II SA/Gl 1056/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-10-12
Skład orzekający: Tomasz Dziuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 k.p.a., czy też powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy niezasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ nie wykazał, że w sprawie zaszły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że organ odwoławczy pominął istotne zmiany w przepisach dotyczących miejsc dostępnych dla ludności oraz dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, a także nie wykazał, dlaczego nie mógł samodzielnie uzupełnić materiału dowodowego zgodnie z art. 136 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu spółki "A" Sp. z o.o. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) umarzającą postępowanie w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej. PINB umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ wymiana anten nie stanowiła rozbudowy i nie wymagała oceny oddziaływania na środowisko. ŚWINB uchylił tę decyzję, wskazując na niepełny materiał dowodowy i potrzebę wyjaśnienia kwestii związanych z oceną oddziaływania na środowisko oraz miejscami dostępnymi dla ludności. Spółka zarzuciła ŚWINB naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2020 r. sprawy ze sprzeciwu "A" Sp. z o.o. w W. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącej Spółki kwotę 597,00 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta J. (dalej: PINB) decyzją z dnia [...]r. nr [...] ([...]) umorzył wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej "A" wraz z wewnętrzną linią zasilającą WLZ znajdującej się na działce numer 1 położonej przy ul. [...] w J. – z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu PINB podał, że prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy wskazanej powyżej stacji bazowej wszczęte w dniu [...]r. oraz nakreślił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył to postępowanie jako bezprzedmiotowe, jednak decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: ŚWINB) decyzja PINB została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB ponownie umorzył postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość, przy czym decyzją z dnia [...] r. ŚWINB utrzymał tę decyzję mocy. Jednak na skutek jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wydany został wyrok uchylający zaskarżoną decyzję ŚWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, a skarga na ten wyrok została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2019 r.
PINB wskazał, że w poprzednio prowadzonym postępowaniu ustalono m.in, że:
- na wieży telefonii komórkowej znajdowało się dziewięć anten sektorowych i jedna antena radiolinii,
- trzy anteny sektorowe i jedna antena radiolinii zostały zrealizowane w ramach pozwolenia na budowę z [...] r. (nr [...]). W dniu [...] r. PINB wydał decyzję nr [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej [...], w ramach której zrealizowane zostały ww. anteny.
Natomiast podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...]r. PINB stwierdził, że konfiguracja anten uległa zmianie w 2017 r. oraz na przełomie [...] r. Z kolei ostatniego skutecznego zgłoszenia instalacji radiokomunikacyjnej o częstotliwości od 30 kHz do 300 GHz dokonano w dniu 7 października 2019 r.
PINB zaakcentował, że w świetle wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach należało wziąć pod uwagę kwestię, czy prowadzone roboty mogły wykraczać poza zakres hipotezy normy prawnej zawartej w art. 29 ust. 2 pkt. 15 Prawa budowlanego oraz odnieść się do zjawiska kumulacji pól elektromagnetycznych.
W kontekście art. 29 ust. 2 pkt. 15 prawa budowlanego PINB stwierdził, że montaż instalacji nastąpił na obiekcie istniejącej wieży telefonii komórkowej oddanej do użytkowania 16 styczna 2014 r. W wyniku robót związanych z wymianą anten sektorowych (zainstalowanych na wysokości 40,6 m. i 40,4 m.) oraz w związku z zainstalowaniem anteny innego operatora na wysokości 36,5 m. według PINB nie doszło do zmiany wysokości, szerokości oraz powierzchni zabudowy wieży, a co za tym idzie nie doszło do rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej.
Odnosząc się do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (obowiązującego w czasie realizacji inwestycji) PINB na podstawie dokumentacji zgromadzonej w sprawie stwierdził, że dla anten o azymutach 60, 180, 300 o mocach EIRP od 5000 do 10000 nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności w odległości mniejszej niż 200 m. Natomiast dla azymutów 60, 180, 300 anten o mocach do EIRP 2000 nie znajdą się miejsca dostępne dla ludności w odległości mniejszej niż 100 m., licząc od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny, przy kącie nachylenia anteny wynoszącego 8o, a na azymucie 300, dla kąta nachylenia 7o.
PINB, podzielając stanowisko właściwego organu ochrony środowiska stwierdził, że przedmiotowa instalacja nie jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze lub mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a także uznał, że nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
PINB podał także, że z przedłożonego sprawozdania z przeprowadzonego w dniu 1 października 2019 r. badania pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji bazowej telefonii komórkowej sieci "A" wynikają pomiary nie przekraczające norm określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pół elektromagnetycznych, przy czym dnia 1 stycznia 2020 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Zdrowia, które w sposób znaczny podniosło dopuszczalne poziomu pól elektromagnetycznych w miejscach dostępnych dla ludzi. Biorąc pod uwagę zjawisko kumulacji pól elektromagnetycznych na podstawie powyższych wyników pomiarów składowa elektryczna pola elektromagnetycznego w żadnym z 28 punktów pomiarowych nie przekroczyła wartości dopuszczalnej określonej w rozporządzeniu. Przeprowadzone badania w otoczeniu źródeł pól elektromagnetycznych stacji bazowej [...] w zmierzonych pionach pomiarowych nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elekromagnetycznych w miejscach dostępnych dla ludzi.
PINB wskazał, że poza powyższym w wyniku montażu anten nie doszło do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu, nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, więc przedmiotowej inwestycji można zaliczyć do przebudowy.
W konsekwencji powyższych ustaleń PINB uznał dalsze prowadzenie postępowania za bezprzedmiotowe.
Odwołanie od powyższej decyzji PINB zostało wniesione przez "B" z siedzibą w R. , domagające się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu tym zarzucono naruszenie art. 271 § 1 w zw. z art. 231 Kodeksu karnego w związku z art. 153, 170, 190 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez poświadczenie nieprawdy w decyzji. Zarzucono również naruszenie art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że obiekt został doprowadzony do stanu zgodnego z bliżej nieokreślonymi przepisami tym bardziej, że nie spełnia wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zarzucono także naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie w związku z § 2 ust. 1 pkt 7a-d w zw. z § 3 ust. 8 pkt 1a-g rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich błędną interpretację z uwagi na nieuwzględnienie maksymalnych mocy, tiltów anten. Ponadto zarzucono naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania ŚWINB, zaskarżoną obecnie sprzeciwem, decyzją z dnia [..]. r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.
W uzasadnieniu decyzji ŚWINB, po szczegółowym przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania oraz nawiązując do treści art. 138 § 2 k.p.a. stwierdził, że decyzja PINB obarczona jest wadami proceduralnymi, a zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niepełny w zakresie mającym wpływ na jej rozstrzygnięcie, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
ŚWINB wskazał, że PINB stwierdzając, że nie doszło do zmiany wysokości, szerokości oraz powierzchni zabudowy wieży nie dokonał żadnych pomiarów, a jedynie oparł się na dokumentacji przedłożonej przez inwestora.
Według ŚWINB należy dokonać oceny, czy przedsięwzięcie wymaga sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. W tym celu należy przeanalizować przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Oceniając zaś, czy główna oś wiązki promieniowania danej anteny sektorowej narusza miejsca dostępne dla ludności, należy mieć na uwadze nie tylko istniejącą zabudowę, ale także, czy stacja bazowa znajduje się w terenie wysoko, czy też nisko zurbanizowanym, należy też uwzględnić możliwość dopuszczalnej zabudowy zgodnie z planem miejscowym i przepisami prawa. Należy w związku z tym dokonać konfrontacji rysunku obrazującego zasięg w osiach głównych wiązek promieniowania z wyrysem obowiązującego planu miejscowego. Kolejno należy ustalić na jakiej wysokości, zarówno przy maksymalnym i minimalnym tilcie oraz w jakiej jednostce planistycznej główna wiązka promieniowania występuje w odległości do 200 m. od środka elektrycznego danej anteny. Dalej zaś należy dokonać analizy przepisów planu miejscowego dla danej jednostki, w szczególności pod kątem dopuszczalnej zabudowy oraz jej parametrów.
ŚWINB wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy PINB powinien wystąpić ponownie do właściwego organu ochrony środowiska z zapytaniem, czy jest to przedsięwzięcie wymagające sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, przy jednoczesnym wyjaśnieniu, jak rozumiane są przez organ nadzoru budowlanego miejsca dostępne dla ludności. ŚWINB zaakcentował przy tym, że ograniczanie badania miejsc dostępnych dla ludności tylko pod kątem istniejącej zabudowy ignorując zasadę wolności budowlanej (art. 4 Prawa budowlanego) stałoby w sprzeczności z Konstytucją RP.
Ponadto według ŚWINB materiał dowodowy należy uzupełnić o wyrys aktualnie obowiązującego planu, tożsamego z obszarem zasięgu głównych wiązek promieniowania anten. Należy kolejno zweryfikować jaką zabudowę, w tym jaką jej wysokość, dopuszczają przepisy planu. Zasadnym będzie wezwanie inwestora do przedłożenia dokumentów określających zasięg oddziaływania głównych wiązek promieniowania z uwzględnieniem zapisów planu miejscowego. Są to, zdaniem ŚWINB, ustalenia niezbędne do stwierdzenia, czy przedsięwzięcie wymagało sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym do stwierdzenia, czy doszło do zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego stacji bazowej telefonii komórkowej.
Kwestionując przyjętą przez organ I instancji bezprzedmiotowość postępowania ŚWINB zaakcentował, że nawet jeżeli zmiana mocy anten mieści się w granicach określonych przepisami prawa, to w razie wystąpienia wątpliwości co do legalności robót, które doprowadził do zmiany mocy anten, organy nadzoru budowlanego powinny wyjaśnić sprawę. Ponadto organ powinien opierać się na własnych ustaleniach, a nie omal wyłącznie na informacjach pozyskanych od jednej strony postępowania.
Podsumowując uzasadnienie ŚWINB wskazał, że niewyjaśnienie przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy nie pozwala na wydanie przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej i skutkuje koniecznością wydania decyzji kasatoryjnej. Jednocześnie wskazane w uzasadnieniu braki nie pozwalają ŚWINB na zastosowanie art. 136 k.p.a.
W sprzeciwie od powyższej decyzji "A" spółka z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez rozpatrzenie odwołania złożonego przez podmiot nie będący stroną postępowania,
- art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. poprzez zastosowanie pomimo niespełnienia przesłanek umożliwiających wydanie rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym i nie wykazania zasadności nieprzeprowadzenia przez organ II instancji ewentualnego uzupełniającego postępowania dowodowego,
- art. 15 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez organ odwoławczy tylko do kontroli decyzji organu I instancji pomimo obowiązku ponownego rozstrzygnięcia sprawy,
- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego wskazania przyczyn uzasadniających uchylenie decyzji PINB, brak wyjaśnienia, w jakim zakresie sprawa nie została wyjaśniona i dlaczego wyjaśnienie tego zakresu ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, nie wyjaśnienie jakie są podstawy do kontynuowania tego postępowania w sytuacji, gdy zainstalowane urządzenia objęte zakresem tego postępowania mieściły się w zwolnieniu od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę objętym art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego.
- art. 7, art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy poprzez nie uwzględnienie przez organ odwoławczy dowodu w postaci oględzin miejsca wykonania robót budowlanych dokonanych w styczniu 2020 r. oraz dokumentu zawierającego powykonawczą inwentaryzację robót, z którego wynika, że roboty dotyczące urządzeń, których instalacja była podstawą wszczęcia postępowania ograniczały się do zakresu opisanego w treści art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, a poza tym ich efekt, czyli 6 anten sektorowych, został zdemontowany w całości w czerwcu 2017 r., a zatem przedmiot postępowania nie istnieje.
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy bez uwzględnienia zmiany treści art. 124 ust. 2 p.o.ś.,
- a ponadto zarzucił naruszenia art. 6 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W związku z podniesionymi w sprzeciwie zarzutami spółka wnosząca ten środek zaskarżenia domaga się uchylenia w całości decyzji ŚWINB oraz zasądzenia od tego organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W odpowiedzi na sprzeciw ŚWINB wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
W pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że na podstawie art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, od dnia 1 czerwca 2017 r. wprowadzono do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucję sprzeciwu, który przysługuje od rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Przepis art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") stanowi, że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest sprzeciw strony od decyzji ŚWINB, uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Zakwestionowane przez stronę wnoszącą sprzeciw rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i ma charakter kasacyjny. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy, gdyż w obowiązującym stanie prawnym w świetle powołanego powyżej art. 64a p.p.s.a. jedynym środkiem zaskarżenia pozwalającym na poddanie wydanej w toku postępowania administracyjnego decyzji kasacyjnej kontroli sądu administracyjnego jest sprzeciw od tej decyzji.
Sprzeciw jest środkiem zaskarżenia, różniącym się istotnie od klasycznej skargi. Jak wynika z art. 64e p.p.s.a. instytucja sprzeciwu ma charakter formalny i ograniczony, gdyż służy wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy ustawowych przesłanek uchylenia decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Celem instytucji sprzeciwu jest przyspieszenie rozpatrzenia i załatwienia sprawy administracyjnej co do jej istoty. Z tego względu sąd rozpoznaje sprzeciw, co do zasady, na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, gdyż nie dokonuje merytorycznej oceny prawidłowości rozpatrzenia i załatwienia sprawy co do jej istoty (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Wskazać także należy na art. 151a § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.
Konsekwencją powołanych powyżej uregulowań prawnych zawartych w przepisach p.p.s.a jest to, że sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji kasacyjnej wydanej przez organ odwoławczy ocenia, czy w realiach danej sprawy organ ten zasadnie skorzystał z możliwości wydania takiej decyzji, czy też bezpodstawnie zaniechał załatwienia sprawy co do jej istoty.
Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego, rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej, jest więc przede wszystkim ustalenie, czy wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny rozstrzygnąć zatem musi kwestię, czy na etapie postępowania odwoławczego wystąpiły przesłanki do odstąpienia przez organ II instancji od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób.
Rozstrzygnięcie powyższej kwestii wymaga odniesienia się do treści art. 138 § 2 k.p.a. W świetle tego przepisu organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dla wykładni art. 138 § 2 k.p.a. istotne znaczenie ma art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Analiza norm procesowych wynikających z powyższych przepisów k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy może skorzystać z wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienia do skasowania decyzji organu I instancji tylko w sytuacji, w której organ ten, stosując środki wskazane w art. 136 § 1 k.p.a., nie będzie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego co do wyjaśnienia "zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".
Badając – w świetle powyższych kryteriów – zasadność wydania w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej, Sąd stwierdził, że okoliczności, jakimi kierował się organ odwoławczy, nie uzasadniały uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Rozpatrując odwołanie ŚWINB przede wszystkim nie wziął pod uwagę aktualnego brzmienia art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1396), zawierającego definicję miejsc dostępnych dla ludności. Zgodnie z tym przepisem przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Przepis ten został zmieniony przez art. 8 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019.1815). Przytoczone powyżej zmienione brzmienie obowiązuje od dnia 25 października 2019 r. i ze względu na brak przepisu przejściowego nakazującego do spraw wszczętych przed tą datą stosowanie przepisów dotychczasowych, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.
W aktualnym stanie prawnym ocena występowania miejsc dostępnych dla ludności nie wymaga już tego, aby rysunek, obrazujący zasięg w osiach głównych wiązek promieniowania konfrontować z wyrysem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wbrew zatem stanowisku ŚWINB, wyrażonym w zaskarżonej decyzji, nie zachodzi więc już potrzeba analizy postanowień planu miejscowego obowiązującego dla terenu obejmującego lokalizację anten wraz z ich zasięgiem. Tym samym w realiach rozpoznawanej sprawy nie ma potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego o wyrys aktualnie obowiązującego planu miejscowego oraz weryfikacji, czy przepisy dla danej jednostki bądź jednostek dopuszczają zabudowę oraz jakie są parametry takiej dopuszczalnej, według planu miejscowego, zabudowy. Nie zachodzi także potrzeba, aby inwestor był wzywany do przedłożenia dokumentów określających zasięg oddziaływania głównych wiązek promieniowania z uwzględnieniem postanowień planu miejscowego. Nie zachodzi też potrzeba, wskazana przez ŚWINB, ponownego występowania do właściwego organu ochrony środowiska, z zapytaniem, czy również w świetle definicji miejsca dostępnego dla ludności(nieobowiązującej już), organ ten nie widzi potrzeby sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Zdaniem Sądu w świetle powyższych rozważań zmiana stanu prawnego, zasadnie przez stronę wnoszącą sprzeciw i jednocześnie w sposób wadliwy pominięta przez ŚWINB, w istotny sposób redukuje zakres ustaleń niezbędnych do stwierdzenia, czy przedsięwzięcie wymagało sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że w realiach rozpoznawanej sprawy koniecznym jest rozstrzygnięcie, czy przedsięwzięcie objęte zakresem przedmiotowego postępowania wymaga sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jednak nie oznacza to, że kwestionując stanowisko, jakie w tym zakresie zajął organ I instancji organ odwoławczy był zwolniony z tego, aby w ramach postępowania odwoławczego samodzielnie rozstrzygnąć tę kwestię. Uwzględniając podniesiony powyżej brak potrzeby badania postanowień obowiązującego dla przedmiotowego terenu planu miejscowego, rozstrzygnięcie tej kwestii wymagało szczegółowego odniesienia się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Jednak organ odwoławczy, bez przekonującego uzasadnienia odmówił z góry wiarygodności zebranemu przez organ I instancji materiałowi dowodowemu, tylko dlatego, że materiał ten składał się przede wszystkim z dokumentów przedłożonych przez inwestora.
Z uzasadnienia zaskarżonej sprzeciwem decyzji nie wynika też, że organ odwoławczy rozpatrując sprawę wziął pod uwagę istotną zmianę dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, dostrzeżoną przez organ I instancji, a wynikającą z wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U z 2019 r., poz. 2448), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396, z późn. zm.). Rozporządzenie to zastąpiło dotychczasowe Rozporządzenie z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U.2003.192.1883). Pominięcie konsekwencji wynikających z tego rozporządzenia przez organ odwoławczy dodatkowo podważa zasadność wydania decyzji kasacyjnej. Dopiero bowiem odniesienie się do aktualnie obowiązujących mniej rygorystycznych, dopuszczalnych poziomów promieniowania pozwala właściwie ocenić skutki zwiększenia mocy anten, które ŚWINB przywołuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także ocenić czy i ewentualnie w jakim zakresie dotychczas zgromadzony materiał dowodowy wymaga uzupełnienia.
Mając na względzie przedstawione dotychczas rozważania zdaniem Sądu wydanie decyzji kasatoryjnej wynika z oceny organu odwoławczego, przede wszystkim dokonanej z pominięciem prawidłowej definicji miejsc dostępnych dla ludności, a przez to wadliwej i prowadzącej do przedwczesnego wniosku o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego oraz wadliwego wskazania zakresu, w jakim to uzupełnienia powinno nastąpić. Uwzględniając tą wadliwość postępowania przeprowadzonego przez ŚWINB, a także dodatkowo także ze względu na inne wskazane w ramach dotychczasowych rozważań uchybienia organu odwoławczego, po pierwsze, nie sposób uznać, że organ ten w sposób przekonujący uzasadnił istnienie przesłanek wynikających z art. 138 § 2 k.p.a., a po drugie, podane przez ŚWINB przyczyny, z powodu których nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. zdaniem Sądu nie mogły być uznane za przekonujące.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wniesienia odwołania przez podmiot nie będący stroną postępowania (pkt. 1 sprzeciwu) Sąd stwierdził jego bezzasadność. Na marginesie zauważyć przy tym należy, że kwestia legitymacji tego podmiotu w niniejszej sprawy została już pozytywnie zweryfikowana przez tutejszy Sąd, o czym świadczy uwzględniający skargę wyrok z dnia 9 grudnia 2016 . sygn. II SA/Gl 747/16 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalający skargę na ten wyrok.
Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zakwestionowana sprzeciwem decyzja Wojewody narusza art. 138 § 2 k.p.a. i na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach obejmujących: wpis od sprzeciwu (100 zł.), koszty zastępstwa procesowego (480 zł.) - ustalone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokatów, oraz uiszczoną opłatę skarbową (17 zł.), Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy ponownie oceni materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji. Badając materiał dowodowy organ odwoławczy nie może z góry wykluczać wiarygodności i podważać moc dowodową poszczególnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy tylko z tego powodu, że zostały one przedstawione przez stronę będącą inwestorem.
Następnie ustalony stan faktyczny sprawy organ odniesie do aktualnie obowiązującej regulacji prawnej, z uwzględnieniem przede wszystkim wskazanego przez Sąd sposobu rozumienia pojęcia miejsc dostępnych dla ludności, wynikającego z omówionej powyżej nowelizacji, a także pozostałych zawartych powyżej wskazówek Sądu. W przypadku zaś stwierdzenia, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w pierwszej kolejności, w granicach wynikających z art. 136 k.p.a. przeprowadzi takie postępowanie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło