II SA/Gl 1056/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. sprawy ze skargi R. K. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2005 r., nr 175, poz. 1459) – po rozpatrzeniu wniosku A. i R. małż. K. – odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej nr geod. [...], na karcie mapy [...], obręb B., o pow. [...] m2, która zgodnie z księgą wieczystą KW Nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w B. – Wydział [...] Ksiąg Wieczystych, stanowi własność Gminy B., a jako użytkownicy wieczyści wpisani są wnioskodawcy. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawcy wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożyli w dniu [...] roku, a więc już po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 roku, który zakwestionował art. 5a, art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznych w prawo własności (Dz. U. z 2001 r., nr 120, poz. 1299 z zm.). Następnie sprawa była prowadzona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. nr 113, poz. 1209 z zm.), a po wejściu w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2005 r. nr 175, poz. 1459) na podstawie przepisów tej ostatniej ustawy. Wnioskodawcy, w trakcie postępowania wszczętego ich wnioskiem z [...] r., na rozprawie administracyjnej w dniu [...] r., podtrzymali ten wniosek domagając się przekształcenia nieodpłatnego w oparciu o art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku. Takiego przekształcenia organ I instancji odmówił uznając, że nie zostały spełnione warunki przewidziane art. 5 ustawy z 29 lipca 2005 roku. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. K. Zarzuciła brak równego traktowania jej sprawy ze sprawami osób, które skorzystały z przekształcenia w trybie ustawy z dnia 4 września 1997 roku, a także nierozpatrzenie jej wniosku na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 roku oraz zakwestionowała wysokość opłat za przekształcenie wynikających z operatu szacunkowego z [...] r., w którym nie zostały uwzględnione koszty uzbrojenia terenu poniesione przez nią i jej męża. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 7, 10 § 1, 15, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zdaniem organu odwoławczego uzasadnienie decyzji organu I instancji odnoszące się do odmowy nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest oparte na dokumentacji, której brak w aktach sprawy, a przy tym pomiędzy 2 a 3 stroną decyzji brak spójności. Uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa – przede wszystkim przez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji i nie przytoczenie przepisów (ich treści), które stanowią podstawę do stosowania nieodpłatnego przekazania. Nadto naruszono art. 10 § 1 kpa bowiem nie umożliwiono stronom zapoznania się z materiałem dowodowym, która to czynność powinna mieć miejsce po wpłynięciu ostatniego dowodu. Wskazano nadto na brak aktualnego wypisu z księgi wieczystej nieruchomości, a ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z [...] r. wynika, że stanowi ona własność Skarbu Państwa, a także niewykazanie w podstawie prawnej decyzji upoważnienia (umocowania) do działania w imieniu Prezydenta, przy czym w żadnym miejscu decyzji organu I instancji nie wskazano na dokument z którego wynikałoby takie upoważnienie. A. K. i R. K. złożyli skargę (zawartą w dwóch identycznych pismach) na decyzję ostateczną. Przedstawili przebieg sprawy i stwierdzili,. że nie zgadzają się na ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezydenta Miasta B., który od [...] lat wadliwie prowadzi sprawę. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wyjaśnił także, że decyzja ta została wydana w oparciu o art. 138 § 2 kpa, który nie przewiduje przekazania sprawy innemu organowi niż ten, który wydał zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny – działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z zm.) uprawniony jest wyłącznie do skontrolowania, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 § 1 lub 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej powoływana jako ppsa. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, przy tym przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Taką właśnie sytuację zaistniałą w związku z rozpoznawaniem przez organ odwoławczy odwołania skarżącej A. K. od decyzji organu I instancji, a ocenę tą skład orzekający akceptuje w całości. Przedmiotem sprawy załatwionej przez organ I instancji był wniosek skarżących o przekształceniu przysługującego im prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] przy ul. [...] w B. w prawo własności tej działki w trybie art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (wniosek po jego zmodyfikowaniu). Zasadnie zatem organ odwoławczy wskazał na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy, niezbędnego do ustalenia istnienia lub nieistnienia przesłanek zastosowania art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku. Z obowiązku tego organ się nie wywiązał. Nadto, na co wskazał organ odwoławczy, decyzja I instancji nie przytacza w ogóle przepisów stanowiących podstawę prawną nieodpłatnego przekształcenia, a dokumenty na które się powołuje nie zostały dołączone do akt sprawy. Brak także w aktach sprawy aktualnego odpisu księgi wieczystej co jest niezbędne z uwagi na kontrolę własności organów. Natomiast w aktach organu I instancji znajdują się dwie decyzje tego organu o tym samym numerze i dacie wydania, lecz z nieco innym uzasadnieniem. Wszystkie powyższe braki świadczą o nieprzeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania w całości, a istnienie dwóch decyzji dodatkowo uzasadnia stanowisko organu odwoławczego. O zaistnieniu tych wszystkich braków – w ocenie składu orzekającego – wyraźnie świadczy uzasadnienie decyzji z którego nie wynika jakie muszą być spełnione przesłanki dla przekształcenia nieodpłatnego i z jakich powodów skarżący tych przesłanek nie spełnili. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, skarga nie mogła zostać uwzględniona. Sąd pragnie wyjaśnić skarżącym, że zaskarżona decyzja nie orzeka ani o możliwości nieodpłatnego przekształcenia, ani o braku takiej możliwości. Rozstrzygnięcie w tym zakresie będzie dopiero możliwe po zgromadzeniu materiału dowodowego w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji i dokonania oceny ustalonego stanu faktycznego przez odniesienie go do przesłanek wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku. Czynności te muszą zostać wykonane przez organ I instancji, od decyzji którego to organu skarżącym będzie przysługiwało odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Protest skarżących przeciwko przekazaniu sprawy Prezydentowi B. do ponownego rozpatrzenia jest nieuzasadniony. Zgodnie bowiem z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy zawsze musi przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi, którego decyzję uchyla. Jeżeli istotnie skarżący uważają, że Prezydent Miasta B. nie powinien orzekać w sprawie z ich wniosku to przysługuje im prawo złożenia wniosku o jego wyłączenie przewidzianego w Rozdziale 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższą argumentację na uwadze na podstawie art. 151 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.