II SA/Gl 1052/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-12-18
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Andrzej Matan, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwiększenie obciążalności przewodów fazowych linii elektroenergetycznej poprzez pracę w podwyższonej temperaturze stanowi przebudowę obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, uniemożliwiającą wydanie decyzji o udostępnieniu nieruchomości na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwiększenie obciążalności przewodów fazowych linii elektroenergetycznej poprzez pracę w podwyższonej temperaturze nie stanowi przebudowy obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, a jedynie remont mający na celu poprawę stanu technicznego istniejącej infrastruktury. W związku z tym, spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o udostępnieniu nieruchomości na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Skarżący sprzeciwili się decyzji Prezydenta Miasta C., utrzymanej w mocy przez Wojewodę Śląskiego, która zobowiązywała ich do udostępnienia części nieruchomości na okres 2 miesięcy w celu wykonania czynności remontowo-konserwacyjnych napowietrznej linii elektroenergetycznej. Skarżący zarzucili, że planowane roboty, w tym zwiększenie temperatury pracy linii, stanowią przebudowę, a nie remont, oraz kwestionowali brak zgody na udostępnienie nieruchomości i niejednoznaczne określenie zakresu prac. Sąd rozpoznał skargę na te decyzje.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B. M., M. M. i P. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia części nieruchomości oddala skargę.
Po rozpoznaniu wniosku "A" S.A. w K., decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C., działając na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), zobowiązał skarżących B. M., M. M. i P. M. do udostępnienia wnioskodawcy części ich nieruchomości o pow. 531,6 m², oznaczonej jako działka nr 1 w C., objętej księgą wieczystą [...], w celu wykonania czynności remontowo-konserwacyjnych napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV oraz stanowiska słupowego nr [...] – zgodnie z załącznikiem graficznym, na okres 2 miesięcy od dnia zajęcia. Nadto, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązano wnioskodawcę do doprowadzenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po przeprowadzeniu czynności. Pouczono też o przysługującym odszkodowaniu i trybie jego dochodzenia w przypadku braku uzgodnienia jego wysokości.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wnioskodawca wykazał, że współwłaściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na jej udostępnienie (pismo inwestora z dnia 18 grudnia 2018 r., notatka ze spotkania stron, niepodpisany formularz umowy). Czynności konserwacyjno-remontowe w postaci naprawy i zabezpieczenia antykorozyjnego fundamentów słupa, regulacji zwisów przewodów oraz wymiany wyeksploatowanych łączników izolatorów celem dostosowania linii do zwiększonej obciążliwości przewodów fazowych poprzez pracę w temperaturze
+80°C oraz poprawy stanu technicznego infrastruktury, są zaś niezbędne z uwagi na zły stan techniczny przedmiotowej linii i obawę awarii.
Po zacytowaniu treści art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ administracji stwierdził, że zostały spełnione przesłanki do uwzględnienia wniosku.
W odwołaniu od decyzji skarżący jako współwłaściciele nieruchomości zarzucili naruszenie art. 124b i art. 124 ust. 1 i 3 ustawy oraz art. 3 pkt 7a i 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, a także art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 108 § 1 kpa. Na tej podstawie wnieśli o uchylenie decyzji i rygoru natychmiastowej wykonalności.
Skarżący zakwestionowali stanowisko organu, aby nie wyrazili zgody na udostepnienie nieruchomości, zaś zakres czynności stanowił remont w rozumieniu Prawa budowlanego, skoro planowane roboty doprowadzą do zmiany paramentów użytkowych i technicznych obiektu w postaci wzrostu temperatury pracy linii elektroenergetycznej.
Nadto, w decyzji nie określono jednoznacznie zakresu ograniczenia prawa własności i pominięto część faktycznie zajętej nieruchomości. Uzasadnienie decyzji nie zawiera też ustawowych elementów i brak przesłanek z art. 108 § 1 kpa.
Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy po omówieniu treści wniosku inwestora stwierdził, że w niniejszej sprawie brak podstaw do bezpośredniej transpozycji definicji remontu i budowy, zawartych w ustawie Prawo budowlane (vide: wyrok NSA z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2739/17). Należy bowiem uwzględnić specyfikę ustawy o gospodarce nieruchomościami i obowiązki operatora systemu przesyłowego. Zdaniem organu, czynności techniczne inwestora mieszczą się w pojęciu konserwacji i są związane z bieżącym utrzymaniem infrastruktury liniowej. Z pisma inwestora z dnia 12 marca 2019 r. wynika bowiem, że nie nastąpi wzrost wartości użytkowej linii i jej stałe parametry tj. długość i napięcie wynoszące 220 kV oraz pole elektromagnetyczne do 1 kV/m, zostaną zachowane. Zwiększenie obciążalności przewodów fazowych nie stanowi zaś zmiany zasadniczych parametrów linii (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1017).
Zdaniem Wojewody, wyrażenie przez współwłaścicieli zgody warunkowej, uzależnionej od wypłaty odszkodowania w kwocie 5 tysięcy zł, nie jest równoznaczne ze zgodą na udostępnienie nieruchomości. W niniejszej sprawie nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nastąpiło z urzędu zgodnie z art. 124b ust. 2 u.g.n. Organ odwoławczy nie stwierdził też naruszenia pozostałych reguł procedury.
Stąd też odwołania nie uwzględniono.
Odrębnym postanowieniem organ odwoławczy odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący ponawiając dotychczasowe zarzuty i argumentację, wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zaakcentowali, że negocjacje z inwestorem nie zostały jeszcze zakończone, a realizacja inwestycji pozbawi ich roszczeń co do wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu. Wzrost temperatury pracy linii elektroenergetycznej oznacza zmianę parametrów obiektu (vide: wyroki WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 302/17 i II SA/Bd 743/17).
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Uczestnik postępowania w piśmie z dnia 7 października 2019 r. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
W niniejszej sprawie spełnione zostały materialnoprawne przesłanki z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyżej powołanej.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy charakteru spornych robót, a mianowicie czy stanowią one remont, czy przebudowę obiektu liniowego. Zdaniem sądu administracyjnego, z braku definicji tych pojęć w ustawie o gospodarce nieruchomościami, należy się posłużyć definicjami zawartymi w art. 3 pkt 7 oraz pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186).
Remont polega na wykonywaniu robót, których celem jest odtworzenie stanu pierwotnego, przy czym dopuszczalne jest użycie nowych materiałów. Natomiast zmiana parametrów użytkowych lub technicznych obiektu, stanowi przebudowę. Prawo budowlane wymienia jednak przykładowo charakterystyczne parametry, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, bądź liczba kondygnacji, których zmiana nie mieści się w pojęciu przebudowy.
W niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia, aby zmianie uległy parametry w postaci powierzchni zabudowy słupa, wysokość i długość przedmiotowego odcinka linii elektroenergetycznej. Nie ulegnie też zmianie napięcie, wynoszące 220 kV oraz pole elektromagnetyczne do 1 kV/m. Jednak nastąpi zwiększenie obciążalności przewodów fazowych poprzez pracę w temperaturze +80°C. Celem robót jest poprawa stanu technicznego istniejącej infrastruktury. Zdaniem organu odwoławczego, nie dojdzie zatem do zmiany zasadniczych parametrów obiektu budowlanego. Sąd administracyjny przychylił się do tego stanowiska. Prawo budowlane jedynie przykładowo wymienia charakterystyczne parametry obiektu. Nie definiuje przy tym pojęcia "parametry użytkowe i techniczne". Jednak zdaniem składu orzekającego, muszą to być parametry, które wynikają z udzielonego pozwolenia na budowę. Skoro dopuszczalne jest użycie przy remoncie nowych materiałów budowlanych, to wydaje się oczywiste, że zawsze może dojść do poprawy stanu technicznego obiektu – w tym wypadku zwiększenie obciążalności przewodów fazowych w wyniku regulacji zwisów przewodów oraz wymiany wyeksploatowanych łańcuchów izolatorów. Celem tych robót jest niedopuszczenie do zwiększenia strat mocy przesyłowej, a nie – jej zwiększenie (vide: pismo inwestora z dnia 12 marca 2019 r. – wniosek). Przywołane przez skarżących orzecznictwo dotyczy zaś przypadku prowadzenia znacznie szerszego zakresu prac. Wbrew zarzutom skarżących, organy obydwu instancji określiły jednoznacznie zakres robót oraz teren, niezbędny do ich wykonania – poprzez uczynienie mapy załącznikiem do decyzji, z której wynikają wszelkie dane co do zajętej powierzchni nieruchomości skarżących.
Brak też podstaw do ferowania zarzutu braku uprzednich negocjacji. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie precyzuje sposobu przeprowadzania negocjacji. Przywołana przez organy korespondencja pomiędzy wnioskodawcą a skarżącymi dowodzi, że przedstawili oni warunek w postaci zapłaty kwoty 5.000 zł, który nie został przyjęty przez wnioskodawcę. Zatem operator systemu przesyłowego był uprawniony do złożenia wniosku celem rozpatrzenia sprawy na drodze postępowania administracyjnego. Przy odmiennym rozumowaniu negocjacje miałyby trwać w nieskończoność. Nie doszło zatem do naruszenia art. 124 ust. 1 i 3 ustawy.
Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest zaś obligatoryjne i następuje na podstawie art. 124b ust. 2 ustawy. Nie ma zatem podstaw prawnych do badania przesłanek z art. 108 § 1 kpa.
Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, a także naruszenia gwarancji procesowych stron, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. _ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło