiadu nie wynika ile czasu dziennie Skarżąca poświęca na poszczególne czynności obsługowe (stricte lecznicze, pielęgnacyjne lub pomocowe), czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i tzw. czynności dnia codziennego. Brak jest ustaleń czy Skarżąca podejmuje te czynności w ściśle określonych porach czy w ciągu całego dnia. Nadto nie zostało ustalone czy Skarżąca jako opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swojego męża, przez co należy rozumieć nie tylko samo faktyczne sprawowanie opieki, ale również gotowość niesienia mu pomocy w dzień i w nocy. Nie ustalono także jakie są rodzaje schorzeń męża Skarżącej i związane z tym jego indywidualne potrzeby, które mogą wpływać na sposób i zakres sprawowania opieki przez Skarżącą. W sprawie nie zostało także wyjaśnione czy schorzenia i dolegliwości męża Skarżącej uniemożliwiają mu samodzielne funkcjonowanie w domu podczas potencjalnego pobytu w pracy Skarżącej, czy też jego stan zdrowia wyklucza możliwość pozostawiania go samego w domu. Wskazane wyżej okoliczności jako istotne w sprawie powinny być prawidłowo wyjaśnione i nie budzić wątpliwości. Organy nie zebrały jednak w tym przedmiocie wystarczającego materiału dowodowego i nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie precyzuje ani zakresu ani charakteru opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże z uwagi na cel i istotę świadczenia pielęgnacyjnego przyjmuje się, że opieka powinna być osobista, stała bądź długotrwała i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić. Należy podkreślić, że zakres opieki lub pomocy uprawniający do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zależny jest od całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej wsparcia, w tym rodzaju niepełnosprawności, stanu zdrowia, sprawności ruchowej i intelektualnej, trybu życia, warunków mieszkaniowych, itp. Jeśli nawet, opieka ta nie ma charakteru stricte leczniczego, to obejmuje szereg czynności, które mieszczą się w zakresie pielęgnacji osoby niepełnosprawnej. Ich zakres wyznacza stan zdrowia i potrzeby chorego. Przejawem opieki będzie również wyręczanie osoby z niepełnosprawnością w jej normalnych, codziennych czynnościach życiowych, którym z uwagi na swój stan zdrowia nie może sprostać (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2025 r., I OSK 912/24, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Zdaniem Sądu, organy dokonały także wybiórczej oceny materiału dowodowego wskazując w treści decyzji wyłącznie na niektóre okoliczności wynikające z wywiadu środowiskowego i wywodząc na ich podstawie wniosek o braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a sprawowaniem opieki nad mężem. Jednocześnie pominięte zostały istotne dla sprawy okoliczności i dowody, na które wskazywała Skarżąca. Podkreślenia wymaga, że w orzeczeniu o niepełnosprawności z [...] r., w punkcie II. wskazano symbol - 08-T – choroby układu pokarmowego oraz symbol 07-S – choroby układu oddechowego i krążenia. Nadto w orzeczeniu tym wskazano, że mąż Skarżącej spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym z uwagi na znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Natomiast Skarżąca kilkakrotnie wyjaśniała, że ze względu na stan zdrowia nie pozostawia męża samego w domu. Nadto mąż nie wychodzi sam z mieszkania z uwagi na ryzyko zawrotów głowy i zasłabnięć. Organy uznając, że Skarżąca mogłaby pracować nie uwzględniły powyższych okoliczności. Organy pominęły także okoliczność, że Skarżąca pobierała do 31 marca 2025 r. świadczenie pielęgnacyjne na podstawie decyzji Kolegium z 16 grudnia 2021 r. Oznacza to, że Skarżąca do 31 marca 2025 r. w ocenie organów spełniała ustawowe przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, w tym w szczególności przesłankę związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Z akt sprawy, w tym z uzasadnień decyzji, w żaden sposób nie wynika, że doszło do zmiany sytuacji faktycznej w porównaniu do tej, która stanowiła podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego decyzją z 16 grudnia 2021 r. Natomiast z doświadczenia życiowego wynika, że wraz z upływem lat osoby starsze i schorowane wymagają coraz większego zaangażowania w ich opiekę. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta powiązana jest z zasadą postępowania dowodowego, wyrażoną w art. 77 § 1 k.p.a. Stosownie do powołanego przepisu, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo zbiera materiał dowodowy z własnej inicjatywy, jeżeli uważa to za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony. Nie oznacza to jednak, że organ, w związku z twierdzeniami i zarzutami podnoszonymi przez stronę, nie ma obowiązku zgromadzenia takich dowodów, które pozwolą na zweryfikowanie ich prawdziwości. Organ powinien zatem przeprowadzić dowody, niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy niezależnie od inicjatywy dowodowej strony. W konsekwencji, nie może być uznana za zgodną z prawem decyzja administracyjna wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2020 r., II OSK 1241/20, opubl. w CBOSA). Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ winien ponadto działać w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), a także należycie i wyczerpującego informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy dodatkowo dopuścił się naruszenia w sposób istotny art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy wadliwą decyzję Organu I instancji. Z kolei decyzja Organu I instancji narusza także prawo materialne, tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r. Ponownie rozpatrując sprawę organy ustalą stan faktyczny sprawy zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku. Następnie dokonają oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście spełnienia przesłanek ustawowych do przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, bacząc by nie naruszono reguł postępowania (w tym dowodowego) oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Do kosztów zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (480 zł).