II SA/Gl 1052/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-02-19

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada oszczędności i osiąga miesięczny dochód rodziny w określonej wysokości, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny, uzasadniającego przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu podlega oddaleniu, jeśli strona posiada oszczędności oraz osiąga miesięczny dochód rodziny, który nie pozwala na stwierdzenie, że poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu jej i rodziny. Kryterium oceny stanowi wyłącznie stan majątkowy strony.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu. Wnioskodawca wskazał na uchybienia organów i sądu, podając jednocześnie informacje o swojej sytuacji materialnej: zamieszkuje z rodziną w budynku mieszkalnym, posiada oszczędności w wysokości [...] zł, a miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. Sąd ocenił jego sytuację materialną w kontekście przepisów P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Starosty P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zmiany organizacji ruchu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza J. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Motywując wniosek skarżący wskazał na szereg uchybień, których jego zdaniem dopuściły się organy administracji oraz Sąd. Z zawartych w formularzu informacji wynika, że skarżący zamieszkuje wraz z żoną oraz [...] córkami w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2. Zadeklarował, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Dochód jego rodziny kształtuje się na poziomie [...] zł miesięcznie i składają się nań wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez małżonkę J. K. oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.art. 199 tej ustawy). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Istotą prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W przypadku ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu jest to istocie rzeczy dofinansowanie strony postępowania sądowego ze środków publicznych. W konsekwencji powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Wniosek strony podlega ocenie w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy mając na względzie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącego a także treść przywołanych wyżej przepisów należało odmówić przyznania prawa pomocy. Posiadane przez J. K. oszczędności oraz wysokość uzyskiwanego w jego rodzinie dochodu nie pozwalają stwierdzić, że jest zaistniały okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niepodobna bowiem przyjąć, że rodzina dysponująca miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł poniosła by uszczerbek w swoim utrzymaniu, korzystając z usług radcy prawnego. Fakt posiadania na rachunku bankowym oszczędności w wysokości [...] zł również przeczy tezie o konieczności ponoszenia ze środków publicznych wydatków na pełnomocnika dla skarżącego. Argumentacja zawarta w druku PPF, nie mogła zaś uzasadniać przyznania prawa pomocy, skoro jedynym kryterium jakim należy się kierować przy rozpoznawaniu tego rodzaju wniosku są okoliczności dotyczące stanu majątkowego osoby z nim występującej. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło