II SA/Gl 1054/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-11-13
Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Krzysztof Nowak, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą częściowego zwolnienia z opłaty za pobyt matki w domu pomocy społecznej i ustalającą wysokość tej opłaty, uwzględniając przy tym zarzuty strony dotyczące sposobu wyliczenia dochodu i uwzględnienia wydatków?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. Brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, które nie odnosiło się do istotnych zarzutów strony, uniemożliwiło sądowi administracyjnemu kontrolę prawidłowości toku rozumowania organu. Organ odwoławczy nie wykazał, dlaczego pominął lub nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących sposobu wyliczenia opłaty i uwzględnienia wydatków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy częściowego zwolnienia M. S. z opłaty za pobyt jego matki C. S. w domu pomocy społecznej oraz ustalenia wysokości tej opłaty. Organ pierwszej instancji odmówił zwolnienia i ustalił opłatę, biorąc pod uwagę dochody i wydatki rodziny skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał organom błędne wyliczenie opłaty, nieuwzględnienie aktualnych wytycznych ministerialnych i orzecznictwa, a także naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej. Wniósł o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 25 czerwca 2025 r. nr SKO.4106.225.2025 w przedmiocie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2025 r. nr [...] Burmistrz B. (organ I instancji) działając na podstawie art. 60, art. 61 ust. 1 pkt.2, ust.2 pkt.2 lit. b, ust.2 d, ust.2f, art.64, art. 64 a, art.106 ust. 1, art.110 ust. 1 art. 104 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2024 r., poz. 1283 z późn.zm.), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2024 poz. 572 – dalej "k.p.a."), w punkcie pierwszym odmówił M. S. (S.) częściowego zwolnienia z opłaty za pobyt matki C. S. w Domu Pomocy Społecznej w B. (DPS) od dnia 1 maja 2024 r. w punkcie drugim ustalił dla M. S.:
- od dnia 1 maja 2024 r. do dnia 31 sierpnia 2024 r. opłaty za pobyt matki w DPS w kwocie 1.575,56 zł miesięcznie;
- od dnia 01 września 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. opłatę za pobyt matki w DPS w kwocie 2.162,76 miesięcznie.
- od dnia 01 stycznia 2025 roku opłatę za pobyt matki w DPS w kwocie 1.104,24 zł miesięcznie.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W związku z przebywaniem matki w DPS zawarto z M. S. (strona, skarżący) w dniu 1 września 2023 r. umowę ustalającą wysokość i zasady pokrywania części kosztów pobytu matki w DPS, na mocy, której strona zobowiązała się do ponoszenia opłaty w wysokości 700 zł miesięcznie.
Od zawarcia umowy zmieniły się dochody rodziny strony. Skarżący nie wyraził zgody na zawarcie nowej umowy, bądź aneksu regulującego opłatę w nowej wysokości.
Z uwagi na powyższe organ I instancji wszczął postępowanie i decyzją z dnia 5 lipca 2024 r. ustalił skarżącemu odpłatność za pobyt matki w DPS w wysokości 1575,56 zł miesięcznie od 11 maja 2024 r.
Decyzją z dnia 25 września 2024 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (SKO) uchyliło decyzję organu I instancji w całości przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wskazało, że organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie ustali i odniesie się do sytuacji osobistej, majątkowej i rodzinnej strony.
Organ w ramach prowadzonego postępowania, biorąc pod uwagę wytyczne organu II instancji oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 września 2023 r. wydany w sprawie II SA/GI 769/23 ustalił co następuje:
Strona jest jedynym synem C.S. Zamieszkuje na nieruchomości zabudowanej dwukondygnacyjnym budynkiem stanowiącym wyłączną własność matki, zajmując wraz z rodziną parter. Góra była zajmowana przez matkę, zanim ta została umieszczona w DPS. Z tytułu korzystania z nieruchomości strona poza wydatkami za media i ogrzewanie, nie uiszcza innych opłat. Gospodaruje przy tym środkami finansowymi należącymi do matki, mając, jako jedyny dostęp do jej konta. Na konto matki wpływają jej wszystkie dochody. Z jej konta strona dokonuje zapłaty za leki matki oraz przelewa przypadającą na niego odpłatność za pobyt matki w DPS.
Matka przebywa w DPS. Jest wdową. Posiada dwóch zstępnych, którzy byliby zobowiązani do partycypowania w opłatach za pobyt w DPS: syna oraz dorosłego wnuka J. S. Matka ma ustaloną odpłatność stanowiącą 70 % jej dochodu w kwotach 1424,32 zł, 1611,27 zł od 1 lutego 2024 i 1774,32 zł od 1 kwietnia .2024 r. zgodnie z odpowiednio decyzjami nr [...] z dnia 22 maja 2024 r. i nr [...] z dnia 22 kwietnia 2024 r.
Natomiast miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w B. zgodnie z obwieszczeniem Starosty [...] ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 20 lutego 2025 r. wynosi 6.810,49 zł. Różnica pomiędzy miesięcznym kosztem utrzymania, a odpłatnością ponoszona przez C. S. podlega rozliczeniu pomiędzy synem oraz jego dorosłym synem J. S. prowadzących oddzielne gospodarstwo domowe.
Organ I instancji ustalił, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz uczącym się synem. Strona od 1 lutego 2024 roku jest zatrudniona na czas nieokreślony w Prywatnym Przedsiębiorstwie [...] "L. sp z o.o. na stanowisku kierowca- magazynier z wynagrodzeniem 4 004,58 zł netto miesięcznie.
Jego żona M. S. była zatrudniona w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowo[?]Handlowym A. Spółka jawna na stanowisku Sprzedawca-Handlowiec z wynagrodzeniem netto 2971,98, a od 1 sierpnia 2024 roku jest zatrudniona w Ł. spółka komandytowa, jako customer service specialist z wynagrodzeniem netto 4 507,66zł.
W kwietniu 2024 r. dochód rodziny wynosił 6 975,56 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny dawało kwotę 2 325,18 zł, przy kryterium dochodowym 1500 zł. Od sierpnia 2024 r. łączny dochód w rodzinie wynosi 8511,24 zł, co w przeliczeniu a osobę daje kwotę 2837,08 zł, przy kryterium dochodowym 1800 zł, a od 1 stycznia 2025 r. wynosi 2.469,00 zł (3x823 zł).
Rodzina ponosi następujące wydatki za: energię elektryczną 389,01 zł miesięcznie, gaz 405,63 zł miesięcznie, wodę 60,84 zł miesięcznie, odpady 144 zł miesięcznie (w tym jest również opłata za C. S.), podatek od nieruchomości 19,33 zł, telefon 190 zł miesięcznie, koszty utrzymania samochodu 634,51 zł, bilet miesięczny syna 88,36 zł. Łączne wydatki wynoszą 1.931,73 zł.
W rodzinie nie występuje niepełnosprawność, nikt przewlekle się nie leczy. Wprawdzie M. S. przeszła laserową korekcję wzroku i poniosła wydatek z tego tytułu 4000 zł, lecz był on jednorazowy. Członkowie rodziny nie mają zadłużenia. Strona nie płaci poza matką za pobyt innej osoby przebywającej w DPS W sprawie nie przedłożono żadnych dowodów świadczących o wydawaniu orzeczeń w sprawach z zakresu władzy rodzicielskiej lub alimentów, jak również o wystąpieniu strat materialnych powstałych w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Strona utrzymuje przyjazny kontakt z matką.
Powyższy stan faktyczny organ I instancji ustalił w oparciu o wywiady przeprowadzone w kwietniu oraz październiku 2024 r., dostarczone przez stronę dowody w postaci zaświadczeń, rachunków i faktur, a także dowodów znanych organowi z urzędu w postaci obwieszczenia Starosty [...] w sprawie miesięcznego kosztu utrzymania w DPS. Organ I instancji nie uwzględnił w materiale dowodowym paragonów - uwagi nie brak wskazania tożsamości nabywcy nie mogą one stanowić dowodu w sprawie.
Decyzją z dnia 30 grudnia 2024 r. organ I instancji ponownie ustalił odpłatność strony za pobyt matki w DPS od dnia 1 maja 2024 r. do dnia 31 sierpnia 2024 r. opłatę w kwocie 1575,55 zł miesięcznie, a od dnia 1 września 2024 r. w kwocie 2.162,76 zł miesięcznie. SKO, po rozpoznaniu odwołania strony, uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia nakazując przy rozpoznaniu rozpoznać wniosek strony o częściowe zwolnienie z opłaty za pobyt matki Pani C. S. w DPS. W uzasadnieniu przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2025 r. sygn. akt l OSK 854/24. Wskazało, że w aktualnym stanie prawnym istnieje możliwość orzekania o zwolnieniu od opłat łącznie z ustaleniem tej odpłatności. Nie jest przy tym wyłączona i niedopuszczalna prawnie możliwość wydania dwóch, odrębnych decyzji w ww. przedmiotach (ustalenia opłaty i zwolnienia z obowiązku jej ponoszenia), jeżeli byłoby to uzasadnione okolicznościami sprawy.
Organ I instancji niniejszą decyzją dodatkowo rozpoznał wniosek w sprawie zaistnienia okoliczności uzasadniających częściowe zwolnienie z opłaty strony za pobyt matki w DPS oraz ustalił opłatę dla strony za pobyt matki w DPS wziął pod uwagę sytuację osobistą, rodzinną i majątkową osobowy zobowiązanej. W ocenie organu I instancji osiągane dochody pozwalają stronie na wygospodarowanie kwoty niezbędnej do uregulowania ciążącej na niej odpłatności. Organ I instancji zwrócił uwagę, że zastosował zwolnienie całkowite z odpłatności za pobyt matki skarżącego jej wnuka - starszego syna strony prowadzącego oddzielne gospodarstwo domowe. Był on bowiem zmuszony zaciągnąć kredyt na zakup mieszkania. Ponosi również opłaty za żłobek syna. Wskazał, że strona nie wykazała żadnej z przesłanek z art. 64 i 64 a ustawy o pomocy społecznej, jak również innych szczególnych okoliczności, które umożliwiłyby zastosowanie ulgi w postaci częściowego zwolnienia
Tym samym, w obecnym stanie faktycznym i prawnym decyzja odmawiająca częściowej odpłatności stała się uzasadniona. Należność naliczona zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o pomocy społecznej.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wskazał, że organ błędnie wyliczył wysokość opłaty nie uwzględniając aktualnych interpretacji przepisów przedstawionych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej m.in. w odpowiedziach kierowanych do organów samorządowych i obywateli, które jednoznacznie wskazują zasady uwzględniania dochodu oraz składników wydatków przy ustalaniu partycypacji w kosztach pobytu w DPS. W tym zakresie przywołał stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nr [...] załączone do odwołania. Nadto, zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja opiera się na przestarzałej lub nieaktualnej interpretacji przepisów przez organ I instancji co skutkuje nałożeniem na stronę obowiązku opłaty w wysokości, która nie odpowiada jego rzeczywistej sytuacji materialnej i jest sprzeczna z zasadą sprawiedliwości społecznej. W odwołaniu strona wniosła również o wyłączenie od udziału w sprawie organu - Kierownika MOPS w B. oraz Burmistrza B. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, wyłączenie Burmistrza B. z postępowania oraz wskazanie innego organu właściwego do ponownego , bezstronnego rozpatrzenia sprawy.
Decyzją z dnia 25 czerwca 2025 r. nr SK0.4106.225.2025, SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Przytoczyło brzmienie art. 61 u.p.s. Wskazało, że podziela stanowisko sądów administracyjnych oraz wyrażone w zaskarżonej decyzji organu I instancji wskazujące, że pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a ustawodawca precyzyjnie określił zarówno katalog podmiotów, na których spoczywa obowiązek ponoszenia opłat, tryb ustalania opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oraz sposób, w jaki należy ustalić wysokość rozważanej opłaty. Niespornym jest wobec tego, że obowiązek odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej obciąża w pierwszej kolejności mieszkańca domu, a dopiero wówczas, gdy wnoszona opłata nie pokrywa w pełni średniego miesięcznego koszty utrzymania (pobytu) w domu pomocy społecznej małżonka, zstępnych przed wstępnymi, gminę, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej
Przy ustalaniu wysokości opłaty obciążającej daną osobę organy winny uwzględnić więc nie tylko kryteria dochodowe, ale także możliwości osoby zobowiązanej, przez które należy rozumieć zdolność do ponoszenia obciążeń finansowych związanych z pobytem krewnego w domu pomocy społecznej w perspektywie sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej osoby zobowiązanej. Wskazując na uzasadnienie wyroku NSA z dnia 13 września 2024r. SKO podzieliło stanowisko, że w sprawcach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem przejęcia obowiązków całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku. Każdorazowe zwolnienie z opłat powinno zawsze znaleźć uzasadnienie w wyjątkowych okolicznościach.
W skardze (nazwanej sprzeciwem) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w Częstochowie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ I instancji błędnie wyliczył wysokość odpłatności nie uwzględniając aktualnych wytycznych przedstawionych przez Ministerstwo Rodziny. Pracy i Polityki Społecznej oraz orzecznictwa sądów administracyjnych. W szczególności sposób obliczania opłaty przez MOPS w B. narusza zasadę prawidłowego wyliczenia dochodu i obciąża nieuprawnionych członków rodziny, mimo że obowiązek ciąży wyłącznie na skarżącym.
Skarżący zauważył, że SKO pominęło merytoryczne odniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji i nie odniosło się ani do meritum zarzutów, ani do załączonych dokumentów - w tym oficjalnych interpretacji ministerialnych i orzeczeń sądowych. Decyzja ograniczyła się do lakonicznego podtrzymania decyzji organu I instancji, co narusza art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji ustalająca odpłatność za pobyt matki w DPS rażąco naruszają zasadę sprawiedliwości społecznej
Dalej stwierdził, że sposób działania organów niższej instancji budzi uzasadnione wątpliwości, co do ich legalności, rzetelności oraz przestrzegania procedur administracyjnych, co jego zdaniem potwierdza stanowisko Wojewody Śląskiego, który uznał za zasadną skargą strony na działalność kierownika MOPS w B.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną.
W piśmie z dnia 7 września 2025 r. skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie rozprawy.
Na rozprawie skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Wyjaśnił, że nie było mu proponowane aneksowanie pierwotnej umowy o odpłatności za pobyt matki w DPS. Z "nową" umową mógł się zapoznać dopiero na spotkaniu w organie. Zdaniem skarżącego proponowana umowa umożliwiała w sposób dowolny podwyższenie opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej "p.p.s.a") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z dnia 25 czerwca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 11 kwietnia 2025 r., którą odmówiono skarżącemu częściowego zwolnienia z opłaty za pobyt matki w DPS i ustalono wysokość opłaty za pobyt matki w DPS.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia były art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust.2 pkt.2 lit. b, ust.2 d, ust.2f, art.64, art. 64 a, art.106 ust. 1, art.110 ust. 1 art. 104 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2024 r. poz. 1283 z późn.zm. – dalej "u.p.s.").
Spór zaistniał w zakresie prawidłowości zastosowania powyższych przepisów w ustalonym stanie faktycznym. Skarżący kwestionował ustalenia organu zarówno co do kręgu osób zobowiązanych do odpłatności, jak wysokości odpłatności. Wnosił również o wyłączenie od udziału w sprawie organu - Kierownika MOPS w B. oraz Burmistrza B.
Wskazania w tym miejscu wymaga treść art. 133 p.p.s.a zgodnie z którym sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności aktu bierze pod uwagą materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodać także należy, iż Sąd administracyjny nie ma obowiązku ustalania okoliczności sprawy.(por. wyrok NSA I OSK 1664/17, z dnia 31 października 2017 r., publ. LEX nr 2400692).
Zwrócić należy uwagę na uchybienie proceduralne organu rozpoznającego sprawę, które skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy – tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego – musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem, zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia, a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności.
W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane.
Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
W zaskarżonej decyzji opisanych wyżej elementów zabrakło. W istocie stanowisko SKO sprowadza się do prostego przyjęcia, że decyzja organu I instancji jest decyzją uznaniową i w sposób prawidłowy zostało przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające. Jak wynika z akt sprawy, decyzja zawiera zredagowaną sentencję. W uzasadnieniu przywołano treść przepisów stanowiących materialną podstawę rozstrzygnięcia. Dalej następuje konkluzja, wedle której w przedmiotowej sprawie zachodziła podstawa do ustalenia skarżącemu odpłatności za pobyt matki w DPS. Nadto SKO stwierdziło, że organ I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Wskazało, że zwolnienie z opłat powinno zawsze znaleźć uzasadnienie w wyjątkowych okolicznościach. Zauważyć przyjdzie jednak, że SKO przytoczyło w uzasadnieniu decyzji zarzuty odwołania to ostatecznie do nich się nie odniosło. W istocie więc nie wiadomo, czy SKO nie dostrzegło z jakich powodów skarżący nie zgadza się z decyzją organu I instancji, czy też zastrzeżeń podnoszonych przez skarżącego nie podzieliło, a jeżeli tak, to z jakich względów. Tymczasem w ocenie Sądu zarzuty te dotyczył kwestii istotnych. Zdaniem Sądu wniosek o wyłączenie organów na tym etapie postepowania jest spóźniony. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zauważyć należy, że skarżący w niniejszej sprawie jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych.
Wskazane powyżej uchybienie decyzji wymagało jej uchylenia i ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ zgodnie z wymogami wynikającymi z omówionych wyżej przepisów prawa.
Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozpatrując ponownie sprawę, organ będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko przedstawione w niniejszym wyroku i wydać stosowne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło