II SA/Gl 1057/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie WSA Iwona Bogucka WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekazania według właściwości wniosku dotyczącego kanalizacji deszczowej uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty L. z dnia [...] r. oraz orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Pismem z dnia [...] 2005 r. J. P. zwrócił się do Starosty L. podając, że w ślad za osobistą interwencją w sprawie zlikwidowania kanalizacji deszczowej wzdłuż posesji prosi o podjęcie działań celem cyt. “przywrócenia stanu pierwotnego, który na skutek samowoli pracownika Urzędu Gminy w K. i jego rodziny został zlikwidowany, co uniemożliwia ściek wody deszczowej, który został ustalony przez władze gminy przy wydawaniu zezwolenia na budowę budynku". Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Starosta L., w trybie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.), przekazał pismo strony Gminie K. do rozpatrzenia według właściwości W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 z późn. zm.) zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Na postanowienie to J. P. wniósł w ustawowym terminie zażalenie kierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.. W zażaleniu J. P. poprosił o podjęcie działań cyt. “wynikających z poszanowania prawa wodnego" albowiem, jak podał, osoba spokrewniona z pracownikiem Urzędu Gminy wybudowała na zasypanym rowie odwadniającym budynek mieszkalny. Postanowieniem z dnia [...] r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło w całości postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie przekazania wniosku. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż postępowanie w sprawie przekazania wniosku strony na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. było bezprzedmiotowe. Przepis ten odnosi się bowiem spraw indywidualnie rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej natomiast postępowanie w sprawie żądanego przez J. P. udrożnienia kanalizacji deszczowej nie ma charakteru jurysdykcyjnego i nie może zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej. W dniu [...] 2005 r. J. P. wniósł skargę na postanowienie organu II instancji. Skarżący wniósł o rozpatrzenie złożonego żądania w sprawie kanalizacji deszczowej albowiem interwencja w Urzędzie Gminy okazała się nieskuteczna. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ II instancji podtrzymał swe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzając nadto m.in., iż nie powinno budzić wątpliwości, że pisma J. P. mają charakter skargi w rozumieniu art. 227 k.p.a. Tym samym skarga winna być przekazana właściwemu organowi w trybie art. 231 w zw. z art. 229 k.p.a. natomiast postępowanie prowadzone na podstawie art. 65 §1 k.p.a. było bezprzedmiotowe i w konsekwencji musiało zostać umorzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia rozstrzygnięcie to poprzedzającego, wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, choć z innych przyczyn niż podnoszone w skardze. Należy bowiem stwierdzić, że zaskarżone postanowienie a także poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 64 § 2 i art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 8 i 9 k.p.a. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że w myśl art. 63 § 2 k.p.a. każde podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Wymaganie w postaci zawarcia w podaniu żądania wiąże się z wyznaczeniem przedmiotu postępowania, brak ten jeśli nie zostanie usunięty powoduje zatem bezskuteczność wniesionego podania. Określenie żądania bądź jego sprecyzowanie należą zawsze do wnoszącego podanie (por. np. B. Adamiak /w/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 63; M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005 r., s. 434-435; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r. , s. 614 – 615). W konsekwencji w przypadkach, gdy treść żądania budzi wątpliwości, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do precyzowania treści żądania, bowiem mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje bowiem ostatecznie strona, a nie organ administracyjny, do którego strona pismo to skierowała. W razie wątpliwości, organ administracyjny mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a. winien zapytać stronę o wyrażenie swego stanowiska tak aby wyjaśnić rzeczywistą wolę strony – por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1993 r., SA/Kr 2342/92 (niepublikowany). Można zatem stwierdzić, iż obowiązkiem organu jest zwrócenie się do skarżącego o stosowne sprecyzowanie żądania, a odstąpienie od tej czynności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które może mieć wpływ na wynik sprawy – tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2001 r. V SA 552/01, LEX nr 84484. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesione przez J. P. w dniu [...] 2005 r. do Starosty L. pismo nie było jasne, a zawarte w nim żądanie nie zostało jednoznacznie sprecyzowane. J. P. podniósł bowiem, iż zlikwidowana została kanalizacja deszczowa wzdłuż jego i sąsiadów posesji, poprosił o interwencję celem przywrócenia stanu poprzedniego, a także wspomniał, nie podając konkretnych faktów bądź zarzutów, o dokonanej jego zdaniem samowoli pracownika Urzędu Gminy w K.. Jednoznacznym dowodem na niejasność żądania J. P. może być fakt rozbieżności dokonanych przez podejmujące rozstrzygnięcia organy administracji ocen. Organ I instancji, w myśl uzasadnienia wydanego przez siebie postanowienia, uznał bowiem, iż J. P. składa wniosek w sprawie zbiorowego odprowadzania ścieków, natomiast organ II instancji, zgodnie z zawartymi w odpowiedzi na skargę wyjaśnieniami, odczytał to samo pismo jako dotyczącą zadań wójta skargę w sprawie kanalizacji deszczowej, której niesprawność wywołana nieprawidłowym wykonaniem instalacji powoduje zalewanie piwnic. Pomimo tak znacznej rozbieżności ocen i możliwości interpretacyjnych żaden z organów nie zwrócił się do J. P.z wezwaniem (w trybie art. 64 § 2 k.p.a.) do jednoznacznego sprecyzowania żądania. O rzeczywistą intencję wniesionego przez siebie podania J. P. został zapytany dopiero w trakcie rozprawy przez tut. Sądem kiedy to wyjaśnił, iż pracownik Urzędu Gminy osobiście zasypał rów przy swoim własnym gospodarstwie i w konsekwencji, zdaniem skarżącego, uniemożliwił spływ wód opadowych i gruntowych. Natomiast skierowanie przez skarżącego podania do Starosty miało na celu, według oświadczenia J. P., spowodowanie aby Urząd Gminy doprowadził do przywrócenia zlikwidowanej w wyniku samowoli właściciela gospodarstwa kanalizacji. Właściciel ów jest bowiem jednocześnie zatrudniony w tymże Urzędzie, a to Urząd jest, zdaniem skarżącego, odpowiedzialny za działania swoich pracowników. Złożone przez stronę oświadczenie powoduje, iż kwestia rzeczywistej treści pisma J. P. z dnia [...] 2005 r., a zwłaszcza wyrażonego w nim żądania, wymaga ponownego wnikliwego rozważenia z uwzględnieniem przytoczonych przez skarżącego okoliczności. Złożone przed Sądem wyjaśnienia wskazują bowiem, iż w istocie zarzuty J. P. odnoszą się do naruszenia stosunków wodnych, co w odmiennym świetle stawia kwestię właściwości organów. W konsekwencji wydane przez organy I i II instancji postanowienia uznać należy za przedwczesne, wydane bez należytego ustalenia rzeczywistego przedmiotu sprawy administracyjnej.. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.