II SA/Gl 1057/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kontroli przewodów kominowych w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 5 września 2012 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarga K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 września 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, jednak postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013 r. odmówiono stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowym zakresie. Następnie w dniu 8 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił na posiedzeniu niejawnym skargę K. G. z uwagi na nieuiszczenie przez stronę wpisu od skargi. Pismem z dnia 6 maja 2013 r. pełnomocnik reprezentujący skarżącą w niniejszym postępowaniu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego z urzędu celem złożenia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym na podstawie art. 252 § 2 oraz art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) strona skarżąca została wezwana do wypełnienia i nadesłania do tutejszego Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonego na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W przesłanym w wyznaczonym terminie formularzu skarżąca oświadczyła, że uzyskuje dochody z wynagrodzenia za pracę oraz z zasiłku rodzinnego w łącznej wysokości 2 101,50 (dwa tysiące sto jeden i pięćdziesiąt) euro, natomiast poza skarżącą w gospodarstwie domowym pozostają również małżonek oraz trójka dzieci, w tym pełnoletni syn. Dalej zostały wymienione wydatki związane z utrzymaniem rodziny: czynsz 762,56 (siedemset sześćdziesiąt dwa i pięćdziesiąt sześć) euro, ubezpieczenie w skali rocznej 238,59 (dwieście trzydzieści osiem i pięćdziesiąt dziewięć) euro, przedszkole 80 (osiemdziesiąt) euro, RTV 53,94 (pięćdziesiąt trzy i dziewięćdziesiąt cztery) euro, koszty związane z energią eklektyczną, ogrzewaniem i wywozem śmieci (dopłata) 28,33 (dwadzieścia osiem i trzydzieści trzy) euro, dojazdy do pracy około 150 (sto pięćdziesiąt) euro, dojazdy do szkoły syna około 40 (czterdzieści) euro. K. G. podkreśliła również, że pozostała do dyspozycji kwoty, która jej zdaniem w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 179,49 (sto siedemdziesiąt dziewięć i czterdzieści dziewięć) euro, kształtuje się poniżej minimum socjalnego. Dodatkowo skarżąca podała, że poza udziałem (1/2) w nieruchomości położonej w C. oraz udziałem małżonka (1/4) w nieruchomości położonej w H. nie posiadają oni żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3 000,00 (trzy tysiące) euro. Do wniosku dołączono dokumenty sporządzone w języku niemieckim. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem Referendarza strona nie wykazała, że konieczność poniesienia kosztów sądowych, a także samodzielne skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika leży poza możliwościami finansowymi skarżącej. Podkreślono przy tym, że na obecnym etapie postępowania ewentualne koszty sądowe wynosiłyby równowartość 24 (dwadzieścia cztery) euro. Pismem z dnia 9 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, że w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenie Referendarz błędnie podał wysokość wpisu, bowiem opłata sądowa zgodnie z przesłanym mu wezwaniem wynosi 500 (pięćset) złotych, co stanowi równowartość około 120 (sto dwadzieścia) euro. W związku z powyższym strona wniosła o pozytywne rozpatrzenie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dniu 11 lipca 2013 r. pełnomocnik wnioskodawcy wniósł sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2013 r., który nie został przez Sąd odrzucony, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc. W świetle art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Natomiast intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Ubiegający się o taką pomoc winien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach, zabezpieczając konieczne koszty utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby to okazało się niewystarczające może zwrócić się o pomoc, która jako forma dofinansowania z budżetu państwa powinna sprowadzać się do przypadków, kiedy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o co wnosi ostatecznie strona w piśmie z dnia 18 czerwca 2013 r., obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Instytucja ta może być zastosowana w powyższym zakresie w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Analizując informacje podane przez skarżącą we wniosku Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącą nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dochód uzyskiwany przez skarżącą jest bowiem stały i wynosi 2 101,50 (dwa tysiące sto jeden i pięćdziesiąt) euro miesięcznie, natomiast suma kosztów utrzymania wskazanych we wniosku wynosi 1 134,71 (jeden tysiąc sto trzydzieści cztery i siedemdziesiąt jeden) euro, przy czym nie wszystkie koszty wymienione przez skarżącą uznane zostały za konieczne do ponoszenia dla utrzymania rodziny (opłata za RTV). Zdaniem Sądu z zestawienia kwoty pozostającej do dyspozycji skarżącej po ewentualnym poczynieniu oszczędności w wydatkach z kwotą, jaką należałoby uiścić na obecnym etapie postępowania (wpis od skargi w wysokości około 120 euro bądź wpis od skargi kasacyjnej w wysokości około 60 euro) nie wynika, że koszt taki nie może zostać przez stronę poniesiony. Natomiast oceniając wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu Sąd - biorąc pod uwagę ceny świadczenia usług prawnych - uznał, że zapłata wynagrodzenia za takie usługi mogłaby stanowić nadmierne obciążenie dla gospodarstwa domowego K. G. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.